Tạo cực tăng trưởng mới từ khoa học công nghệ phía Bắc Tp.HCM

Định hình cực khoa học công nghệ phía Bắc Tp.HCM

Ngày 13/1, đề án phát triển "Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM" (đề án), do UBND Tp.HCM chủ trì, Sở Khoa học và Công nghệ Tp.HCM, Viện Nghiên cứu Phát triển Tp.HCM, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, cùng Tập đoàn Becamex và VSIP phối hợp thực hiện được công bố.

Đây là một trong những đề án chiến lược quan trọng, được kỳ vọng tạo dựng cực tăng trưởng mới cho Thành phố dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đề án phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ của “siêu đô thị” Tp.HCM được công bố.

Đề án Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM mang tính định hướng dài hạn, nhằm định hình và định danh một không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc Thành phố.

Hướng đến việc thu hút các hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo, mà còn đặt mục tiêu hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh, kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và thương mại hóa công nghệ.

Ông Võ Anh Khoa, Trợ lý Ban Tổng giám đốc về Khoa học công nghệ (Tập đoàn Becamex) thông tin, trong bối cảnh Tp.HCM đang định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được xác định là một cực chức năng quan trọng, có sự phân vai rõ ràng với khu vực trung tâm hiện hữu.

Theo ông Khoa, nếu trung tâm Tp.HCM tiếp tục giữ vai trò đầu não tài chính, thương mại, dịch vụ cao cấp, văn hóa và sáng tạo, thì khu vực phía Bắc sẽ đảm nhiệm vai trò hạt nhân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao, qua đó tạo nên cấu trúc phát triển cân bằng và bền vững cho toàn Thành phố.

Ông Võ Anh Khoa, Trợ lý Ban Tổng giám đốc về Khoa học công nghệ (Tập đoàn Becamex).

Theo vị chuyên gia này, đối với tổ chức không gian, đề án được thiết kế theo mô hình tích hợp, trong đó vùng lõi đổi mới sáng tạo đóng vai trò trung tâm. Vùng lõi này có quy mô khoảng 103ha, kết hợp với hơn 220ha dành cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển, sản xuất công nghệ cao và thử nghiệm quy mô nhỏ, được đặt tại phường Bình Dương.

Đây được xem là điểm khởi phát mang tính chiến lược của toàn bộ Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc, nơi hội tụ các hoạt động R&D, giáo dục đào tạo, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thử nghiệm công nghệ mới.

Bao quanh vùng lõi là các vành đai phát triển công nghệ cao, gồm các Khu công nghiệp Khoa học Công nghệ thế hệ mới như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường và VSIP III.

"Việc đặt "bộ não" khoa học công nghệ liền kề các khu sản xuất công nghệ cao giúp rút ngắn tối đa chu trình từ nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao đến sản xuất và thương mại hóa.

Đây được xem là điểm khác biệt căn bản so với nhiều mô hình phát triển khoa học công nghệ truyền thống, vốn tách rời không gian nghiên cứu với không gian sản xuất, dẫn đến hạn chế trong khả năng lan tỏa công nghệ và tạo giá trị gia tăng", ông Khoa thông tin.

Định hình sự phát triển của "siêu đô thị" đa cực

Ông Đặng Tấn Đức, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Tập đoàn Becamex cho biết, Đề án có mức độ sẵn sàng cao để triển khai khi khu vực Thành phố mới Bình Dương đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng đô thị, giao thông, năng lượng, công trình công cộng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong hơn một thập kỷ qua.

Nhiều công trình hiện hữu, tiêu biểu như Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ), có thể được chuyển đổi công năng thành các thiết chế khoa học công nghệ, gồm tòa nhà khoa học – công nghệ, trung tâm R&D, không gian làm việc cho các viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và startup.

Theo ông Đức, việc tận dụng và tái cấu trúc các công trình sẵn có không chỉ giúp tiết kiệm nguồn lực đầu tư mà còn cho phép nhanh chóng kích hoạt các hoạt động khoa học công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Theo Đề án, một số dự án và công trình hạt nhân sẽ được ưu tiên triển khai ngay trong giai đoạn đầu, nhằm tạo lực kéo cho toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Ông Đặng Tấn Đức, Viện trưởng Viện nghiên cứu và Phát triển tập đoàn Becamex.

Song song đó, Đề án kiến nghị áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các công nghệ, mô hình quản trị và chính sách mới trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, sản xuất tiên tiến, kinh tế số.

Chia sẻ với PV Người Đưa Tin về đề án Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc Tp.HCM, ông Đức cho biết mô hình này được quy hoạch trên nền tảng hạ tầng và không gian phát triển nhằm vừa đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, vừa gắn chặt với sản xuất công nghệ cao và logistics hiện đại.

Theo ông Đức, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc Tp.HCM được xây dựng dựa trên hệ thống hạ tầng đô thị- công nghiệp đã được đầu tư đồng bộ trong hơn một thập kỷ qua. Khu vực sở hữu mạng lưới giao thông đối ngoại thuận lợi, kết nối trực tiếp với các trục huyết mạch của vùng Đông Nam Bộ, các tuyến vành đai, cao tốc và hệ thống cảng logistics, qua đó tạo điều kiện liên thông nhanh giữa các trung tâm R&D, khu sản xuất và mạng lưới phân phối trong nước và quốc tế.

Về hạ tầng logistics và chuỗi cung ứng, Đề án đặc biệt chú trọng phát triển các trung tâm logistics hiện đại, kho vận thông minh và khu công nghiệp hỗ trợ gắn với sản xuất công nghệ cao.

Các khu như BWID Supply Chain City, hệ thống WTC Tower và WTC Expo đóng vai trò là điểm kết nối giữa sản xuất logistics xúc tiến thương mại, giúp doanh nghiệp công nghệ không chỉ sản xuất hiệu quả mà còn tiếp cận nhanh thị trường toàn cầu.

Đây là yếu tố then chốt giúp Đô thị Khoa học Công nghệ không chỉ là nơi nghiên cứu tốt mà còn là nơi sản xuất và kinh doanh hiệu quả.

Đề án Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc Tp.HCM xây dựng trên nền tảng hạ tầng và không gian phát triển sẵn có tại khu vực phái Bắc Tp.HCM.

Ông Nguyễn Hồng Hải, Kiến trúc sư trưởng Tập đoàn Becamex chia sẻ :"Khác biệt, đô thị khoa học bao hàm rất nhiều dự án thành phần, mỗi 1 dự án có chính sách, thu hút những đối tượng làm việc khác nhau về tay nghề chuyên môn, như nghiên cứu, thử nghiệm sản phẩm, phòng thí nghiệm sống hệ thống giáo dục…".

Trong câu chuyện phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM, ngoài quy hoạch về Công nghệ, Giáo dục, Y tế… Việc phát triển nhà ở, dịch vụ cho chuyên gia, người lao động, công nhân cũng được phát triển mạnh mẽ.

Đô thị khoa học vẫn phải hỗ trợ nền công nghiệp hiện hữu, tất cả lực lượng công nhân, người dân, sẽ sinh sống và tận hưởng những tiện ích về cuộc sống và kinh tế.

Đại diện Tập đoàn Becamex IDC cho hay, khi đi vào vận hành, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới cho Tp.HCM dựa trên kinh tế tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng giá trị, hàm lượng công nghệ và tri thức.

Đồng thời, Đề án hướng tới xây dựng một đô thị khoa học công nghệ đáng sống, lấy con người và nhân tài làm trung tâm, góp phần giãn áp lực dân số cho khu vực trung tâm, cải thiện chất lượng sống và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững, dài hạn của Tp.HCM.

Phùng Sơn