Tập đoàn Tân Mai để hàng nghìn ha đất bị lấn chiếm, bỏ trống

Sử dụng đất khi chưa được giao, để người dân lấn chiếm

Thanh tra Chính phủ vừa công khai Kết luận thanh tra về việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp thuộc Tổng công ty Giấy Việt Nam (gọi tắt là Vinapaco, trước đây thuộc Bộ Bộ NN&PTNT trước đây, nay là Bộ Công Thương) trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên.

Tại khu vực này, Tổng công ty Giấy Việt Nam có Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy Miền Nam, do Tổng công ty nắm giữ 100% vốn điều lệ. Tổng công ty cũng nắm giữ 22,73% vốn tại Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai, là phần vốn Nhà nước giữ lại sau cổ phần hóa.

Theo Kết luận thanh tra, tại tỉnh Kon Tum, Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam còn nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng đất. Cụ thể, Công ty sử dụng hơn 1.266ha đất vào mục đích trồng rừng nhưng chưa đăng ký với cơ quan Nhà nước. Doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ việc rà soát đất đai để lập phương án sử dụng đất và chậm bàn giao diện tích đất bị thu hồi cho địa phương.

Tổng công ty Giấy Việt Nam (Ảnh: Vinapaco).

Công ty cũng ký hợp đồng giao khoán không đúng đối tượng, không có biên bản giao nhận và thiếu các thông tin cần thiết về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, định mức giao khoán. Công tác kiểm tra, giám sát chưa chặt chẽ, để xảy ra tình trạng trồng cây cao su không đúng mục đích, quy hoạch.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra trách nhiệm của Tổng công ty Giấy Việt Nam trong việc chậm phê duyệt Điều lệ hoạt động của Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam; thiếu kiểm tra, giám sát công ty con trong lập phương án sử dụng đất và sử dụng đất trồng rừng khi chưa được giao, cho thuê.

Tổng công ty chưa chỉ đạo xây dựng phương án sử dụng đúng mục đích đối với diện tích rừng trồng trước đây đã được nghiệm thu và diện tích rừng thực tế trồng. Việc cho phép khai thác một số diện tích rừng keo, thông cũng chưa đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với cơ quan quản lý Nhà nước, UBND tỉnh Kon Tum từng ban hành văn bản tạm giao và biên bản thỏa thuận giao quản lý, sử dụng đất để trồng rừng nguyên liệu giấy nhưng không bàn giao đất tại thực địa. Vì vậy, không xác định được chính xác diện tích đất thực tế đang quản lý, sử dụng.

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kon Tum ký hợp đồng thuê đất khi chưa có quyết định cho thuê đất. Việc thẩm định, trình phê duyệt phương án sử dụng đất cũng chưa đúng diện tích thực tế và diện tích bị thu hồi.

Đáng chú ý, hơn 3.000ha đất bị thu hồi của Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam giao địa phương quản lý nhưng UBND các huyện chưa lập phương án sử dụng, kiểm tra, rà soát và theo dõi việc quản lý đất theo quy định.

Hàng nghìn ha đất của Tập đoàn Tân Mai bị xâm canh, bỏ trống

Tại Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng, Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai cũng được xác định còn nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng đất. Theo đó, doanh nghiệp chưa rà soát đầy đủ hiện trạng sử dụng đất, chưa lập phương án sử dụng đất và xác định rõ diện tích, ranh giới. Công tác quản lý lỏng lẻo dẫn đến tình trạng người dân xâm canh, lấn chiếm diện tích lớn.

Cụ thể, diện tích bị xâm canh, lấn chiếm tại Đắk Lắk là hơn 2.400ha, Đắk Nông hơn 1.000ha và Lâm Đồng gần 500ha. Bên cạnh đó, nhiều diện tích đất thuê bị bỏ trống. Tại Đắk Lắk là trên 1.500ha, Đắk Nông hơn 800 ha và Lâm Đồng hơn 69ha chưa được đưa vào sử dụng.

Tập đoàn Tân Mai cũng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục về nghĩa vụ tài chính đối với hơn 97ha tại huyện Bảo Lâm và trên 560 ha tại huyện Đam Rông.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với những tồn tại, vi phạm thuộc Bộ NN&PTNT trước đây, nay là Bộ Công Thương; Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam; lãnh đạo Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam; lãnh đạo Tập đoàn Tân Mai; UBND các tỉnh Kon Tum, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng cùng các sở, ngành, địa phương và cá nhân liên quan qua các thời kỳ.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các địa phương rà soát, chấn chỉnh, khắc phục vi phạm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo quy định.

Đối với tỉnh Quảng Ngãi (sau sắp xếp, địa bàn Kon Tum), yêu cầu rà soát hơn 1.266 ha Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam đang sử dụng nhưng chưa được thuê đất để giải quyết đúng quy định; đồng thời xây dựng phương án sử dụng hiệu quả diện tích đất đã thu hồi, bàn giao địa phương.

Tại Đắk Lắk, yêu cầu Tập đoàn Tân Mai đưa hơn 1.500 ha tại huyện Lắk vào sử dụng. Trường hợp doanh nghiệp không thực hiện thì kiên quyết thu hồi.

Tại Lâm Đồng, yêu cầu xử lý, thu hồi hơn 2ha đất làm đường giao thông; xác định nghĩa vụ tài chính đối với các diện tích đất tại Bảo Lâm, Đam Rông và yêu cầu đưa hơn 877 ha đất chưa sử dụng vào khai thác. Trường hợp không sử dụng thì xem xét thu hồi theo quy định.

Bộ Công Thương được yêu cầu chỉ đạo khắc phục các vi phạm, kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam và các cá nhân liên quan. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật gây thiệt hại tài sản Nhà nước thì chuyển cơ quan chức năng xem xét, xử lý...