Trong một cuộc họp kéo dài bốn tiếng với các nhà đầu tư, ông Lương Văn Phong, người sáng lập kiêm CEO của DeepSeek, đã đưa ra một tuyên bố đang gây chú ý lớn trong giới công nghệ: hệ sinh thái phần mềm của NVIDIA sẽ trở nên lỗi thời trong vòng một năm tới, và chip của Huawei hoàn toàn có khả năng thay thế, ngay cả khi đắt hơn một đến hai lần.
Nội dung cuộc họp này được rò rỉ và lan truyền trong cộng đồng AI và nhà đầu tư tại Trung Quốc trong những tuần gần đây. DeepSeek chưa xác nhận chính thức bất kỳ thông tin nào từ cuộc họp này.
Tuyên bố của ông Lương không phải lời phỏng đoán mà được dựa trên những bước đi cụ thể mà DeepSeek đã thực hiện. Theo tài liệu rò rỉ, công ty hiện đã đạt được sự độc lập hoàn toàn khỏi hệ sinh thái CUDA của NVIDIA, nền tảng phần mềm mà phần lớn ngành AI toàn cầu đang phụ thuộc.
Ông Lương Văn Phong, người sáng lập kiêm CEO của DeepSeek
DeepSeek đang trong quá trình chuyển đổi TileLang, công cụ tối ưu hóa tính toán nội bộ của mình, sang tương thích với chip Huawei. Quan trọng hơn, công ty đã đảm bảo được hai cụm máy chủ Atlas Super Cluster với tổng cộng 16.000 chip Ascend 950DT từ Huawei, đây là nền tảng phần cứng cho các vòng huấn luyện model tiếp theo hoàn toàn không phụ thuộc vào NVIDIA.
Điều khiến tuyên bố này có sức nặng hơn là hiệu suất thực tế mà DeepSeek đang đạt được trên phần cứng Trung Quốc. Theo các số liệu được tiết lộ trong cuộc họp, biên lợi nhuận từ dịch vụ suy luận của DeepSeek đạt khoảng 85%, tức mỗi đồng chi phí tạo ra gấp sáu lần doanh thu.
Thời gian hoàn vốn cho GPU chỉ khoảng 10 tháng, trong khi phần cứng được khấu hao theo vòng đời ba đến năm năm. Mức hiệu quả này không đến từ chip tốt hơn mà từ kiến trúc thuật toán được tối ưu hóa đến mức mà ông Lương tin rằng lợi thế phần cứng của NVIDIA đang ngày càng trở nên ít liên quan hơn.
Trong bức tranh rộng hơn về cạnh tranh AI Mỹ-Trung, ông Lương đưa ra đánh giá gây tranh cãi: khoảng cách thực sự giữa hai nước hiện chỉ còn 6 đến 12 tháng, mặc dù DeepSeek chỉ sử dụng khoảng một phần hai mươi sức tính toán mà các công ty Mỹ đang dùng. Theo ông, Trung Quốc không thiếu nhân tài mà chỉ thiếu chip, và rào cản đó sẽ kéo dài trong ba đến năm năm nữa trước khi được giải quyết dứt điểm. Điều này hàm ý rằng nếu được tiếp cận phần cứng ngang bằng, khoảng cách có thể biến mất trong thời gian rất ngắn.
Hiện tại DeepSeek đang sử dụng chủ yếu chip AI của Huawei
Lập luận của ông Lương về sự lỗi thời của NVIDIA không chỉ dựa trên phần cứng mà còn dựa trên phần mềm. Lợi thế cạnh tranh thực sự của NVIDIA từ trước đến nay không phải là chip mà là hệ sinh thái CUDA, một nền tảng phần mềm được xây dựng trong hơn 15 năm và trở thành tiêu chuẩn mà toàn bộ ngành AI phụ thuộc vào.
Việc DeepSeek tuyên bố đã độc lập hoàn toàn khỏi CUDA và đang chuyển đổi thành công sang nền tảng Huawei là thông điệp rằng bức tường phần mềm mà NVIDIA dựng lên đang bắt đầu có thể bị vượt qua, ít nhất là với những nhóm nghiên cứu đủ năng lực kỹ thuật để làm điều đó.
Tuyên bố này cần được đặt trong bối cảnh thích hợp. Ông Lương đang phát biểu trong một cuộc họp kín với nhà đầu tư, không phải tuyên bố chính thức với báo chí, và nội dung được lan truyền qua nguồn rò rỉ chưa được xác minh độc lập. NVIDIA hiện vẫn đang sản xuất và bán chip ở mức kỷ lục, và hệ sinh thái CUDA vẫn là tiêu chuẩn thực tế của toàn ngành.
Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên một trong những nhà nghiên cứu AI hàng đầu Trung Quốc, người có đủ dữ liệu thực tế từ việc vận hành hạ tầng AI quy mô lớn, đưa ra mốc thời gian cụ thể cho sự thay đổi này, và con số một năm đó đang được theo dõi chặt chẽ.
