Xây dựng Đảng vững mạnh trong kỷ nguyên số (*): Tạo "lá chắn" tư tưởng trong cán bộ, đảng viên

Nếu bài toán đặt ra là phải xây dựng "lá chắn" tư tưởng từ mỗi cán bộ, đảng viên, thì câu hỏi tiếp theo là "lá chắn" ấy được hình thành như thế nào? Thực tiễn cho thấy câu trả lời nằm ngay trong những chương trình đào tạo lý luận chính trị của các học viện. Trường chính trị - nơi lý luận không chỉ được truyền đạt mà phải được "rèn luyện" thành năng lực nhận diện, phản biện và hành động.

Biến bục giảng thành "thao trường"

PGS-TS Vũ Thị Thanh Xuân, Phó Chánh Văn phòng đặc trách cơ quan đại diện Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tại phía Nam, nhìn nhận trong kỷ nguyên số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thực chất là bảo vệ bằng niềm tin của tất cả cán bộ, đảng viên trong hệ thống. Vì vậy, vai trò của thầy cô trong các trường chính trị rất quan trọng.

Theo bà Xuân, giải pháp then chốt là nâng cao năng lực thực tiễn và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ giảng viên. Nếu thầy cô giảng dạy cho đội ngũ cán bộ cấp cơ sở mà không có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiến thức sâu rộng, niềm tin sắc bén thì sẽ không thể truyền niềm tin đó cho người học. Trong khi đó, học viên trung cấp lý luận chính trị chủ yếu công tác ở cơ sở - nơi các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng để chống phá.

Các đại biểu tham dự Hội thảo khoa học cấp bộ với chủ đề “Tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị diễn ra tại TP HCM đầu tháng 4-2026

Do đó, giảng viên không chỉ cần nâng cao kiến thức lý luận, mà còn phải được trang bị kiến thức thực tiễn ở cơ sở. Việc tham gia vào hoạt động chính sách ở địa phương hoặc cấp cao hơn được xem là cần thiết để có kiến thức thực tiễn, hỗ trợ công tác giảng dạy. Đồng thời, trong bối cảnh công nghệ phát triển, giảng viên cũng phải nâng cao năng lực số để hiểu, phân tích và phản bác các luận điệu sai trái, hỗ trợ học viên nhận diện đúng - sai một cách rõ ràng, không mập mờ.

Bên cạnh đó, đổi mới phương pháp giảng dạy, chuyển từ phòng thủ sang chủ động "tấn công". Điều này đòi hỏi xây dựng hệ thống giáo trình, tài liệu mở, hình thành ngân hàng học liệu phong phú, cập nhật. Vì vậy, giảng viên cần "biến bục giảng thành thao trường", biến lý luận thành "vũ khí" sắc bén, giúp người học hình thành tư duy phản biện, bản lĩnh chính trị vững vàng, qua đó tạo "hệ miễn dịch" hiệu quả trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Nếu giảng viên là người "truyền lửa" thì học viên chính là chủ thể quyết định "lá chắn" có hình thành hay không. ThS Lưu Hồng Vân, Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, nhấn mạnh vai trò quan trọng của học viên trong mô hình "đồng kiến tạo tri thức" cùng với giảng viên. Học viên không chỉ tiếp nhận mà còn tham gia làm rõ, phân tích, phản biện các vấn đề lý luận, đồng thời bổ sung thực tiễn để làm giàu thêm nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cùng với đó, rèn luyện kỹ năng đấu tranh thông qua các lớp học và kiểm nghiệm tri thức sau đào tạo.

Để mô hình này vận hành hiệu quả, theo bà Vân, cần 3 sự quyết tâm từ ban giám hiệu nhà trường, giảng viên và chính học viên; 3 đồng hành: từ nhà trường - giảng viên, học viên và các sở, ban ngành địa phương. Thực tế, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành quy định về đội ngũ giảng viên thỉnh giảng là các lãnh đạo chủ chốt như Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch tỉnh, Trưởng các ban xây dựng Đảng... Qua đó, những vấn đề thực tiễn, đặc biệt trong lĩnh vực bảo vệ nền tảng tư tưởng được đưa trực tiếp vào giảng dạy, tạo sức sống cho lý luận.

Đưa thực tiễn vào lớp học

Từ góc độ nghiên cứu khoa học, TS Phạm Ngọc Lợi, Phó Giám đốc Học viện Cán bộ TP HCM, cho rằng muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay thì trong đào tạo, nghiên cứu khoa học phải đi trước, mở đường.

Trước hết, định hướng nghiên cứu đúng - trúng - kịp thời; bám sát những vấn đề nóng, nhạy cảm và đang diễn ra rất sôi động trong xã hội. Nghiên cứu dọn đường cho tích hợp; cung cấp những luận cứ khoa học sát với thực tiễn, giúp cho giảng viên đứng lớp tự tin hơn.

Tiếp đó là gắn chặt giữa nghiên cứu với giảng dạy; kết quả nghiên cứu phải được đưa trực tiếp vào bài giảng, tránh tình trạng nghiên cứu xong nhưng không sử dụng. Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ giảng viên "vừa vững, vừa sắc" - vững về bản lĩnh chính trị, sắc sảo trong tư duy và phản biện.

Cùng với đó hoàn thiện cơ chế chuyển hóa kết quả nghiên cứu; tăng cường dữ liệu thực tiễn. "Hiện nay, thực tiễn rất sôi động, nhất là trên không gian mạng. Quan trọng là chúng ta phải tập hợp được, đưa được hơi thở cuộc sống vào bài giảng" - TS Phạm Ngọc Lợi đúc kết.

Từ kinh nghiệm đào tạo cao cấp lý luận chính trị của đơn vị, Thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Công Sơn, Phó Chính ủy Học viện Lục quân, Bộ Quốc phòng, chia sẻ học viện vừa sử dụng phương pháp thuyết trình lẫn nêu vấn đề, đảo chiều, đóng vai... để tạo không khí sôi nổi. Qua đó, biến khóa học lý luận tưởng chừng khô khan thành quá trình cả thầy trò cùng tìm kiếm tri thức, nhận diện các quan điểm sai trái để cùng nhau phản bác những quan điểm đó khi lên lớp, thảo luận và cách ra đề.

Bên cạnh đó, Học viện Lục quân cũng mời các nhà khoa học, thầy cô của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị Khu vực II đến trao đổi sâu, kỹ về chương trình, giáo trình, phương pháp đào tạo; đồng thời tranh thủ kinh nghiệm của các thầy cô trong nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Mặt khác, các văn bản chỉ đạo, định hướng tư tưởng, báo cáo sơ - tổng kết Ban Chỉ đạo 35 các cấp, Học viện Lục quân luôn cung cấp kịp thời cho giảng viên, học viên, giúp nâng cao khả năng nhận diện và đấu tranh ngay từ quá trình đào tạo. 

(Còn tiếp)

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 23-4