Nếu ai đó nói cách đây vài năm rằng Sony đang bán một chiếc "điều hòa cá nhân" đeo sau gáy với giá vài triệu đồng, nhiều người sẽ cho rằng đây là một trong những ý tưởng kỳ quặc nhất của hãng điện tử Nhật Bản.
Bởi trên lý thuyết, làm sao một thiết bị nhỏ bằng lòng bàn tay có thể giúp con người chống chọi với cái nóng 35-40 độ C ngoài đường? Nó không tạo gió, không làm lạnh không khí và cũng chẳng thể thay thế máy điều hòa.
Thế nhưng, sau sáu thế hệ sản phẩm liên tiếp, Sony vẫn tiếp tục đầu tư vào dòng REON Pocket. Thậm chí ở phiên bản mới nhất, hãng còn bổ sung hai mô-đun làm lạnh, nhiều cảm biến hơn và các thuật toán điều khiển thông minh hơn. Một câu hỏi vì thế xuất hiện: phải chăng đây không còn là một món đồ công nghệ "để cho vui", mà đã thực sự giải quyết được một nhu cầu rất cụ thể?
Không phải máy lạnh thu nhỏ
Sai lầm lớn nhất của nhiều người khi nghe đến REON Pocket là nghĩ đây là một chiếc điều hòa mini.
Thực tế, sản phẩm hoạt động theo nguyên lý hoàn toàn khác.
Thay vì làm lạnh cả không gian, REON Pocket chỉ tác động lên một vùng rất nhỏ ở phía sau gáy hoặc lưng trên bằng mô-đun nhiệt điện Peltier, hay còn được giới công nghệ Việt Nam gọi vui là "con sò nóng lạnh". Khi có dòng điện chạy qua, một mặt của mô-đun sẽ hấp thụ nhiệt trong khi mặt còn lại tỏa nhiệt ra ngoài. Phần nhiệt lượng này sau đó được quạt nhỏ phía trong thiết bị đẩy ra môi trường.
Diện tích được làm mát thực tế chỉ vài centimet vuông, nhưng đây lại là khu vực tập trung nhiều mạch máu lớn và các đầu mút thần kinh nhạy cảm với nhiệt độ. Khi vùng này được làm mát, cơ thể sẽ xuất hiện cảm giác dễ chịu hơn đáng kể, dù nhiệt độ môi trường gần như không thay đổi.
Đây cũng là lý do nhiều người mô tả trải nghiệm của REON Pocket bằng một câu khá thú vị: "Nó không làm trời bớt nóng, nhưng làm mình bớt khó chịu."
Trên thực tế, ngay từ thế hệ đầu tiên ra mắt tại Nhật Bản, REON Pocket đã gây tranh cãi.
Không ít người cho rằng Sony đang cố biến một ý tưởng viển vông thành sản phẩm thương mại. Những video quảng cáo về việc nhân viên văn phòng mặc vest giữa mùa hè nhưng vẫn thoải mái khiến nhiều người hoài nghi.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Sony không dừng dự án sau một hay hai năm.
Từ thế hệ đầu chỉ bán tại Nhật Bản, REON Pocket đã liên tục được nâng cấp qua nhiều phiên bản. Thời lượng pin tăng lên, khả năng tản nhiệt tốt hơn, cảm biến môi trường chính xác hơn, phần mềm điều khiển ngày càng thông minh hơn và gần đây nhất là phiên bản REON Pocket PRO với hai mô-đun làm lạnh hoạt động luân phiên nhằm duy trì cảm giác mát lâu hơn.
Việc một tập đoàn như Sony tiếp tục đầu tư qua nhiều thế hệ cho thấy sản phẩm đã tìm được một nhóm khách hàng đủ lớn để trở thành một mảng kinh doanh thực sự, thay vì chỉ là một thử nghiệm công nghệ.
Điều thú vị là REON Pocket không cố cạnh tranh với máy lạnh. Nó giải quyết những tình huống mà điều hòa không thể.
Đó là lúc phải đi bộ ngoài trời giữa trưa hè, đứng chờ tàu điện, làm việc trong nhà kho, mặc vest tham dự sự kiện, hay đơn giản là bước từ văn phòng mát lạnh ra ngoài đường giữa mùa hè.
Ở chiều ngược lại, thiết bị cũng có chế độ sưởi ấm, phục vụ những người thường xuyên cảm thấy lạnh trong môi trường điều hòa.
Nếu nhìn theo góc độ này, REON Pocket không bán "nhiệt độ", mà bán "sự thoải mái". Đây cũng là xu hướng ngày càng phổ biến trong ngành thiết bị đeo, nơi công nghệ không nhất thiết phải tạo ra những thay đổi lớn, mà chỉ cần loại bỏ những phiền toái nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày.
Cái nóng đang trở thành một thị trường công nghệ mới
Sự xuất hiện của REON Pocket phản ánh một xu hướng lớn hơn nhiều.
Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện với tần suất dày hơn trên khắp thế giới, ngày càng nhiều công ty công nghệ bắt đầu phát triển các thiết bị "điều hòa cá nhân". Không chỉ Sony, thị trường hiện đã có quạt đeo cổ, áo tích hợp quạt, áo làm mát bằng chất lỏng, vật liệu tản nhiệt mới và hàng loạt giải pháp hướng tới việc điều hòa vi khí hậu quanh cơ thể thay vì làm lạnh cả căn phòng.
Đây là một hướng tiếp cận có ý nghĩa về cả chi phí lẫn năng lượng. Làm mát trực tiếp cho một người tiêu tốn ít điện hơn rất nhiều so với việc hạ nhiệt cả một không gian hàng chục mét vuông.
Có thể những thiết bị này sẽ không bao giờ thay thế điều hòa truyền thống, nhưng chúng đang mở ra một phân khúc hoàn toàn mới: công nghệ mặc trên người để kiểm soát nhiệt độ.
Dẫu vậy, REON Pocket vẫn còn nhiều hạn chế. Nó không thể biến một ngày 40 độ C thành 25 độ C. Hiệu quả cũng phụ thuộc vào độ ẩm, cường độ vận động và kỳ vọng của từng người dùng.
Nhưng sau sáu thế hệ phát triển, câu hỏi dường như không còn là "liệu nó có hoạt động hay không".
Câu hỏi đúng hơn là: trong một thế giới ngày càng nóng lên và thời gian con người phải di chuyển nhiều hơn giữa các không gian có nhiệt độ chênh lệch lớn, liệu những chiếc "điều hòa đeo trên người" có trở thành một thiết bị phổ biến giống như tai nghe chống ồn hay đồng hồ thông minh ngày nay?
