Mỹ vừa cấm cửa robot Trung Quốc được ba tuần, hãng robot lớn nhất nước này đã lên sàn và kiếm được 50 tỷ USD chỉ trong một ngày

Ngày 19/8, hai sự kiện tưởng như chẳng liên quan gì tới nhau lại diễn ra đúng cùng một ngày tại Trung Quốc. Một bên là Hội nghị Robot Thế giới 2026 khai mạc tại Bắc Kinh, nơi khoảng 3.000 sản phẩm robot được trưng bày trong 5 ngày. Bên kia là phiên chào sàn của Unitree, hãng robot hình người lớn nhất nước này, với cổ phiếu tăng tới 460% chỉ sau một ngày giao dịch.

Robot hình người của Unitree Robotics trình diễn môn kickboxing tại Hội nghị Robot Thế giới 2026, ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 19 tháng 8 năm 2026 - Ảnh: Reuters

Một hội chợ toàn robot biết đấm bốc, nhảy múa, chơi bóng bàn

Tại gian hàng của Unitree, một trong những cái tên nổi bật nhất ngành robot hình người Trung Quốc, khách tham quan được xem robot đấm bốc, nhảy múa, thậm chí đấu bóng bàn trực tiếp với người thật. Ngay gần đó, một công ty khác tên 超维动力 (Chaowei Power) trình diễn hệ thống mang tên SMASH 2.0, được giới thiệu là lần đầu tiên trên thế giới một robot hoàn toàn tự động, không có ai điều khiển, có thể tự nhận diện đường bóng, đoán điểm rơi và phối hợp toàn thân để chơi trọn một ván bóng bàn.

Dù các màn trình diễn ngày càng ấn tượng, một số chuyên gia được hãng tin AP phỏng vấn vẫn lưu ý phần lớn robot hình người hiện tại vẫn thiên về biểu diễn nhiều hơn là công cụ có thể dùng thực tế trong đời sống hay sản xuất.

Robot chơi bóng bàn tại gian hàng triển lãm

Cổ phiếu tăng 460% chỉ trong một phiên

Cũng đúng ngày 19/8, Unitree chính thức niêm yết trên sàn STAR Market tại Thượng Hải, trở thành hãng robot hình người đầu tiên lên sàn chứng khoán tại Trung Quốc đại lục. Giá cổ phiếu mở cửa tăng tới 629% so với giá chào bán, sau đó hạ nhiệt và đóng cửa ở mức tăng khoảng 460%. Với mức tăng này, giá trị công ty trên thị trường đạt khoảng 50 tỷ USD, tức gấp nhiều lần mức định giá khi công ty nộp hồ sơ IPO.

Unitree huy động được khoảng 900 triệu USD qua đợt IPO này, với lượng đăng ký mua từ nhà đầu tư cá nhân được cho là vượt mức hàng nghìn lần. Một chi tiết đáng chú ý: DeepSeek, hãng AI Trung Quốc nổi tiếng với các model mã nguồn mở, cũng góp mặt như một nhà đầu tư chiến lược trong đợt IPO này.

Biểu đồ minh họa giá cổ phiếu Unitree tăng vọt trong phiên đầu

Người hưởng lợi lớn nhất là nhà sáng lập kiêm CEO Wang Xingxing, người nắm khoảng 1/5 cổ phần công ty. Chỉ sau một phiên giao dịch, khối tài sản trên giấy tờ của ông đã vượt 12 tỷ USD. Theo hồ sơ IPO, Unitree giao được hơn 5.500 robot hình người trong năm 2025, nhiều nhất thế giới, và là một trong số ít công ty trong ngành robot hình người thực sự có lãi, khác hẳn phần lớn đối thủ vẫn đang lỗ nặng để chạy đua công nghệ.

Chuyện xảy ra chỉ ba tuần sau khi Mỹ đóng cửa với robot Trung Quốc

Điều khiến câu chuyện này đáng chú ý hơn nằm ở thời điểm. Chỉ ba tuần trước đó, ngày 28/7, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) công bố lệnh cấm nhập khẩu các mẫu robot hình người và robot bốn chân mới sản xuất ở nước ngoài, với lý do lo ngại về an ninh mạng và an ninh quốc gia. Dù văn bản chính thức không nêu tên Trung Quốc, giới quan sát đều hiểu đây là động thái nhắm vào nước này, quốc gia hiện chiếm khoảng 85% thị phần robot hình người toàn cầu.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc phản ứng ngay sau đó, tuyên bố sẽ "thực hiện mọi biện pháp cần thiết" để bảo vệ lợi ích doanh nghiệp trong nước, đồng thời cáo buộc Mỹ lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia để bảo hộ thương mại. Lệnh cấm không ảnh hưởng tới các robot đã được mua hoặc cấp phép từ trước, cũng không áp dụng cho chính phủ liên bang Mỹ, nhưng với các mẫu mới, cánh cửa thị trường Mỹ gần như đóng lại. Riêng với Unitree, thị trường Mỹ trước đó chỉ chiếm khoảng 13% doanh thu của công ty, nên tác động thực tế phần nào bị hạn chế.

Đặt hai sự kiện cạnh nhau, có thể thấy một nghịch lý thú vị: ngay khi Mỹ đóng cửa thị trường với robot Trung Quốc bằng lý do an ninh, các nhà đầu tư trong nước lại đổ tiền vào hãng robot lớn nhất nước này mạnh chưa từng thấy, đẩy giá trị công ty tăng gấp nhiều lần chỉ trong một phiên giao dịch. Lệnh cấm của Mỹ, ít nhất ở thời điểm này, dường như chưa làm chậm lại đà tăng trưởng của ngành robot Trung Quốc trên chính sân nhà của họ.

Theo Thế Duyệt