Ả Rập Xê Út đã giảm giá dầu thô xuất khẩu sang châu Á vào tháng 8 với mức giảm mạnh nhất trong hai thập kỷ. Quốc gia xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới và các nhà xuất khẩu lớn khác ở vùng Vịnh Ba Tư nối lại cuộc cạnh tranh bán dầu vào thị trường lớn nhất của họ, châu Á, sau khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại một cách tạm thời.
Ả Rập Xê Út, cũng như Iraq, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), trong những tuần gần đây đã đặt cược rằng tình hình giao thông đường thủy qua eo biển Hormuz sẽ chỉ cải thiện từ nay trở đi, và đã nối lại cuộc chiến giành thị phần tại châu Á.
Các sự kiện từ đêm thứ Ba, khi tình hình thực sự xấu đi với các cuộc tấn công của Iran vào các tàu chở dầu, các cuộc tấn công trả đũa của Mỹ vào các mục tiêu của Iran, và việc Mỹ thu hồi miễn trừ trừng phạt đối với việc bán dầu của Iran, cho thấy mọi dự đoán về tốc độ trở lại bình thường của giao thông vận tải đều không còn chính xác.
Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu dầu mỏ vùng Vịnh đang rất muốn thu hút người mua châu Á và đang đưa ra mức chiết khấu lớn.
Đầu tuần này, Ả Rập Xê Út đã giảm mạnh giá bán chính thức (OSP) dầu thô xuất khẩu sang châu Á trong tháng 8 ở mức 11 đô la/thùng so với giá tháng 7. Đây là mức giảm mạnh nhất trong hai thập kỷ qua. Dầu Arab Light, loại dầu chủ lực của Ả Rập Xê Út, sẽ được bán vào tháng tới với giá thấp hơn 1,5 đô la/thùng so với giá trung bình của Oman/Dubai, mức chuẩn mà các nhà sản xuất vùng Vịnh dùng để định giá dầu thô xuất khẩu sang châu Á.
Việc giảm giá dầu thô xuống dưới mức chuẩn là một động thái rất hiếm gặp từ quốc gia xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới. Hai lần gần nhất Ả Rập Xê Út bán dầu ở châu Á với giá thấp hơn Oman/Dubai là trong hai cuộc chiến giá cả gần đây nhất khi các nhà sản xuất OPEC, và sau này là OPEC+, tranh giành thị phần và làm thị trường tràn ngập dầu – vào năm 2015, và một lần nữa vào đầu mùa xuân năm 2020 trong thời kỳ đỉnh điểm của dịch Covid.
Lần này, bất chấp việc Ả Rập Xê Út giảm giá mạnh trong tháng 8, các nhà máy lọc dầu ở châu Á và các nhà phân tích cho rằng Vương quốc này phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn từ các nhà xuất khẩu dầu mỏ vùng Vịnh khác. Các quốc gia này đưa ra mức giảm giá thậm chí còn lớn hơn và vận chuyển hàng từ bên ngoài eo biển Hormuz, với chi phí vận chuyển rẻ hơn nhiều cho người mua.
Tất cả các nhà sản xuất này đều nhận thức được rằng họ cần phải giảm giá để khuyến khích người Trung Quốc mua vào, sau bốn tháng Trung Quốc cắt giảm nhập khẩu dầu thô.
Sau khi tích trữ hơn 1,3 tỷ thùng dầu thô trước chiến tranh Iran, Trung Quốc đang kiên nhẫn chờ giá giảm và giao thông qua eo biển Hormuz trở lại bình thường trước khi quyết định tăng cường mua vào trở lại.
Các nhà sản xuất Trung Đông đang rất muốn đưa dầu thô ra khỏi kho và khỏi các tàu chở dầu bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư, đồng thời khôi phục sản lượng thượng nguồn mà họ buộc phải ngừng hoạt động. Họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cố gắng thu hút người mua châu Á, đặc biệt là ở Trung Quốc, với mức giá đủ hấp dẫn.
Ả Rập Xê Út đã phải giảm giá mạnh, nhưng ngay cả mức giảm giá hiếm hoi so với chuẩn mực Trung Đông cũng có thể không đủ để thu hút người mua ở châu Á, các nhà lọc dầu và thương nhân cho biết.
Các nhà sản xuất khác, bao gồm Iraq, Kuwait và UAE, đưa ra mức giảm giá sâu hơn và/hoặc chuyển dầu trực tiếp từ tàu sang tàu (STS) tại Sohar và Fujairah bên ngoài eo biển Hormuz, điều này không chỉ giảm rủi ro mà còn giảm chi phí thuê tàu chở dầu.
“Tôi đang mua dầu Upper Zakum và Das với giá -7 đô la, vậy tại sao tôi lại phải mua thêm dầu của Ả Rập Xê Út?” một nguồn tin tại một nhà máy lọc dầu Ấn Độ nói với Reuters, đề cập đến các loại dầu chủ chốt của UAE.
Một thương nhân nói với Reuters rằng, đề nghị của UAE về việc bán dầu Upper Zakum để bốc dỡ tại Sohar ở Oman, bên ngoài eo biển, bao gồm cả phí thuê siêu tàu chở dầu ở mức 4-5 đô la/thùng. Thương nhân này cho biết thêm đề nghị của Ả Rập Xê Út về việc bốc dỡ dầu thô tại Ras Tanura ở Vịnh Ba Tư có chi phí vận chuyển cao hơn gấp đôi.
“Dầu của Ả Rập Xê Út từ bên trong eo biển đắt hơn nhiều,” thương nhân này nói. Hơn bốn tháng sau khi chiến tranh Iran bắt đầu và gần ba tuần sau khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại một cách thận trọng, thực tế mới đối với các nhà sản xuất dầu vùng Vịnh là cuộc tranh giành từng thùng dầu rời khỏi Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz và cạnh tranh giành giật từng khách hàng ở châu Á.
Kuwait, Ả Rập Xê Út, UAE hay Iraq đều là những đối tác cung cấp dầu thô quen thuộc cho Việt Nam, trong đó Kuwait chính là đối tác lớn nhất. Có những thời điểm, dầu thô từ quốc gia này chiếm đến 80% tổng lượng nhập khẩu của Việt Nam. Phần lớn dầu thô nhập khẩu từ Kuwait được đưa về phục vụ Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn ở Thanh Hóa.
