Trung tâm Tư vấn pháp luật Hội Luật gia tỉnh Nghệ An vừa phối hợp với Công an xã Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị tư vấn pháp luật cho người chấp hành xong án phạt tù. Theo đó, hiện nay địa bàn xã Quỳnh Tam đang quản lý tổng số 31 người tái hoà nhập cộng đồng, 23 đối tượng thi hành án hình sự tại cộng đồng, và 3 đối tượng cấm đi khỏi nơi cư trú. Qua công tác rà soát thực tế, cơ quan chức năng đã thẳng thắn nhận diện những khó khăn, thách thức khi người tái hoà nhập cộng đồng phải đối mặt ngay trong những ngày đầu trở lại xã hội. Nhiều công dân rơi vào trạng thái bỡ ngỡ, mơ hồ trước những thay đổi, bổ sung của hệ thống văn bản pháp luật hành chính hiện hành sau nhiều năm cách ly xã hội.
Để tháo gỡ triệt để "nút thắt" cốt lõi này, Hội Luật gia tỉnh Nghệ An cùng lực lượng Công an cơ sở đã chủ động triển khai giải pháp căn cơ bằng cách phổ biến pháp luật, tư vấn và trợ giúp pháp lý hoàn toàn miễn phí. Các công dân đã được hướng dẫn chi tiết, cặn kẽ về quyền lợi, nghĩa vụ cá nhân, cũng như đơn giản hóa các thủ tục hành chính thiết yếu như xóa án tích, đăng ký cư trú hay làm sạch lý lịch tư pháp.
Hội nghị tư vấn pháp luật cho người chấp hành xong án phạt tù ở xã Quỳnh Tam.
Việc trang bị "lá chắn" kiến thức này không chỉ giúp họ nâng cao nhận thức để chấp hành tốt các chủ trương, đường lối và pháp luật của Nhà nước, tránh nguy cơ bị phần tử xấu lôi kéo tái phạm tội, mà còn đóng vai trò như một đòn bẩy quan trọng, hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý và thúc đẩy lộ trình tái hòa nhập cộng đồng tại địa phương đạt được hiệu quả chiều sâu, bền vững.
Hội nghị cũng đã dành thời gian làm rõ các chính sách hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Thực tế cho thấy, việc thực thi đồng bộ các cơ chế hỗ trợ này không chỉ đơn thuần là thực hiện quy định hành chính, mà chính là chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai, tiếp thêm động lực kinh tế và tinh thần giúp những công dân từng lầm lỡ tự tin vượt qua mặc cảm.
Đáng chú ý, các Luật gia đã trực tiếp hướng dẫn cụ thể các quy định về xóa án tích, thủ tục xác nhận lý lịch tư pháp khi cần thiết nhằm tháo gỡ những "nút thắt" pháp lý cốt lõi cho công dân. Đây được đánh giá là nội dung có ý nghĩa thực tiễn rất lớn, bởi việc chậm trễ hoặc chưa nắm vững quy trình làm sạch lý lịch tư pháp thường là rào cản khiến người hoàn lương gặp khó khăn khi ứng tuyển việc làm hoặc thực hiện các giao dịch dân sự. Việc giải thích cặn kẽ các điều kiện, thời hạn xóa án tích tự động hoặc theo quyết định của Tòa án giúp người dân nắm vững quyền lợi chính đáng của mình, từ đó chủ động hoàn thiện các giấy tờ tư pháp cần thiết, tự tin tham gia vào thị trường lao động và nhanh chóng ổn định cuộc sống.
Bên cạnh các giải pháp hỗ trợ sinh kế, hội nghị cũng thẳng thắn phân tích và tuyên truyền chuyên sâu về các quy định liên quan đến hành vi tái phạm, tái phạm nguy hiểm. Đây là nội dung mang tính cảnh báo và răn đe cao, giúp người chấp hành xong án phạt tù nhận thức rõ ranh giới pháp lý cũng như những hệ lụy nghiêm trọng về mặt hình sự nếu tiếp tục đi vào vết xe đổ. Việc chủ động phân tích các yếu tố cấu thành cấu trúc tội phạm và hậu quả pháp lý này không chỉ giúp nâng cao tinh thần tự giác chấp hành pháp luật của các công dân hoàn lương, mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ phát sinh tội phạm mới, góp phần giữ vững môi trường an ninh trật tự an toàn tại địa bàn cơ sở.
Đặc biệt, để giải quyết triệt để bài toán việc làm và tạo cơ sở vật chất cho ngày trở về, hội nghị đã dành thời gian hướng dẫn cặn kẽ về thủ tục vay vốn ưu đãi ở Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam. Đại diện ngân hàng đã trực tiếp bóc tách từng bước trong quy trình lập hồ sơ, điều kiện tiếp cận nguồn dành riêng cho người chấp hành xong án phạt tù. Việc công khai minh bạch các thủ tục này giúp người hoàn lương xóa bỏ tâm lý e ngại, dễ dàng tiếp cận dòng tín dụng chính sách để đầu tư nuôi trồng, kinh doanh hoặc học nghề. Đây được coi là đòn bẩy kinh tế có ý nghĩa quyết định, tạo nền móng vững chắc giúp họ tự chủ về tài chính, yên tâm lao động sản xuất và nhanh chóng ổn định cuộc sống gia đình.
Đồng hành pháp luật cùng người lầm lỡKhông dừng lại ở các nội dung hành chính cố định, hội nghị còn chủ động tiếp nhận và giải đáp thỏa đáng các quy định pháp luật khác (dân sự, hình sự...) theo nhu cầu của người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Thông qua hoạt động tương tác, đối thoại trực tiếp, các luật gia đã tháo gỡ từng trường hợp vướng mắc cụ thể liên quan đến tranh chấp đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình hay các nghĩa vụ dân sự trong bản án cũ chưa được xử lý triệt để.
Phương thức tư vấn linh hoạt, bám sát nhu cầu thực tế này đã giúp giải tỏa hoàn toàn tâm lý lo lắng của người dân, bảo vệ quyền lợi hợp pháp chính đáng của người hoàn lương, đồng thời củng cố niềm tin vững chắc để họ an tâm thượng tôn pháp luật khi xây dựng lại cuộc đời.
Hội nghị còn chủ động tiếp nhận và giải đáp các quy định pháp luật khác (dân sự, hình sự...) theo nhu cầu của người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.
Một trong những phần diễn ra sôi nổi và mang lại giá trị thực tiễn cao nhất tại hội nghị là hoạt động hỏi đáp tư vấn pháp luật tại chỗ. Không khí hội trường trở nên cởi mở khi các công dân chủ động đưa ra hàng loạt câu hỏi gắn liền với những tình huống rắc rối, vướng mắc pháp lý phát sinh trong cuộc sống hằng ngày. Với chuyên môn nghiệp vụ vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao, các Luật gia cùng lực lượng Công an đã trực tiếp lắng nghe, phân tích kỹ lưỡng và đưa ra những lời khuyên, chỉ dẫn pháp lý rõ ràng, dễ hiểu ngay tại diễn đàn. Việc đối thoại sòng phẳng và tháo gỡ vướng mắc trực diện này không chỉ giúp người dân giải tỏa được tâm lý lo âu, bế tắc, mà còn rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan quản lý Nhà nước với người lầm lỡ, tạo động lực to lớn thúc đẩy họ tự tin bước tiếp trên con đường hoàn lương.
Tại hội nghị, ông N.V.B. trú tại xã Quỳnh Tam cho biết: "Nhiều năm cách ly xã hội khiến chúng tôi hoàn toàn bỡ ngỡ trước những thay đổi của các văn bản pháp luật hiện hành. Nếu không được các Luật gia tư vấn, hướng dẫn cặn kẽ về quyền, nghĩa vụ và ranh giới của hành vi tái phạm tội tại hội nghị, chúng tôi rất dễ vướng vào sai lầm do thiếu hiểu biết. Những chỉ dẫn pháp lý trực diện này không chỉ tháo gỡ vướng mắc hành chính, mà còn giúp chúng tôi tự tin sống và làm việc theo pháp luật".
Bà Trần Thị Khánh Hương, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật, Hội Luật gia tỉnh Nghệ An, khẳng định: "Tái hòa nhập cộng đồng cho người lầm lỡ luôn là một hành trình dài đầy khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp đồng bộ của toàn xã hội. Hội nghị lưu động lần này được thiết kế dựa trên phương châm lấy người tái hoà nhập làm trung tâm, không chỉ dừng lại ở hoạt động trợ giúp pháp lý, phổ biến kiến thức hành chính miễn phí, mà cốt lõi là để củng cố niềm tin pháp lý vững chắc cho người dân. Việc trực tiếp tháo gỡ vướng mắc tại chỗ và hỗ trợ cơ chế tiếp cận chính sách ưu đãi chính là chìa khóa tháo gỡ rào cản mặc cảm, giúp họ hoàn lương yên tâm lao động sản xuất, bảo vệ quyền lợi hợp pháp chính đáng của mình để sớm trở thành những công dân có ích cho địa phương".
