Những chiến sĩ trẻ viết nên bản hùng ca bất tử
Ngày 30/3, rất đông người dân, thân nhân, đồng đội và chính quyền địa phương đã tề tựu về trận địa pháo Bãi Dừa năm xưa tại thôn Cường Thịnh, xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh, để thực hiện lễ yên vị các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45.
Trận địa pháo Bãi Dừa năm xưa nay đã được xây thành khu tưởng niệm.
Đại đội pháo binh 45 là đơn vị pháo bảo vệ bờ biển trực thuộc Khu tuần 2 Hải quân, đóng quân tại thành phố Hải Phòng. Năm 1961, đơn vị được điều động về xã Xuân Hội (Nghi Xuân cũ) làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển Bắc Trung Bộ.
Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, đơn vị được chuyển giao cho lực lượng bộ đội địa phương, trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh (nay là Bộ CHQS Hà Tĩnh). Để đảm bảo bí mật, đơn vị thường xuyên cơ động tại các trận địa thuộc địa phận các xã Xuân Hội, Xuân Trường, Xuân Yên, Xuân Liên và Cương Gián (cũ).
20 chiến sĩ hi sinh đã viết nên bản khúc ca bất tử.
Khoảng 14h ngày 12/7/1968, phát hiện tàu chiến Mỹ xâm phạm vùng biển, đơn vị đang chốt tại trận địa pháo Bãi Dừa (nay là xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh) nhận lệnh nổ súng.
Gần 30 máy bay địch lập tức quần thảo, dội bom, bắn rốc-két, phóng tên lửa xuống trận địa. Trong biển lửa khốc liệt, 4 khẩu pháo 105mm cùng 4 khẩu 12,7mm bị đánh phá dữ dội, trận địa gần như bị san phẳng.
Trận chiến không cân sức kéo dài khoảng 2 giờ đã khiến 20 cán bộ, chiến sĩ anh dũng hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sau trận đánh, đồng đội và lực lượng dân quân xã đã nhanh chóng có mặt cứu chữa người bị thương, khâm liệm các liệt sĩ. Trải qua nhiều năm, một số hài cốt được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ, số khác được gia đình đưa về quê an táng.
Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm cho biết, nhằm ghi dấu chiến công và tri ân các anh hùng liệt sĩ, cấp ủy, chính quyền địa phương đã huy động các nguồn lực xây dựng Khu tưởng niệm các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 tại trận địa Bãi Dừa.
Công trình khởi công từ tháng 6/2025 với tổng kinh phí gần 7 tỷ đồng, trong đó nguồn xã hội hóa hơn 2 tỷ đồng; gồm các hạng mục: nhà tưởng niệm, bia tưởng niệm, nhà soạn lễ, hệ thống đường vào, khuôn viên, điện chiếu sáng…
Lễ cầu siêu, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.
Sáng 30/3, lễ yên vị được UBND xã Cổ Đạm phối hợp các tổ chức, cá nhân và nhân dân tổ chức theo nghi thức truyền thống, với các nghi lễ cầu siêu, dâng hương trang nghiêm, đúng phong tục.
Chứng kiến việc này, cựu chiến binh Lê Văn Thức, nguyên chiến sĩ Đại đội pháo binh 45 xúc động: "Nhìn khu tưởng niệm được xây dựng khang trang, tôi vô cùng xúc động và cảm thấy biết ơn chính quyền, các nhà tài trợ đã góp phần gìn giữ ký ức thiêng liêng này".
Việc hoàn thành khu tưởng niệm và tổ chức lễ yên vị không chỉ là hoạt động "đền ơn đáp nghĩa" ý nghĩa, mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử di tích Bãi Dừa, tạo điểm đến linh thiêng để nhân dân và thân nhân liệt sĩ thăm viếng, tri ân.
Nhà tưởng niệm nằm ở giữa để nhân dân, đồng đội tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm khẳng định: "Việc đầu tư tôn tạo không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục kêu gọi đầu tư nhiều hạng mục khác như xây dựng quảng trường, hồ sen... để tạo thành một quần thể khu di tích".
