Thông qua Chiến dịch 90 ngày "Làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai" (1/9/2025-30/11/2025) cùng sự chỉ đạo quyết liệt từ Chỉ thị 05/CT-TTg và Kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA, Chính phủ đang đặt nền móng cho một hệ thống dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống".
Với hơn 67,54 triệu thửa đất đã được đồng bộ hóa tính đến ngày 29/6/2026, quá trình này đang tạo ra "danh tính số" cho mỗi thửa đất, góp phần quan trọng vào việc cắt giảm thủ tục hành chính, minh bạch hóa thị trường và khơi thông nguồn lực đất đai. Đây chính là mảnh ghép then chốt trong tiến trình xây dựng Chính phủ số, lấy người dân làm trung tâm, nơi mỗi thông tin được xác thực chính xác sẽ là đòn bẩy cho sự phát triển kinh tế bền vững.
Lực lượng cán bộ cơ sở thực hành thao tác nhập liệu, quét mã trên ứng dụng “Thửa đất số”. Ảnh: Đức HiểnNhận diện "điểm nghẽn" và bài học từ thực tiễn cơ sở
Chiến dịch 90 ngày "Làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai", được thực hiện từ tháng 9 đến tháng 11/2025, đóng vai trò như một đợt "tổng kiểm kê" quy mô nhất từ trước đến nay đối với hệ thống dữ liệu đất đai toàn quốc. Đây không chỉ là một chiến dịch hành chính đơn thuần mà là một cuộc "khám sức khỏe" chuyên sâu để nhìn rõ thực trạng của nguồn tài nguyên đất đai.
Kết quả rà soát từ 106 triệu thửa đất đã phơi bày những con số biết nói về một hệ thống dữ liệu đang trong quá trình chuyển mình. Cụ thể, hơn 62,49 triệu thửa đất đã được phân loại trong giai đoạn này. Trong số đó, chỉ khoảng 39% dữ liệu đáp ứng tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống"; gần 60% dữ liệu cần phải tiếp tục bổ sung, chỉnh lý, chuẩn hóa; và khoảng 1,2% dữ liệu phải xây dựng lại từ đầu do đã lạc hậu hoặc không còn đáp ứng được yêu cầu quản lý hiện đại.
Tại Hà Nội, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 16-7, toàn thành phố đã có gần 915.000 thửa đất đạt tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống", tăng 51.152 thửa so với thời điểm ngày 8-7.
Trong cùng thời gian, các tổ công tác cấp xã đã bổ sung thông tin cho gần 56.000 thửa đất, đồng thời thu thập mới khoảng 140.000 thửa đất, tạo nguồn dữ liệu để tiếp tục hoàn thiện trong những ngày tiếp theo. Một kết quả đáng chú ý khác là các địa phương đã phối hợp với lực lượng công an hoàn thành xác minh, định danh và đồng bộ 2.106.000 thửa đất, căn hộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Những con số này phản ánh một thực tế khách quan: Dữ liệu đất đai ở nước ta được hình thành qua một quá trình lịch sử rất dài, với nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật khác nhau, trải qua hàng chục năm biến động, chia tách, sáp nhập đơn vị hành chính và chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà chưa có hệ thống cập nhật đồng bộ. Những "khoảng trắng", "khoảng trống" về dữ liệu – như hồ sơ giấy không khớp với thực địa, chủ sử dụng đất đã qua đời nhưng chưa sang tên, hay dữ liệu dân cư và địa chính "vênh" nhau, trở thành rào cản lớn đối với quá trình quản lý nhà nước.
Tại xã Bình Minh (Hà Nội), một số cán bộ địa chính chia sẻ rằng tổ công tác thường xuyên đối mặt với những hồ sơ sai lệch về họ tên, năm sinh hoặc trường hợp người đứng tên trên giấy chứng nhận đã chuyển đi nơi khác từ nhiều năm trước.
Trong những tình huống này, cán bộ phải vận dụng linh hoạt nhiều biện pháp, từ việc tìm gặp người thân đến nhờ trưởng bản xác minh, hoặc phải đối chiếu chéo nhiều lần với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác định đúng chủ sử dụng đất.
Theo chia sẻ của các cán bộ địa chính tại nhiều xã, phường Hà Nội như: Đông Anh, Bình Minh, Tam Hưng, Hà Đông… nếu những sai lệch này không được xử lý dứt điểm từ đầu, thì dữ liệu sau khi số hóa vẫn sẽ tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vướng mắc, gây ách tắc cho quá trình giải quyết thủ tục hành chính của người dân về sau.
Vì vậy, công việc "làm sạch" dữ liệu không đơn thuần là nhập liệu lên phần mềm, mà là quá trình xác thực từng thông tin, bảo đảm mỗi thửa đất phải có một "danh tính số" chính xác trước khi kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác.
Từ kết quả này, nhiều "điểm nghẽn" đã được nhận diện, làm cơ sở để các cấp ngành chuyển tư duy từ quản lý hồ sơ sang quản trị bằng dữ liệu.
Xã Hát Môn, người dân phối hợp với lực lượng chức năng thực hiện "Chiến dịch 45 ngày làm sạch dữ liệu đất đai. Ảnh: HMQuản trị bằng dữ liệu số - tầm nhìn tương lai
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn hiện nay đánh dấu bước chuyển quan trọng: Xây dựng một hệ thống dữ liệu thống nhất, có khả năng cập nhật theo thời gian thực và liên thông quốc gia.
Luật Đất đai năm 2024 đã xác định dữ liệu đất đai là tài nguyên quốc gia, đòi hỏi sự quản lý tập trung, thống nhất và cập nhật thường xuyên.
Cùng với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng xác định dữ liệu là nguồn lực mới của nền kinh tế số, trong đó dữ liệu đất đai đóng vai trò là nền tảng, có khả năng kết nối với dữ liệu dân cư, quy hoạch, thuế, xây dựng và tài chính.
Trên tinh thần đó, Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công an đã đẩy mạnh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia.
Đến ngày 29/6/2026, cả nước đã đồng bộ khoảng 67,54 triệu thửa đất, tương đương khoảng 67% tổng số thửa đất lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Trong đó, 32,6 triệu thửa đất đã đạt tiêu chuẩn "đúng - đủ - sạch - sống", đủ điều kiện vận hành phục vụ quản lý nhà nước.
Theo Cục trưởng Cục Quản lý đất đai Đào Trung Chính, khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người dân sẽ là đối tượng hưởng lợi trực tiếp lớn nhất. Họ sẽ không phải nhiều lần cung cấp lại thông tin nhân thân hoặc giấy tờ quyền sử dụng đất khi thực hiện các thủ tục hành chính, vì nhiều quy trình đã được kiểm tra, đối chiếu tự động trên hệ thống, từ đó giảm đáng kể thời gian và hạn chế tối đa các sai sót chủ quan.
Đối với cơ quan quản lý, việc dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực cho phép các địa phương theo dõi sát sao biến động đất đai, từ đó phục vụ công tác quy hoạch, định giá đất, thu ngân sách và giải quyết các thủ tục hành chính một cách minh bạch hơn.
Tuy nhiên, khối lượng công việc phía trước vẫn rất lớn. Nhiều địa phương có địa bàn rộng, địa hình phức tạp hoặc hồ sơ địa chính tồn đọng từ nhiều thời kỳ vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn về nhân lực và hạ tầng công nghệ.
Việc chuẩn hóa dữ liệu lúc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành tài nguyên môi trường, công an, chính quyền cơ sở và sự tham gia tích cực từ chính người dân trong việc xác thực thông tin. Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không đơn thuần là đích đến mà là quá trình thiết lập hạ tầng dữ liệu cho quản trị quốc gia.
