Tất cả người dân có bất động sản chú ý quy định mới nhất vừa ban hành

Admin

Đây là nội dung của Nghị định số 413/2026/NĐ-CP.

Nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp trong hoạt động công chứng, Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 413/2026/NĐ-CP ngày 16/11/2026. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Công chứng.

Quy định công chứng giao dịch bất động sản trên phạm vi toàn quốc từ 31/12/2028

Một trong những nội dung tâm điểm tại Nghị định 413/2026/NĐ-CP là việc bổ sung Điều 42a quy định về lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng đối với các giao dịch có đối tượng là bất động sản.

Theo đó, kể từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của các tổ chức hành nghề công chứng sẽ chính thức được quyền công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc (không còn bị giới hạn trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương như trước đây đối với một số trường hợp).

Nghị định cũng dự liệu tình huống thực tế để đảm bảo an toàn pháp lý: Trường hợp đến mốc 31/12/2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản vẫn chưa được vận hành, công bố chính thức theo quy định pháp luật thì việc mở rộng phạm vi công chứng toàn quốc sẽ được thực hiện ngay sau khi các hệ thống cơ sở dữ liệu này hoàn thành công bố và vận hành ổn định.

Mở rộng trường hợp được công chứng ngoài trụ sở

Bên cạnh việc mở rộng phạm vi địa lý trong tương lai, Nghị định 413/2026/NĐ-CP còn tiến hành sửa đổi, bổ sung điểm, khoản của Điều 43 Nghị định 104/2025/NĐ-CP nhằm làm rõ các "lý do chính đáng khác" được phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng theo quy định của Luật Công chứng.

Nghị định cũng bổ sung trường hợp việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản, giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thực hiện thanh toán tiền mà các bên tham gia giao dịch có thỏa thuận và thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

Nghị định mới còn thêm nguyên tắc: Trong một giao dịch, nếu có ít nhất một người thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở (như già yếu, đau ốm, đi lại khó khăn...) thì những người tham gia giao dịch còn lại hoàn toàn có thể đến cùng địa điểm đó để công chứng viên tiến hành công chứng giao dịch một cách đồng bộ.

Khi tiếp nhận yêu cầu, công chứng viên bắt buộc phải kiểm tra, bảo đảm đúng đối tượng và các trường hợp được phép công chứng ngoài trụ sở, đồng thời có trách nhiệm ghi rõ lý do và địa điểm thực hiện cụ thể trong lời chứng.

Thủ tục công chứng giao dịch đã được soạn thảo sẵn theo quy định hiện hành

Căn cứ theo Điều 42 Luật Công chứng 2024 (được sửa đổi, bổ sung năm 2026), trình tự và thủ tục thực hiện công chứng đối với các giao dịch đã được soạn thảo sẵn được quy định cụ thể qua các bước sau:

Hồ sơ yêu cầu công chứng

Người yêu cầu công chứng nộp 01 bộ hồ sơ trực tuyến, trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính đến tổ chức hành nghề công chứng. Thành phần hồ sơ bao gồm:

Tất cả người dân có bất động sản chú ý quy định mới nhất vừa ban hành - Ảnh 1.

Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế

Dự thảo giao dịch;

Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng (thẻ căn cước, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác);

Giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật (đối với tài sản bắt buộc phải đăng ký quyền sở hữu, sử dụng);

Các giấy tờ khác có liên quan theo quy định pháp luật (Lưu ý: Các giấy tờ tùy thân và giấy tờ về tài sản có thể nộp dưới dạng bản sao giấy, bản sao điện tử hoặc bản chính điện tử).

6 bước thực hiện công chứng

Tất cả người dân có bất động sản chú ý quy định mới nhất vừa ban hành - Ảnh 2.

Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế

Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Công chứng viên tiến hành kiểm tra toàn bộ giấy tờ trong hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ và phù hợp quy định pháp luật, công chứng viên sẽ tiếp nhận giải quyết; trường hợp từ chối, công chứng viên sẽ trực tiếp giải thích lý do hoặc trả lời bằng văn bản nêu rõ căn cứ.

Bước 2: Giải thích quyền và nghĩa vụ

Công chứng viên hướng dẫn, giải thích cho các bên tham gia hiểu rõ quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp cũng như ý nghĩa và hậu quả pháp lý khi tham gia giao dịch.

Bước 3: Xác minh và làm rõ (nếu cần thiết)

Trong trường hợp có dấu hiệu chưa rõ ràng, giao dịch có dấu hiệu bị đe dọa, cưỡng ép, nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự hoặc đối tượng giao dịch chưa rõ, công chứng viên sẽ yêu cầu người yêu cầu làm rõ hoặc tiến hành xác minh, giám định. Nếu người yêu cầu không làm rõ và từ chối xác minh, giám định, công chứng viên có quyền từ chối công chứng.

Bước 4: Kiểm tra nội dung dự thảo giao dịch

Công chứng viên kiểm tra dự thảo giao dịch. Nếu phát hiện điều khoản vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội hoặc đối tượng giao dịch không phù hợp, công chứng viên phải yêu cầu sửa chữa. Trường hợp người yêu cầu không sửa, công chứng viên từ chối công chứng.

Bước 5: Kiểm tra và đọc lại

Người yêu cầu công chứng tự đọc lại dự thảo giao dịch hoặc yêu cầu công chứng viên đọc lại cho nghe trước khi tiến hành các bước ký kết tiếp theo.

Bước 6: Ký, điểm chỉ và hoàn tất thủ tục

Các bên ký (hoặc điểm chỉ) trước mặt công chứng viên để hoàn tất việc công chứng.