Ở tuổi 70, Celia Duff không chỉ trở thành nhà vô địch thế giới Hyrox hai lần. Bà còn truyền cảm hứng cho hàng nghìn người bằng hành trình bắt đầu môn thể thao khắc nghiệt này ở tuổi 68, chứng minh rằng tuổi tác không phải rào cản để chinh phục những thử thách mới.
Từ bác sĩ nghỉ hưu đến nhà vô địch Hyrox ở tuổi 70
Khi nhắc đến một lịch trình gồm chạy bộ buổi sáng, tập Pilates, sau đó tiếp tục tham gia lớp cử tạ Olympic vào buổi chiều, nhiều người sẽ nghĩ đến một vận động viên trẻ đang trong giai đoạn sung sức nhất. Thế nhưng đó lại là lịch sinh hoạt gần như hằng ngày của Celia Duff - bà ngoại 70 tuổi, cựu bác sĩ tại Cambridge và là nhà vô địch thế giới Hyrox hai lần. Sau khi nghỉ hưu được bảy năm, Duff dành sáu ngày mỗi tuần cho việc tập luyện.
Chương trình của bà kết hợp yoga, Pilates, chạy bộ, nâng tạ, các lớp sức mạnh và thể lực, cùng những buổi huấn luyện cá nhân. Trong nhiều lớp học, bà cũng là học viên lớn tuổi nhất. Khối lượng tập luyện này được xây dựng để phục vụ cho Hyrox, môn thể thao kết hợp chạy bộ và thể dục chức năng đang phát triển nhanh trên toàn cầu. Một cuộc thi Hyrox tiêu chuẩn yêu cầu vận động viên hoàn thành 8 km chạy xen kẽ với tám trạm thử thách thể lực.
Các bài tập trải dài từ đẩy hoặc kéo xe trượt nặng 102 kg trong quãng đường 50 m cho đến 100 m bước gập gối với bao cát 10 kg đặt trên vai, tất cả đều tính thời gian. Chính trong một giải đấu Hyrox tại Glasgow vào tháng 3/2024, Duff đã lập kỷ lục thế giới ở nhóm tuổi của mình. Theo Duff, điều khiến bà bị cuốn hút không chỉ là các bài tập mà còn là bầu không khí tại các giải đấu.
Bà nhớ lại lần đầu thi đấu tại NEC Birmingham, nơi bà mặc chiếc áo in dòng chữ "cũ kỹ và dễ vỡ" để khuyến khích khán giả cổ vũ. Tiếng hò reo của đám đông đã trở thành nguồn động lực giúp bà vượt qua từng bài tập nặng. "Ngay khi bước vào một sự kiện Hyrox, bạn có thể cảm nhận được bầu không khí sôi động, sự náo nhiệt và nguồn năng lượng lan tỏa khắp nơi. Thật tuyệt khi được trở thành một phần của điều đó", Duff chia sẻ.
Sức hút của Hyrox cũng đang tăng trưởng với tốc độ đáng kinh ngạc. Kể từ khi ra đời tại Đức năm 2017, số lượng người tham gia đã tăng khoảng 100% mỗi năm trong ba năm liên tiếp. Riêng tại Vương quốc Anh hiện có 1.032 phòng tập cung cấp chương trình huấn luyện Hyrox cùng sáu giải đấu lớn được tổ chức tại các trung tâm triển lãm. Nhu cầu đăng ký cao đến mức nhiều sự kiện phải áp dụng hình thức bốc thăm để phân suất tham dự.
Tại Olympia London năm 2024, hơn 12.500 vận động viên đã tranh tài trong ba ngày, gần gấp đôi so với kỳ tổ chức năm 2023. Dù hiện nay Hyrox vẫn chủ yếu thu hút Millennials và Gen Z, với 69% người tham gia trong độ tuổi 16-39, phạm vi tuổi đang dần mở rộng. Khoảng 23% vận động viên thuộc nhóm 40-49 tuổi và 8% từ 49 tuổi trở lên.
Theo Duff, đây là một trong những môn thể thao phù hợp nhất với người trung niên và cao tuổi. Bà cho rằng Hyrox là sự kết hợp giữa chạy bộ và thể dục chức năng, đòi hỏi sức mạnh, sức bền cùng sự dẻo dai, những yếu tố đặc biệt quan trọng để hạn chế sự suy giảm thể chất khi tuổi tác tăng lên.
Ít ai biết rằng trước khi trở thành gương mặt truyền cảm hứng của Hyrox, Duff không phải vận động viên chuyên nghiệp. Trong thời gian còn làm bác sĩ và nuôi hai con một mình, bà chỉ tập luyện ngắt quãng. Thời sinh viên, bà từng yêu thích chèo thuyền, sau đó chuyển sang phong trào aerobic những năm 1980 rồi chạy bộ và hoàn thành Marathon London năm 2000 sau khi có người nói bà không thể làm được. Xen giữa những giai đoạn ấy là nhiều năm gần như không tập luyện.
Bước ngoặt chỉ xuất hiện trong thời kỳ phong tỏa vì dịch bệnh. Khi ấy, Duff bắt đầu chạy bộ thường xuyên cùng chú chó Mbili và cũng biết đến Hyrox thông qua con gái Alice – một trong những người đầu tiên tham gia môn thể thao này tại Anh. Mùa hè năm 2022, khi hỏi con gái có cần mình trông các cháu trong dịp diễn ra giải Hyrox tại Birmingham hay không, Duff được biết Alice đã sắp xếp người khác hỗ trợ. Theo cảm hứng nhất thời, bà truy cập trang đăng ký và tự mua vé thi đấu.
Chỉ sau khi hoàn tất đăng ký, bà mới tìm hiểu kỹ về Hyrox và tự hỏi mình vừa quyết định điều gì. Ba tháng rưỡi sau đó, Duff tìm đến một huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Ovrload ở Meldreth, tăng cường các buổi chạy bộ và tập sức mạnh để chuẩn bị cho cuộc đua đầu tiên. Kết quả vượt ngoài mong đợi. Duff hoàn thành cuộc thi đầu tiên đồng thời lập luôn kỷ lục thế giới ở nhóm tuổi 65-69.
Dù thừa nhận mình là người duy nhất thi đấu trong nhóm tuổi này tại giải và cũng là nữ vận động viên lớn tuổi nhất, thành tích 1 giờ 55 phút 28 giây vẫn giúp bà vượt qua 29 nữ vận động viên trẻ tuổi hơn. Duff khiêm tốn cho biết kỷ lục đó sau này đã bị phá, bởi "kỷ lục thế giới thường chỉ tồn tại trong thời gian ngắn", nhưng chính trải nghiệm ấy đã khiến bà gắn bó hoàn toàn với Hyrox.
Biệt danh "Bà ngoại ngầu" cũng ra đời một cách rất tình cờ. Trước Giải vô địch thế giới tại Manchester, bà muốn in một dòng chữ ngắn lên áo thi đấu. Trong lúc trao đổi với con gái, Alice nói rằng cần truyền tải thông điệp mẹ là một người cực kỳ mạnh mẽ. Duff đáp lại: "Đúng vậy, mẹ là một bà ngoại khá ngầu." Cả hai lập tức nhận ra đó chính là biệt danh phù hợp nhất.
Bí quyết duy trì phong độ ở tuổi 70 và mục tiêu tiếp tục thi đấu đến tuổi 80
Không chỉ truyền cảm hứng bằng thành tích thi đấu, Duff còn thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm dành cho những người muốn bắt đầu Hyrox khi đã bước vào tuổi trung niên. Theo bà, người lớn tuổi nên dành khoảng bốn tháng chuẩn bị trước cuộc thi đầu tiên thay vì quá vội vàng.
Hyrox không đơn thuần là chạy bộ hay nâng tạ mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố kỹ thuật, sức bền và khả năng phục hồi. Khi tuổi càng cao, nguy cơ chấn thương cũng lớn hơn nên việc xây dựng nền tảng thể lực cần được thực hiện từng bước.
Duff cho biết bản thân rất may mắn vì đến nay vẫn chưa gặp chấn thương nghiêm trọng nào. Quan điểm này cũng được David Magida, Trưởng bộ phận Huấn luyện của Hyrox, đồng tình. Ông khuyến nghị những người lớn tuổi bắt đầu từ con số 0 nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện. Nếu không có các yếu tố nguy cơ đặc biệt, việc cải thiện thể lực hoàn toàn có thể diễn ra nhanh chóng.
Theo Magida, với lịch tập ba buổi mỗi tuần, gồm một buổi chạy hoặc tập tim mạch dài và hai buổi kết hợp giữa sức mạnh với aerobic, người mới có thể đạt tiến bộ rõ rệt chỉ sau khoảng bốn tuần. Ông cũng khuyến khích người tập tham gia các câu lạc bộ liên kết với Hyrox để được hướng dẫn bởi huấn luyện viên đạt chứng nhận chuyên môn.
Điều quan trọng nhất là xây dựng giáo án phù hợp với điều kiện cá nhân, đồng thời điều chỉnh cường độ và khối lượng tập luyện theo khả năng phục hồi của từng người. Ở tuổi gần 71, Duff tin rằng mình đang sở hữu thể trạng tốt nhất từ trước đến nay. Bà thừa nhận thời trẻ có thể chạy nhanh hơn, còn ở tuổi đôi mươi từng khỏe hơn khi chèo thuyền. Tuy nhiên, hiện tại bà có sự kết hợp giữa sức mạnh, sức bền và độ linh hoạt mà trước đây chưa từng đạt được.
Quan trọng hơn cả là tinh thần tích cực mà Hyrox mang lại. Theo Duff, môn thể thao này giúp bà kết bạn với nhiều người ở đủ mọi lứa tuổi, tạo động lực để duy trì luyện tập mỗi ngày. Nhờ đó, bà ăn uống điều độ hơn, ngủ ngon hơn và thậm chí tư thế đi đứng cũng cải thiện khi các nhóm cơ lưng trở nên khỏe hơn.
Đến nay, bảng thành tích của Duff đã bao gồm bốn chiến thắng ở các nội dung cá nhân, một chức vô địch tiếp sức dành cho vận động viên trên 60 tuổi cùng nhiều lần tham gia nội dung đôi. Tháng 10/2024, bà còn thi đấu nội dung đôi chuyên nghiệp cùng chính con gái tại Birmingham, tiếp tục chứng minh rằng Hyrox không chỉ là môn thể thao dành cho giới trẻ.
Tuy nhiên, Duff vẫn chưa muốn dừng lại. Mục tiêu trước mắt của bà là thi đấu đôi nam nữ tại Manchester cùng một vận động viên 39 tuổi quen qua Instagram. Xa hơn, bà mong muốn được tham gia các nội dung đôi nam nữ trên 70 tuổi cũng như đôi nữ trên 70 tuổi khi các hạng mục này ngày càng phát triển. Duff tin rằng nếu tránh được chấn thương và bệnh tật, bà hoàn toàn có thể tiếp tục tập luyện khi bước sang tuổi 80.
Có thể tốc độ chạy sẽ chậm hơn, mức tạ sẽ nhẹ hơn, nhưng điều quan trọng là vẫn giữ được sự linh hoạt, sức bền và niềm vui với thể thao. "Tại sao lại không?", bà đặt câu hỏi, như một lời khẳng định rằng giới hạn lớn nhất đôi khi không nằm ở tuổi tác mà ở cách mỗi người lựa chọn sống và vận động mỗi ngày.
*Nguồn: The Times
