Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em thay vì ngăn trẻ lên mạng

Admin

“Chúng ta không thể bảo vệ thế hệ trẻ bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng. Cách thức đúng đắn là chủ động trang bị “kháng thể số”, đó là kiến thức pháp luật, là kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ trên không gian mạng”, Đại tá Hà Văn Bắc nhấn mạnh.

Mỗi học sinh trở thành một đại sứ số

Ngày 19/10, chương trình “Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em” chính thức khởi động tại Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội). 

Chương trình do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok và MSD United Way Vietnam đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ và chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, với sự phối hợp của PA05 tại các địa phương cùng Liên minh Niềm tin số (DTA) và sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank).

Phát biểu tại lễ khởi động, Đại tá Hà Văn Bắc - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, cho rằng không gian mạng mang đến cho thế hệ trẻ những cơ hội lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em cần sự chung tay của toàn xã hội - Ảnh 1.

Đại tá Hà Văn Bắc - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an (Ảnh: Việt Anh).

“Chúng ta không thể bảo vệ thế hệ trẻ bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng. Cách thức đúng đắn là chủ động trang bị “kháng thể số”, đó là kiến thức pháp luật, là kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ trên không gian mạng”, Đại tá Hà Văn Bắc nhấn mạnh.

Theo Đại tá Bắc, để các chương trình giáo dục an toàn số phát huy hiệu quả, cần chuyển trọng tâm từ truyền thông cảnh báo sang rèn luyện kỹ năng trực tuyến phù hợp với từng độ tuổi và nhóm đối tượng.

Cùng với đó, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cần sự phối hợp của nhiều bên. Gia đình giữ vai trò lắng nghe, đồng hành, nhà trường trang bị kiến thức nền tảng, cơ quan chức năng bảo đảm hành lang pháp lý và hỗ trợ bảo vệ, doanh nghiệp công nghệ chủ động rà soát, giảm thiểu nguy cơ từ các nền tảng.

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro trên không gian mạngPhó Cục trưởng Nguyễn Thị Thanh Huyền: Mạng xã hội phải có công cụ để cha mẹ quản lý trẻ em

Đại tá Hà Văn Bắc cũng đề nghị các đơn vị tổ chức chú trọng tổng kết, nhân rộng những mô hình hiệu quả, tránh để hoạt động giáo dục an toàn số chỉ dừng lại ở các sự kiện ngoại khóa riêng lẻ.

“Mỗi học sinh trở thành một đại sứ số, chia sẻ văn hóa mạng lành mạnh, văn minh với các bạn bè xung quanh”, Đại tá Hà Văn Bắc đặt kỳ vọng.

Đối với chính các em, Đại tá Hà Văn Bắc gửi gắm ba nguyên tắc khi tham gia môi trường số: kiểm chứng trước khi tin, tỉnh táo khi chia sẻ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn.

Tiếp nối chương trình, ở góc độ bảo vệ quyền trẻ em, bà Nguyễn Thị Nga - Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, cho biết việc xây dựng môi trường số an toàn cần sự đồng hành của cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và chính các em học sinh.

Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em cần sự chung tay của toàn xã hội - Ảnh 2.

Bà Nguyễn Thị Nga - Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế (Ảnh: Việt Anh).

Bà Nga lưu ý, khi gặp nguy cơ hoặc cảm thấy không an toàn trên mạng, học sinh cần chủ động lên tiếng, tìm đến cha mẹ, thầy cô hoặc những người lớn đáng tin cậy để được hỗ trợ. Tổng đài 111 cũng là địa chỉ tiếp nhận phản ánh liên quan đến bảo vệ trẻ em mà các em và gia đình có thể tìm đến khi cần thiết.

Để học sinh cùng kiến tạo không gian mạng an toàn

Teen Safety School Tour 2026 được thiết kế với ba trụ cột gồm An toàn số, Sức khỏe số và Thiếu niên nói. Ở trụ cột An toàn số, các em được hướng dẫn nhận diện nguy cơ lừa đảo, giả mạo danh tính, dụ dỗ trực tuyến, bắt nạt qua mạng, xâm phạm quyền riêng tư và nội dung giả mạo bằng AI. 

Trong khi đó, trụ cột Sức khỏe số tập trung vào thói quen sử dụng công nghệ cân bằng, quản lý thời gian trực tuyến và nhận diện tác động của mạng xã hội tới cảm xúc, tâm lý. Đáng chú ý, trụ cột Thiếu niên nói tạo không gian để học sinh chia sẻ trải nghiệm, bày tỏ những mối quan tâm và đề xuất giải pháp về môi trường mạng.

Đồng hành với chương trình, ông Nguyễn Lâm Thanh - Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam, cho rằng công nghệ và các nền tảng số đã trở thành một phần trong cuộc sống của học sinh, mang lại cơ hội học tập, khám phá nhưng cũng đi kèm những rủi ro cần nhận diện.

Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em cần sự chung tay của toàn xã hội - Ảnh 3.

Ông Nguyễn Lâm Thanh - Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam (Ảnh: Việt Anh).

“Quan trọng nhất là chúng ta phải chủ động thực hành các kỹ năng để có thể tự bảo vệ mình ở trên không gian số nói chung và trên TikTok nói riêng”, ông Thanh khuyên nhủ các em học sinh.

Đại diện TikTok Việt Nam cho biết chương trình năm nay đặt kỳ vọng giúp học sinh tìm hiểu, trao đổi và thực hành các kỹ năng an toàn số, đồng thời cung cấp cẩm nang “Vaccine Số” để các em tiếp tục thảo luận những tình huống thực tế với cha mẹ và bạn bè sau hoạt động tại trường.

Cũng phát biểu tại chương trình, bà Nguyễn Phương Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD United Way Vietnam), cho biết chương trình năm nay chú trọng tiếng nói và sự tham gia của học sinh.

Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em cần sự chung tay của toàn xã hội - Ảnh 4.

Bà Nguyễn Phương Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD United Way Vietnam) (Ảnh: Việt Anh).

Theo bà Linh, kết quả không chỉ được đo bằng số lượng người tiếp cận hay số bài học được truyền tải, mà còn nằm ở những suy nghĩ, sáng kiến và hành động mà các em có thể thực hiện để cải thiện môi trường mạng.

Bà Linh khẳng định xây dựng không gian số an toàn không phải là công việc được thực hiện chỉ dành cho trẻ em, mà cần sự tham gia cùng trẻ em. Mỗi học sinh cần có cơ hội nêu vấn đề, cùng tìm giải pháp và nhận thấy mình có vai trò trong việc tạo ra thay đổi tích cực.

Tại chương trình, bà Hoàng Thị Yến - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội), cho biết nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh giáo dục kỹ năng an toàn số, phối hợp với gia đình và các cơ quan, tổ chức nhằm xây dựng môi trường mạng lành mạnh.

Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em cần sự chung tay của toàn xã hội - Ảnh 5.

Bà Hoàng Thị Yến - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội) (Ảnh: Việt Anh).

Bà khuyến khích mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh cùng trở thành một đại sứ lan tỏa an toàn số, bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất như kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và kịp thời lên tiếng trước các hành vi gây tổn thương trên mạng.

Sau những phần phát biểu là lễ phát động chương trình và các hoạt động giao lưu, thực hành kỹ năng an toàn số dành cho học sinh dưới sự dẫn dắt của nhà sáng tạo nội dung Phước Long (Mike Đen). Thông qua các câu hỏi trắc nghiệm và tình huống gần gũi, các em được trực tiếp lựa chọn phương án, chia sẻ suy nghĩ về những vấn đề thường gặp khi sử dụng internet.

Trang bị “kháng thể số” cho trẻ em cần sự chung tay của toàn xã hội - Ảnh 6.

Nhà sáng tạo nội dung Phước Long (Mike Đen) giao lưu với các em học sinh (Ảnh: Việt Anh).

Theo kế hoạch, hành trình năm nay diễn ra trong tháng 10-12/2026, dự kiến tiếp cận trực tiếp khoảng 9.000 học sinh và giáo viên tại 10 trường thuộc 5 tỉnh, thành phố. Tại mỗi điểm trường, nội dung được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi, điều kiện thực tế và nhu cầu của học sinh. Với thông điệp “Có Vaccine Số, tự tin khám phá - làm chủ thế giới số!”, chương trình kỳ vọng góp phần xây dựng thế hệ công dân số có kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh và trách nhiệm.

“Teen Safety School Tour 2026” được triển khai theo tinh thần của Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Chương trình đồng thời kế thừa những hoạt động giáo dục thuộc Chiến dịch Vaccine Số được triển khai từ năm 2021.