Đánh thức kinh tế đêm Hà Nội - (Bài 1): Đêm Hà Nội còn nhiều khoảng trống

Du khách muốn Hà Nội "thức" lâu hơn về đêm

Khi những dải đèn vàng phủ kín mặt hồ Hoàn Kiếm, khu vực trung tâm Hà Nội bước vào khoảng thời gian sôi động nhất trong ngày. Dòng người đổ về phố đi bộ, quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và các tuyến phố cổ ngày một đông. 

Tiếng nhạc từ các nhóm biểu diễn đường phố hòa cùng tiếng trò chuyện của du khách, ánh đèn từ những quán cà phê, nhà hàng tạo nên một bức tranh nhộn nhịp kéo dài suốt những giờ đầu buổi tối.

Thế nhưng chỉ hơn một tiếng sau, nhịp sống ấy bắt đầu đổi khác. Khoảng 22 giờ lượng người trên phố đã thưa dần một số điểm biểu diễn kết thúc, nhiều cửa hàng bắt đầu dọn dẹp. 

Đến sau 23 giờ, quanh Hồ Hoàn Kiếm chỉ còn lác đác những nhóm du khách đi dạo hoặc ngồi nghỉ bên vỉa hè. Không khí vốn sôi động trước đó nhanh chóng lắng xuống, khép lại "khung giờ vàng" của du lịch đêm ở khu vực trung tâm Thủ đô.

Đúng lúc ấy, trên một con phố nhỏ trong khu phố cổ, Người Đưa Tin bắt gặp Miguel - du khách đến từ Philippines thong thả đi bộ giữa những con phố còn sáng đèn.

Khi được hỏi lịch trình tiếp theo, Miguel mỉm cười nói chưa muốn về khách sạn. "Tôi thường không kết thúc một ngày du lịch sớm. Với tôi sau 22-23 giờ mới là lúc bắt đầu cảm nhận rõ nhất nhịp sống của một thành phố. 

Tôi thích đi bộ tìm một quán ăn địa phương còn mở cửa, ngồi nghe nhạc, ghé một quán bar hoặc đơn giản chỉ quan sát cuộc sống về đêm của người dân. Đó là cách giúp tôi hiểu thành phố nhiều hơn", Miguel chia sẻ.

Miguel - du khách đến từ Philippines cho rằng, Hà Nội còn nhiều dư địa để phát triển các trải nghiệm về đêm nhằm giữ chân du khách lâu hơn.

Thế nhưng sau gần nửa giờ đi quanh khu phố cổ, kế hoạch của Miguel bắt đầu gặp trở ngại.

"Nhiều nơi tôi định ghé đều đã đóng cửa hoặc chuẩn bị dọn dẹp. Tôi lên mạng tìm thêm một vài quán bar mở muộn nhưng các lựa chọn khá rời rạc", Miguel nói.

Theo nam du khách, điều khiến anh bất ngờ là Hà Nội khá nhộn nhịp vào đầu buổi tối nhưng sau 23 giờ lại trở nên yên tĩnh rất nhanh.

"Ở nhiều thành phố tôi từng đến, khoảng thời gian từ 23 giờ đến 2 hoặc 3 giờ sáng mới thực sự là lúc du lịch đêm diễn ra sôi động nhất. Khi đó du khách vẫn có rất nhiều lựa chọn để ăn uống, giải trí, xem biểu diễn hoặc trải nghiệm văn hóa địa phương. 

Tôi từng nghĩ Hà Nội cũng sẽ như vậy nên dự định thức đến rạng sáng để khám phá. Nhưng có lẽ tối nay tôi sẽ phải quay về khách sạn sớm hơn kế hoạch vì không còn nhiều điểm đến để tiếp tục hành trình", Miguel bày tỏ.

Không chỉ du khách quốc tế, nhiều du khách trong nước cũng cho rằng khoảng thời gian từ 23 giờ đến sáng hôm sau vẫn là "khoảng trống" trong bức tranh du lịch đêm của Hà Nội.

Dù đã nhiều lần đến Hà Nội, chị Nguyễn Thị Thu Bồn (Thái Nguyên) cho biết hầu như mỗi chuyến đi đều dành ít nhất một buổi tối để khám phá thành phố. 

Ngoài những hoạt động quen thuộc như dạo quanh Hồ Hoàn Kiếm, đi bộ trong khu phố cổ hay xem các tiết mục biểu diễn đường phố, chị cũng từng trải nghiệm nhiều sản phẩm du lịch đêm như tour "Giải mã Hoàng thành Thăng Long", tour đêm Nhà tù Hỏa Lò hay chương trình "Đêm hội hoa đăng Hồ Văn - Văn Miếu".

"Tôi thấy các tour này được đầu tư khá công phu, mang đến nhiều thông tin về lịch sử, văn hóa và rất đáng để trải nghiệm. Tuy nhiên đây là những sản phẩm mà mỗi người thường chỉ cần tham gia một lần để biết, để quay lại lần thứ hai thì chắc phải khá lâu", chị Bồn chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Thu Bồn (Thái Nguyên) mong muốn các hoạt động du lịch đêm được mở rộng sang nhiều ngày trong tuần để tăng trải nghiệm cho du khách.

Chị Thu Bồn cho rằng Hà Nội có lợi thế về không gian, cảnh quan và lượng khách nhưng nếu có thêm các hoạt động được tổ chức xuyên đêm hoặc những điểm đến vận hành muộn hơn, du khách sẽ có thêm lý do để ở lại thay vì kết thúc chuyến đi khi đồng hồ vừa qua 23 giờ.

Kế hoạch lấp khoảng trống sau 23 giờ

Những khoảng trống mà các du khách cảm nhận sau 23 giờ cũng chính là vấn đề Hà Nội đang hướng tới khi xây dựng chiến lược phát triển kinh tế đêm trong giai đoạn mới.

Theo Nghị quyết vừa được HĐND Tp. Hà Nội thông qua tại kỳ họp thứ 4, thành phố định hướng tổ chức các hoạt động kinh tế đêm trong khung thời gian từ 18 giờ hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau. 

Nhiều loại hình kinh doanh, dịch vụ sẽ được khuyến khích phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, mua sắm của người dân và du khách, đồng thời khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của đô thị sau khi mặt trời lặn.

Đến năm 2035, Hà Nội đặt mục tiêu kinh tế đêm đóng góp khoảng 7-8% GRDP của thành phố. Theo nhiều đại biểu HĐND, đây không đơn thuần là một chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn là chiến lược phát huy giá trị văn hóa, tạo thêm sức hút cho điểm đến Thủ đô.

Là người kinh doanh dịch vụ ăn uống tại phố Cửa Bắc (phường Ba Đình), bạn Đức Minh bày tỏ sự kỳ vọng khi Hà Nội chính thức thông qua chủ trương phát triển kinh tế đêm.

Theo anh Minh, lượng khách đổ ra đường vào buổi tối, đặc biệt cuối tuần và các dịp cao điểm du lịch, luôn rất lớn. Tuy nhiên nhiều cơ sở kinh doanh vẫn chưa thể khai thác hết tiềm năng này do thời gian hoạt động còn hạn chế và các dịch vụ về đêm chưa thực sự phong phú.

"Tôi kỳ vọng khi chủ trương được triển khai đồng bộ, các hộ kinh doanh sẽ có điều kiện hoạt động thuận lợi hơn nhất là ở những khu vực được quy hoạch phát triển kinh tế đêm. 

Nếu thời gian kinh doanh được kéo dài và các dịch vụ được tổ chức bài bản, không chỉ các hộ kinh doanh có thêm nguồn thu mà du khách cũng sẽ có nhiều trải nghiệm hơn, sẵn sàng ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn. Điều đó sẽ tạo sức sống cho cả tuyến phố chứ không chỉ mang lại lợi ích cho từng cửa hàng", bạn Minh chia sẻ.

Bạn Đức Minh - chủ quán cà phê trên phố Cửa Bắc (phường Ba Đình) kỳ vọng kinh tế đêm phát triển sẽ góp phần gia tăng lượng khách và kéo dài thời gian lưu trú.

Kỳ vọng của các hộ kinh doanh cũng là mong muốn chung về một không gian kinh tế đêm được tổ chức bài bản, đủ sức giữ chân du khách và gia tăng giá trị cho ngành du lịch. 

Tuy nhiên để hiện thực hóa mục tiêu này theo các chuyên gia, Hà Nội không chỉ cần kéo dài thời gian hoạt động của các dịch vụ mà quan trọng hơn là xây dựng một chiến lược phát triển đồng bộ, trong đó văn hóa và di sản phải trở thành nền tảng tạo nên bản sắc riêng của kinh tế đêm.

Theo ông Vũ Văn Tuyên - Tổng Giám đốc Travelogy, việc Hà Nội bước vào giai đoạn tổ chức lại không gian hành chính với 126 xã, phường đang mở ra cơ hội đặc biệt để tái cấu trúc không gian du lịch đêm.

Trong nhiều năm qua, kinh tế đêm của Hà Nội chủ yếu tập trung tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, phố Tạ Hiện và một số điểm đơn lẻ. Điều này dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ, trong khi nhiều khu vực khác vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Theo ông Tuyên với mô hình quản trị mới, thành phố hoàn toàn có thể quy hoạch lại không gian kinh tế đêm theo các cụm chức năng thay vì tiếp tục dồn vào khu vực trung tâm.

Trong đó, hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ tiếp tục giữ vai trò trung tâm của các hoạt động văn hóa, di sản về đêm; khu vực Hồ Tây hướng tới phát triển lễ hội, nghệ thuật và các sản phẩm giải trí chất lượng cao. 

Ngoài ra, không gian ven sông Hồng có thể trở thành hành lang kinh tế đêm mới với các bến du thuyền, công viên ánh sáng và chuỗi sự kiện ngoài trời. Đối với các khu vực ngoại thành như Sơn Tây, Ba Vì, Đường Lâm, cần đẩy mạnh các sản phẩm du lịch nông nghiệp, nghỉ dưỡng và trải nghiệm đêm.

Sau 23 giờ, phố Tạ Hiện vắng khách hơn khi nhiều hoạt động vui chơi, giải trí tại khu vực trung tâm dần khép lại.

Còn Gia Lâm, Đông Anh, Mê Linh có thể phát triển các tổ hợp văn hóa sáng tạo, công viên chủ đề và những sự kiện quy mô lớn, góp phần mở rộng không gian du lịch đêm của Thủ đô.

"Nếu mỗi xã, phường đều xây dựng được ít nhất một sản phẩm đặc trưng phục vụ du khách vào buổi tối, Hà Nội sẽ không còn là một điểm đến có một trung tâm du lịch đêm duy nhất mà sẽ trở thành một mạng lưới trải nghiệm đêm quy mô toàn thành phố. 

Đây chính là sự khác biệt giữa phát triển một sản phẩm du lịch và phát triển một hệ sinh thái kinh tế đêm", ông Tuyên nhận định.

Theo ông, cuộc cạnh tranh giữa các điểm đến hiện nay không còn nằm ở số lượng khách mà ở thời gian lưu trú và mức chi tiêu của mỗi du khách. Chỉ cần giữ chân một du khách ở lại thêm một đêm cũng có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn hơn nhiều so với việc tăng thêm một lượt khách tham quan trong ngày.

Hiện nay, khách quốc tế đến Hà Nội lưu trú trung bình khoảng 2-3 ngày. Nếu các sản phẩm kinh tế đêm đủ hấp dẫn để kéo dài thời gian lưu trú thêm một ngày, doanh thu du lịch của thành phố có thể tăng thêm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm mà không cần tăng tương ứng lượng khách.

(Còn tiếp)

Kim Thoa - Huyền Linh