Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển

Admin

Từ vải thừa đến nguồn lợi thủy sản, phụ nữ xứ Huế đang chuyển mình từ người làm nghề thành người dẫn dắt sinh kế xanh, tạo giá trị kinh tế và gìn giữ cộng đồng.

Người ta thường ví phụ nữ mềm mại như dải lụa đào, nhưng cũng chính họ lại là người “tay hòm chìa khóa”, tháo vát và quyết đoán trước những biến động của cuộc sống. Sự mềm mại ấy không đối lập với bản lĩnh, cũng như thuận theo tự nhiên không đồng nghĩa với việc phó mặc cho hoàn cảnh. Đó là khả năng thích nghi, nhận biết giá trị của những gì sẵn có và chủ động tìm ra cách phát triển bền vững hơn.

Tại Huế, tinh thần ấy được hiện thực hóa qua hai sáng kiến “Phụ nữ dẫn dắt sinh kế xanh” và “Thủy sản xanh - Kinh tế tuần hoàn do phụ nữ nghề cá khởi tạo”. Bằng việc kết hợp kinh nghiệm bản địa với tư duy kinh tế tuần hoàn, các dự án không chỉ mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao năng lực kinh tế cho phụ nữ mà còn hướng tới những mô hình sinh kế có khả năng tự chủ, nơi phát triển kinh tế song hành cùng trách nhiệm gìn giữ môi trường.

Không chỉ được trao cơ hội, họ đang học cách tự tạo ra cơ hội.

Ở độ tuổi trung bình 52, những người phụ nữ làm nghề thủ công tại Huế đang học cách ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng nội dung và bán hàng trên các nền tảng số. Từ đường kim, mũi chỉ đến công nghệ mới, họ từng bước mở rộng khả năng kinh doanh và làm chủ sinh kế của mình.

Đó là một trong những chuyển biến đáng chú ý từ dự án “Phụ nữ dẫn dắt sinh kế xanh”, do Trung tâm CEGORN phối hợp cùng các đơn vị liên quan triển khai từ tháng 11/2025, nhằm tạo thêm cơ hội việc làm và nâng cao năng lực kinh tế cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ khuyết tật.

Thay vì hỗ trợ riêng lẻ, dự án phát triển mô hình kinh tế tập thể gắn với nghề thủ công truyền thống của Huế. Những mảnh vải vụn, sợi tái chế và chất liệu Dèng bản địa được tận dụng để tạo thành túi xách, phụ kiện và các sản phẩm có giá trị thương mại. Song song với đào tạo kỹ thuật, dự án hỗ trợ xây dựng thương hiệu, kết nối thị trường và tổ chức các nhóm sản xuất, tiến tới thành lập Hợp tác xã May thêu thủ công Thanh Hà.

Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển  - Ảnh 1.

Nhiều lượt học viên được đào tạo nghề, mở rộng cơ hội sinh kế xanh cho phụ nữ xứ Huế.

Đáng chú ý, khoảng 2/3 thành viên hợp tác xã là phụ nữ khuyết tật. Họ không chỉ tham gia sản xuất mà còn có tiếng nói trong công tác quản lý, vận hành và các quyết định của hợp tác xã. Từ những người gặp nhiều rào cản trong tìm kiếm việc làm, họ đang từng bước trở thành người chủ động tạo ra giá trị kinh tế cho chính mình và cộng đồng.

Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển  - Ảnh 2.

Từ những bàn tay riêng lẻ đến sức mạnh của một cộng đồng phụ nữ kiến tạo sinh kế xanh.

Thuận theo con nước, nhưng không để sinh kế phó mặc cho những mùa biển.

Nếu những người phụ nữ làm nghề thủ công ở Huế tìm thấy cơ hội từ những mảnh vải tưởng chừng bỏ đi, thì ở vùng biển và đầm phá, phụ nữ nghề cá cũng đang học cách tạo thêm giá trị từ những gì thiên nhiên trao tặng.

Bao đời nay, cuộc sống của họ gắn với con nước, mùa cá và những chuyến thuyền trở về. Từ phân loại, sơ chế đến làm nước mắm, mắm ruốc, tôm chua hay cá khô, họ góp sức vào nhiều công đoạn quan trọng. Thế nhưng, sự cần mẫn và khéo léo ấy chưa đồng nghĩa với quyền chủ động trong sản xuất, kinh doanh và quyết định giá trị sức lao động.

Khi nguồn lợi tự nhiên ngày càng chịu nhiều sức ép, thuận theo biển không chỉ là biết mùa nào có cá, mà còn là biết cách nâng cao giá trị mỗi mẻ cá, giảm lãng phí và gìn giữ nguồn sinh kế cho những mùa sau.

Từ cách nghĩ đó, dự án “Thủy sản xanh - Kinh tế tuần hoàn do phụ nữ nghề cá khởi tạo”, được Hội Nghề cá TP. Huế khởi động vào tháng 4/2026, hướng tới phát triển các phương thức sản xuất tuần hoàn và nâng cao vai trò kinh tế của phụ nữ. Thông qua việc tận dụng phụ phẩm, phát triển sản phẩm chế biến, ứng dụng kỹ thuật và kết nối thị trường, dự án mở ra cơ hội để họ không chỉ làm nghề, mà còn chủ động tổ chức và phát triển sinh kế.

Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển  - Ảnh 3.

Từ những mẻ cá quê nhà, phụ nữ Huế đang chủ động tạo thêm giá trị và phát triển sinh kế xanh.

Dẫu bắt đầu từ mảnh vải trên khung thêu hay sản vật của biển, hai sáng kiến cùng theo đuổi một lựa chọn: không khai thác nhiều hơn bằng mọi giá, mà tạo ra nhiều giá trị hơn từ những gì đang có.

Khi nhiều người cùng giữ lấy một sinh kế, những giá trị có cơ hội đi xa hơn.

Sự khéo léo và bản lĩnh của mỗi người phụ nữ là điểm khởi đầu, nhưng để một sinh kế phát triển lâu dài, họ còn cần kiến thức, nguồn lực và thị trường. Đó là lý do hai dự án không dừng ở việc đào tạo nghề, mà hướng tới xây dựng những mối liên kết kinh tế trong cộng đồng.

Với dự án thủ công tái chế, Trung tâm CEGORN cùng các đơn vị đồng hành đã hỗ trợ đào tạo, thành lập Hợp tác xã May thêu thủ công Thanh Hà, xây dựng thương hiệu và phát triển kênh bán hàng. Bốn phiên chợ xanh cùng năm sự kiện “Đổi rác lấy quà” thu hút hơn 1.000 lượt tham gia, đưa sản phẩm tái chế đến gần hơn với người tiêu dùng và tái tạo nguồn lực cho hoạt động kinh doanh, trải nghiệm sản phẩm.

Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển  - Ảnh 4.

Kết nối sản phẩm với người tiêu dùng, tạo đầu ra bền vững cho sinh kế của phụ nữ.

Trong khi đó, sáng kiến thủy sản xanh hướng tới kết nối phụ nữ nghề cá với các tổ chức chuyên môn, kỹ thuật và thị trường, để kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa biển được bổ sung bằng những phương thức sản xuất, kinh doanh mới.

Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển  - Ảnh 5.

Tổ Phụ nữ Kinh doanh số: Thúc đẩy chuyển đổi số, giúp phụ nữ chủ động kinh doanh và mở rộng thị trường.

Giá trị của sự hợp lực không chỉ nằm ở những nguồn lực được đóng góp, mà ở khả năng biến chúng thành năng lực tự chủ của cộng đồng. Tại Huế, dự án thủ công tái chế đã hệ thống hóa quy trình đào tạo, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm, tạo tiền đề nhân rộng mô hình tại những địa phương khác.

Bởi một sinh kế bền vững không chỉ được đo bằng thu nhập hôm nay, mà còn bằng khả năng tiếp tục tạo ra giá trị khi những hỗ trợ ban đầu khép lại.

Người ta vẫn thường nói về bản lĩnh của những người đàn bà như khả năng vượt qua giông bão. Nhưng đôi khi, bản lĩnh ấy nằm ở cách họ biết mềm mại trước những biến động của cuộc đời mà không đánh mất quyền lựa chọn; biết nương theo thiên nhiên nhưng không ngừng tìm kiếm những cách làm tốt hơn.

Biết nghe lời của đất, của biển, sau cùng, không chỉ là biết sống nhờ những gì thiên nhiên ban tặng, mà còn là biết cùng nhau gìn giữ và vun đắp một cuộc sống đủ đầy hơn cho những thế hệ mai sau.

Hãy cùng đón chờ những dự án sáng giá góp mặt trong danh sách Vòng Sơ khảo và tiến tới Chung kết Human Act Prize 2026.

Sau khi tiếp nhận các hồ sơ tham dự, Human Act Prize 2026 bước vào giai đoạn thẩm định, gồm Vòng Sơ khảo và Vòng Chung khảo, nhằm đánh giá toàn diện các dự án dựa trên hệ thống tiêu chí của Giải thưởng.

Thông qua quá trình xem xét hồ sơ, trao đổi và đánh giá của Hội đồng Giám khảo, những dự án tiêu biểu sẽ từng bước được lựa chọn để tiến tới Gala trao giải Human Act Prize 2026.

Rất mong nhận được sự quan tâm, đồng hành và ủng hộ của cộng đồng dành cho Human Act Prize 2026 và những dự án đang trên hành trình tạo nên những thay đổi tích cực!

Website chính thức: https://humanactprize.org

Fanpage: https://www.facebook.com/HumanActPrize

Những người đàn bà biết nghe lời của đất, của biển  - Ảnh 6.