Ảnh minh hoạ
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm đạt hơn 5,7 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, Trung Quốc nhập gần 1,4 tỷ USD thủy sản Việt Nam, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ, vượt Mỹ với gần 898 triệu USD.
Nếu tính cả thị trường Hong Kong, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gần 38%. Nhật Bản đứng thứ ba với gần 788 triệu USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong nửa đầu năm 2026, tăng trưởng xuất khẩu thủy sản không chỉ đến từ sự phục hồi đơn thuần của nhu cầu, mà còn phản ánh khả năng xoay chuyển thị trường, điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và khai thác tốt hơn các khu vực có lợi thế gần về địa lý, chi phí và nhu cầu tiêu thụ ổn định. Đây cũng là điểm được VASEP nhấn mạnh trong bối cảnh các nhà nhập khẩu ngày càng thận trọng hơn: đơn hàng có xu hướng ngắn hơn, chia nhỏ hơn, yêu cầu giá cạnh tranh hơn và kiểm soát chặt hơn về chất lượng, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và thời gian giao hàng.
Tôm tiếp tục là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của thủy sản Việt Nam. Trong tháng 6/2026, xuất khẩu tôm đạt 445,9 triệu USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, tôm đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm 40,5% tổng kim ngạch thủy sản. Đây là nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào mức tăng chung của toàn ngành, đồng thời vẫn là mặt hàng có vai trò quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Cá tra giữ vững vị trí trụ cột thứ hai. Tháng 6/2026, xuất khẩu cá tra đạt 209,1 triệu USD, tăng 7,7%. Lũy kế 6 tháng, cá tra đạt 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm 19,4% tổng kim ngạch. Mức tăng này cho thấy nhu cầu đối với cá thịt trắng giá hợp lý vẫn ổn định trong bối cảnh người tiêu dùng tại nhiều thị trường có xu hướng tiết kiệm chi tiêu. Cá tra Việt Nam tiếp tục có lợi thế về giá, nguồn cung lớn, khả năng chế biến linh hoạt và phù hợp với nhiều kênh tiêu thụ như bán lẻ, nhà hàng, bếp ăn công nghiệp và chế biến lại.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực về thị trường, VASEP cho rằng chi phí logistics sẽ là thách thức đáng kể đối với xuất khẩu thủy sản trong nửa cuối năm. Là ngành phụ thuộc nhiều vào vận chuyển container lạnh, thủy sản chịu tác động trực tiếp từ biến động cước biển, phụ phí container lạnh, nhiên liệu, bảo hiểm, tình trạng thiếu chỗ trên tàu và ùn tắc tại các cảng.
Hiện cước container quốc tế đang tiến gần mức cao nhất trong gần hai năm khi nhu cầu vận chuyển tăng mạnh, đặc biệt trên các tuyến đi Mỹ và EU. Tâm lý nhập hàng sớm để hạn chế rủi ro từ các chính sách thuế mới khiến mùa nhập khẩu cuối năm đến sớm hơn, tạo thêm áp lực đối với chi phí vận tải và giao hàng của doanh nghiệp.
Theo VASEP, kết quả gần 5,8 tỷ USD sau 6 tháng đầu năm tạo nền tảng thuận lợi để ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trong nửa cuối năm, doanh nghiệp cần tiếp tục khai thác hiệu quả các thị trường tăng trưởng như Trung Quốc, ASEAN và Hàn Quốc; đồng thời nâng cao năng lực đáp ứng các yêu cầu tại Mỹ, EU và Nhật Bản, kiểm soát chi phí đầu vào, logistics, tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng.
Trong bối cảnh đơn hàng ngày càng nhỏ, cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt và các yêu cầu tuân thủ ngày càng khắt khe, khả năng quản trị chi phí, logistics và rủi ro thị trường sẽ là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong những tháng còn lại của năm.
