Khơi thông nguồn lực trí thức, tạo sức bật cho ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Admin

Đến năm 2030, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng tới xây dựng đội ngũ trí thức chất lượng cao, có năng lực nghiên cứu, sáng tạo và đóng góp thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh văn hóa, thể thao và du lịch ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước, xây dựng đội ngũ trí thức chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây không chỉ là lực lượng nòng cốt trong nghiên cứu, sáng tạo, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn ngành. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Đề án phát triển đội ngũ trí thức ngành đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với nhiều mục tiêu và giải pháp đồng bộ.

Khơi thông nguồn lực trí thức, tạo sức bật cho ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đến năm 2030 - Ảnh 1.

Ảnh minh họa/VGP.

Xây dựng đội ngũ trí thức chất lượng cao, chú trọng lực lượng kế cận

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 2952/QĐ-BVHTTDL phê duyệt Đề án phát triển đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đề án hướng tới xây dựng đội ngũ trí thức có chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, phát huy năng lực nghiên cứu, sáng tạo, thực hành và tư vấn, đồng thời gắn việc sử dụng, trọng dụng trí thức với sản phẩm và đóng góp thực tiễn.

Theo Đề án, nguồn lực trí thức tiềm năng của ngành phân bố rộng trong các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và cộng đồng. Tri thức trong ngành được tích lũy qua đào tạo, nghiên cứu, sáng tạo, biểu diễn, huấn luyện, bảo tồn và trao truyền. Tuy nhiên, dữ liệu hiện còn phân tán, thiếu chuẩn chung để xác định quy mô, cơ cấu và phân bố của đội ngũ. Một số lĩnh vực còn thiếu chuyên gia đầu ngành, lực lượng kế cận và các nhóm chuyên môn liên ngành.

Đến năm 2030, Đề án tập trung vào năm nhóm mục tiêu gồm hoàn thiện cơ sở nhận diện và nền tảng dữ liệu, phát triển lực lượng kế cận và nâng cao chất lượng đội ngũ, nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng, trọng dụng, đãi ngộ và phát huy đội ngũ trí thức. Đề án đồng thời đặt mục tiêu tăng cường truyền bá, ứng dụng và chuyển hóa sản phẩm trí tuệ, hoàn thiện cơ chế theo dõi, đánh giá phù hợp với hệ thống chỉ số quốc gia.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án xác định bảy nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Các nhóm đầu tập trung vào nhận diện đội ngũ trí thức và tổ chức, cập nhật, khai thác dữ liệu chuyên ngành theo Tiêu chí khung, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển lực lượng kế cận, thu hút, sử dụng và giao nhiệm vụ gắn với nhu cầu thực tiễn. Các nhóm còn lại gồm trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh trí thức và xây dựng môi trường hoạt động sáng tạo, truyền bá, ứng dụng, chuyển hóa sản phẩm trí tuệ và phát huy vai trò tư vấn, phản biện, tăng cường hợp tác quốc tế và truyền thông về đội ngũ trí thức, theo dõi, đánh giá và điều chỉnh Đề án.

Trong phát triển đội ngũ, Đề án chú trọng trí thức trẻ, trí thức nữ và lực lượng kế cận, ưu tiên những chuyên môn còn thiếu và các ngành nghệ thuật đặc thù. Việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và đánh giá được gắn với chất lượng sản phẩm, mức độ ứng dụng và tác động thực tiễn. Đến năm 2030, Bộ phấn đấu hỗ trợ hình thành, kết nối hoặc phát triển ít nhất 5 nhóm nghiên cứu, nhóm sáng tạo, nhóm chuyên gia hoặc mạng lưới chuyên môn liên ngành trong các lĩnh vực trọng điểm.

Khơi thông nguồn lực sáng tạo, nâng cao hiệu quả trọng dụng nhân tài

Về nguyên tắc tổ chức dữ liệu, Đề án xác định dữ liệu về đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch được tổ chức thành một lớp dữ liệu chuyên ngành trong Hệ thống dữ liệu đội ngũ trí thức Việt Nam do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì. Việc triển khai ưu tiên kế thừa dữ liệu hiện có, bảo đảm kết nối, liên thông, tránh thu thập trùng lặp và tập trung khai thác trên hệ thống dùng chung.

Đáng chú ý trong 12 tháng kể từ ngày Đề án được phê duyệt, Bộ phấn đấu hoàn thành rà soát, kiểm kê nguồn dữ liệu và xác định đầu mối tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ. Trong 24 tháng, Bộ từng bước rà soát, làm sạch và chuẩn hóa hồ sơ thuộc phạm vi quản lý trực tiếp. Đến năm 2030, Bộ phấn đấu hoàn thành việc chuẩn hóa, cập nhật và đưa phần dữ liệu này vào khai thác trên hệ thống.

Triển khai nhiệm vụ đầu tiên của Đề án, ngày 06/11/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 3004/QĐ-BVHTTDL về tiêu chí xác định trí thức thuộc ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch trên cơ sở Tiêu chí khung.

Khơi thông nguồn lực trí thức, tạo sức bật cho ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đến năm 2030 - Ảnh 2.Hàng nghìn du khách đổ về lễ hội đền Ông Hoàng Mười chiêm bái, cầu bình anĐỌC NGAY

Bộ trưởng giao Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thuộc Bộ tổ chức thực hiện Đề án, đồng thời làm đầu mối tham mưu việc phối hợp với các cơ quan ngoài Bộ. Vụ chủ trì xây dựng, trình Bộ trưởng ban hành kế hoạch triển khai giai đoạn đầu. Đề án được sơ kết vào năm 2028 để rà soát mục tiêu, chỉ tiêu và thứ tự ưu tiên, tổng kết vào năm 2030.

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tầm nhìn đến năm 2045, phát triển đội ngũ trí thức giữ vai trò nòng cốt trong nghiên cứu, sáng tạo, bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam, phát triển thể dục thể thao, du lịch, báo chí và xuất bản. Đề án hướng tới hình thành mạng lưới kết nối đội ngũ trí thức trong và ngoài khu vực nhà nước, ở trong nước và nước ngoài.

Đề án kỳ vọng tạo bước chuyển trong phát triển đội ngũ trí thức, phát huy nguồn lực chất xám, thúc đẩy sáng tạo, bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa, góp phần đưa ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Trúc Chi (t/h)