Tất bật chốt đơn
Nhận cuộc gọi đặt “400 bông sen cho ngày mai”, chị Trần Thị Thế (37 tuổi, trú xã Kim Liên, Nghệ An) nhanh chóng chốt đơn. Ở phía sân, chồng chị – anh Trần Công Ngà (40 tuổi) sửa soạn xe kéo, đồ nghề, sẵn sàng xuống ao sen.
Gần 1 tháng nay, những cuộc gọi như vậy diễn ra đều đặn, bởi ao sen của gia đình chị là một trong số ít nơi trong vùng có hoa nở sớm, nguồn hàng ổn định.
Những ao sen của gia đình chị Thế cho thu hoạch sớm hơn mọi năm
Sinh ra trong gia đình có truyền thống trồng sen, chị Thế là đời thứ ba nối nghiệp. Từng tốt nghiệp cao đẳng và đi làm tự do, năm 2013 chị quyết định trở về quê. Nhìn những ao hồ, ruộng trũng bị bỏ hoang, chị trăn trở tìm hướng khai thác hiệu quả hơn.
Ban đầu, chị trồng thử nghiệm trên diện tích nhỏ, vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước. Khi cây sen thích nghi tốt, cho hoa đẹp và đầu ra thuận lợi, chị mạnh dạn mở rộng.
Không dừng lại ở một giống, chị dành thời gian sưu tầm nhiều loại sen khác nhau, tìm hiểu đặc tính sinh học để phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương.
Hoa đạt chuẩn là những bông đủ độ lớn, cánh còn khép, chưa “mở tai” để đảm bảo độ tươi khi đến tay khách
Vợ chồng chị cũng đấu thầu thêm các ao đầm trong xã, cải tạo mặt bằng, đầu tư giống, từng bước phủ xanh những vùng đất trũng bằng sen. Đến nay, gia đình đã phát triển khoảng 4ha với các giống như sen quan âm, bách diệp Hồ Tây, sen bỉ ngạn… vừa tạo sinh kế, vừa góp phần hình thành cảnh quan phục vụ du khách khi về thăm Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên.
Theo chị Thế, mùa sen thường bắt đầu từ đầu tháng 5, kéo dài khoảng 2 tháng, sau đó được trồng gối vụ để duy trì hoa đến tháng 9-10. Dù sen có khả năng tái sinh từ rễ, nhưng sau vài năm vẫn cần cải tạo lớp bùn đáy. “Bùn cũ tích tụ nhiều tạp chất, rễ sen già và chứa vi sinh vật có hại, nếu không xử lý sẽ dễ phát sinh sâu bệnh cho vụ sau”, chị nói.
Chi phí đầu tư ban đầu không quá lớn, song hiệu quả kinh tế mang lại khá ổn định. Năm nay, do nắng nóng đến sớm, sen nở sớm hơn gần 1 tháng so với mọi năm.
“Thời tiết quyết định nhiều đến năng suất và chất lượng hoa. Năm trước mưa bão kéo dài, diện tích sen của gia đình gần như mất trắng”, chị Thế chia sẻ.
Tùy theo đơn hàng và khoảng cách vận chuyển, thời điểm thu hoạch được điều chỉnh linh hoạt, nhưng phổ biến nhất vẫn là buổi chiều.
Với những đơn gửi đi xa như Đà Nẵng, từ khoảng 16h, hai vợ chồng bắt đầu xuống ao hái sen, sau đó sơ chế và đóng gói cẩn thận để kịp chuyến xe khách trong ngày. Công việc thường kéo dài nhiều giờ, có hôm đến tận khuya.
Chị Thế mong những ao sen của gia đình sẽ tạo cảnh quan bắt mắt cho du khách khi về quê Bác
Bông Tịnh Đế hiếm gặp
Theo anh Ngà, việc thu hoạch sen hoàn toàn thủ công. Người làm phải lội bùn sâu, ngâm mình dưới nước trong thời gian dài. Hoa đạt chuẩn là những bông đủ độ lớn, cánh còn khép, chưa “mở tai” để đảm bảo độ tươi khi đến tay khách. Khâu cắt, bó và vận chuyển cũng cần nhẹ tay để tránh dập cánh, ảnh hưởng chất lượng.
Sen sau khi thu hoạch chủ yếu được cung cấp vào Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, phục vụ du khách dâng lễ, tham quan tại quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngoài ra, một phần được đưa ra chợ bán lẻ cho người dân sử dụng trong các dịp lễ, Tết hoặc trang trí không gian sống.
Du khách nhí mang hoa sen đến thăm quê Bác
Trung bình mỗi ngày, gia đình chị thu hoạch từ 300-500 bông sen. Giá bán buôn dao động 3.000-5.000 đồng/bông, trong khi bán lẻ tại chợ từ 8.000-10.000 đồng/bông, tùy thời điểm và chất lượng hoa, giúp gia đình có thu nhập hàng chục triệu đồng/tháng.
Chị Thế cho biết, từ đầu mùa đến nay, đầm sen của gia đình ghi nhận 1 bông Tịnh Đế – hiện tượng đột biến hiếm gặp khi hai bông sen cùng mọc trên một cuống. Từ khi búp nhú đến lúc nở mất khoảng 6-7 ngày, sau đó hoa giữ được 3-4 ngày trước khi tàn.
“Đây là bông sen Tịnh Đế đầu tiên xuất hiện trong năm nay ở khu vực, rất hiếm khi gặp giữa hàng nghìn bông sen”, chị cho biết.
Bông sen Tịnh Đế hiếm gặp tại xã Kim Liên
Ông Biện Văn An, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Liên, cho biết toàn xã hiện có hơn 100ha trồng sen. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, các đầm sen còn góp phần tạo không gian sinh thái và trở thành điểm nhấn thu hút du lịch địa phương.
