Theo ông Igor Sechin – Giám đốc điều hành của Rosneft, nhà sản xuất dầu lớn nhất nước Nga – hành vi mua dầu thô của Trung Quốc trong mùa xuân và mùa hè đã giúp ổn định thị trường dầu mỏ toàn cầu, bởi lẽ giờ đây chính Bắc Kinh chứ không phải OPEC mới là bên nắm quyền chi phối.
Vị lãnh đạo này – người được coi là đồng minh thân cận của Tổng thống Vladimir Putin và vốn có quan điểm chỉ trích OPEC từ lâu – nhận định Trung Quốc đã củng cố vị thế là "người mua điều tiết" (swing buyer) quan trọng nhất trên thị trường toàn cầu và đã giành thế chủ động từ tay OPEC.
"Trung Quốc đã chuyển mình thành công từ một quốc gia tiêu thụ và nhập khẩu lớn thành một bên dẫn dắt thị trường đầy tích cực," ông Sechin phát biểu tại một diễn đàn kinh tế ở Vladivostok, thuộc vùng Viễn Đông của Nga.
"Năm nay, Trung Quốc đã giành quyền chủ động từ OPEC; dù không gia nhập bất kỳ liên minh nào, họ vẫn xoay xở ổn định được thị trường toàn cầu bằng cách cắt giảm lượng dầu thô nhập khẩu khoảng 5,5 triệu thùng mỗi ngày," lãnh đạo ngành dầu khí hàng đầu nước Nga cho biết.
Ông Igor Sechin đánh giá cao vai trò của Trung Quốc như một "van điều tiết" thị trường dầu mỏ toàn cầu trong giai đoạn khủng hoảng vừa qua.
Có thể nói, yếu tố đệm lớn nhất giúp thị trường trụ vững trong mùa hè vừa qua chính là hành vi nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc. Quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới này đã tích trữ được lượng dầu thô ước tính lên tới 1,4 tỷ thùng (bao gồm cả kho dự trữ thương mại và chiến lược) trước khi căng thẳng liên quan đến Iran nổ ra. Lượng dự trữ khổng lồ này cho phép họ cắt giảm nhập khẩu ngay khi eo biển Hormuz bị đóng cửa và giá dầu tăng vọt.
Vốn là bên mua luôn biết tận dụng thời cơ, Trung Quốc đã rút khỏi thị trường giao ngay (spot market) giữa lúc khủng hoảng Trung Đông diễn ra; việc cắt giảm nhu cầu nhập khẩu này đã giúp Bắc Kinh đơn phương bù đắp một phần nguồn cung bị thiếu hụt.
Thị trường dường như đã đánh giá thấp khả năng linh hoạt của Trung Quốc trong việc nhập khẩu dầu thô, khi nước này có thể cắt giảm lượng mua tới 40% trong tháng 6 so với mức trước khi xảy ra xung đột.
Ngoài ra, trong giai đoạn khủng hoảng giá dầu, Trung Quốc cũng chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ trong việc sử dụng xe điện (EV), sự chuyển dịch lớn sang dùng than đá, cũng như tỷ trọng ngày càng tăng của năng lượng tái tạo trong cơ cấu phát điện.
"Tôi tin rằng việc tiếp tục gia tăng kho dự trữ chiến lược và thương mại sẽ củng cố vai trò của Trung Quốc trên thị trường năng lượng, trong bối cảnh ảnh hưởng của OPEC đang suy giảm và số lượng thành viên của tổ chức này cũng đang thu hẹp lại," ông Sechin nhận định.
Trước đó trong năm nay, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) – một trong những nhà sản xuất lớn nhất của khối – đã rời khỏi OPEC (có hiệu lực từ ngày 1/5) để theo đuổi lợi ích quốc gia.
