Nvidia sẽ là một trong hơn hai chục công ty được chính quyền Trump chỉ định là những doanh nghiệp AI “quốc gia chủ lực” (national champions), trong khuôn khổ nỗ lực hỗ trợ các công ty AI của Mỹ giành được hợp đồng kinh doanh ở nước ngoài, theo những người am hiểu kế hoạch này.
Theo WSJ, thông báo dự kiến được đưa ra trong tuần tới cho thấy chính quyền Mỹ đang đẩy nhanh chiến lược công nghệ của mình, bất chấp những biến động liên quan đến Nvidia. Sáng kiến “doanh nghiệp quốc gia chủ lực” là một phần trong nỗ lực thúc đẩy các công ty và quốc gia nước ngoài sử dụng công nghệ AI của Mỹ thay vì các sản phẩm cạnh tranh đến từ Trung Quốc.

Cựu CEO Nvidia Jensen Huang và Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
Theo trang web của Bộ Thương mại Mỹ về chương trình này, các công ty được trao danh hiệu “doanh nghiệp quốc gia chủ lực” có thể được hưởng một số ưu đãi, bao gồm: Được đẩy nhanh quá trình phê duyệt giấy phép xuất khẩu chip và các công nghệ khác; Được chính phủ hỗ trợ hoạt động kinh doanh ở nước ngoài; Được tiếp cận các nguồn tài trợ liên bang. Chương trình ban đầu được công bố cách đây khoảng một năm, nhưng danh sách các doanh nghiệp được lựa chọn khi đó vẫn chưa được công bố.
Theo những người am hiểu vấn đề, các công ty dự kiến được đưa vào danh sách bao gồm Nvidia, Amazon, Microsoft, OpenAI và Anthropic. Mục tiêu của chương trình là kết hợp chip, mô hình AI và các sản phẩm AI khác của Mỹ thành những gói giải pháp đồng bộ, giúp khách hàng ở các quốc gia khác dễ dàng mua và triển khai cùng lúc.
Tuy nhiên, thông tin về việc cựu CEO Nvidia Jensen Huang có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân với một người bị nghi là nguồn tin tình báo của Trung Quốc, từng làm việc cho một công ty trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore, đã làm gia tăng tranh cãi. Phe chủ trương đường lối cứng rắn cho rằng Mỹ cần ưu tiên an ninh quốc gia hơn thị phần, trong đó có việc siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip.
Chip của Nvidia cung cấp sức mạnh tính toán cho những mô hình AI tiên tiến nhất và là một trong những mặt hàng có giá trị nhất thế giới. Tổng thống Trump nhiều lần ca ngợi Huang vì đã xây dựng được một doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Mỹ, đóng vai trò thúc đẩy làn sóng bùng nổ AI.
Theo những người am hiểu kế hoạch, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick dự kiến sẽ công bố chương trình này.
Ông Lutnick đang chịu sức ép liên quan đến những chỉ trích cho rằng cơ quan của ông đã không xử lý triệt để các kẽ hở pháp lý, qua đó cho phép các công ty Trung Quốc tiếp cận những dòng chip Nvidia cao cấp. Trước đó, The Wall Street Journal đưa tin ông Lutnick đã miễn cưỡng không muốn khiến Trung Quốc tức giận trong các cuộc đàm phán thương mại.
Dự kiến, ông Lutnick sẽ tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến thăm Trung Quốc vào tuần này. Trong khi đó, Bộ Thương mại Mỹ chuẩn bị triển khai các quy định mới nhằm hạn chế tình trạng chip bị chuyển hướng sang Trung Quốc.
Tuy nhiên, một số nguồn tin cho biết thời điểm công bố danh sách các doanh nghiệp quốc gia chủ lực vẫn có thể bị trì hoãn.
Kể từ mùa hè năm ngoái, chính quyền Trump tập trung vào việc xuất khẩu công nghệ AI ra toàn thế giới nhằm duy trì lợi thế của Mỹ trước Trung Quốc. Khi đó, Washington đã công bố ý tưởng này như một trụ cột trong chiến lược công nghệ của mình. AI là lĩnh vực công nghệ mới nhất mà Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh.
Các công ty Trung Quốc như Huawei Technologies từng mở rộng mạnh mẽ hoạt động ra thị trường nước ngoài, bao gồm châu Âu và Mỹ Latinh, với tham vọng thống trị hệ sinh thái công nghệ 5G toàn cầu.