Từ con ngựa kéo, thồ đến sinh kế bền vững nơi sơn cước
Gắn bó với nghề từ năm 20 tuổi, ông Nông Đức Thơ (SN 1966, dân tộc Tày, thôn Suối Mỏ, xã Quan Sơn, tỉnh Lạng Sơn) là một trong những hộ dân tiên phong trong việc nuôi ngựa bạch để phát triển kinh tế chủ lực của núi rừng vùng Hữu Kiên, xứ Lạng.
Những đàn ngựa bạch tại xã Quan Sơn. Ảnh: Vũ Hải
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Thơ cho biết, hiện tại gia đình ông duy trì đàn 10 con, riêng trong năm đã bán 5 con ngựa giống với giá khoảng 30 triệu đồng/con, mang về nguồn thu đáng kể.
Ông Thơ tâm sự, trước đây, người dân vùng cao nuôi ngựa chủ yếu để lấy sức kéo, thồ ngô, chở thóc từ nương rẫy về nhà. Gia đình ông cũng không ngoại lệ. Con ngựa khi ấy đơn thuần là “đầu cơ nghiệp”, là phương tiện sản xuất không thể thiếu ở miền sơn cước.
“Ngày trước nuôi chỉ để phục vụ công việc mưu sinh của gia đình, sau này thấy nhiều nơi nuôi ngựa bạch bán giống được giá, tôi bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn để chuyển sang nuôi làm kinh tế”, ông Thơ chia sẻ.
Ông Nông Đức Thơ với công việc chăn thả ngựa hàng ngày. Ảnh: Vũ Hải
Nhận thấy tiềm năng của thị trường ngựa bạch, giống ngựa quý có giá trị kinh tế cao, ông mạnh dạn thay đổi phương thức chăn nuôi.
Từ vài con ban đầu, ông từng bước gây dựng đàn, lựa chọn giống tốt và chú trọng kỹ thuật chăm sóc. Hiện nay, ngựa con nuôi khoảng 4 tháng tuổi đã có thể bán làm giống với giá khoảng 30 triệu đồng/con; ngựa cái trưởng thành, khỏe mạnh, đạt tiêu chuẩn sinh sản có thể bán tới 60 triệu đồng/con.
Với 5 con giống đã xuất bán trong năm, gia đình ông thu về gần 150 triệu đồng, chưa kể giá trị của những con đang tiếp tục sinh sản. Sau nhiều năm chăm chỉ, gia đình ông Thơ đã xây dựng được căn nhà khang trang, minh chứng cho sự chuyển mình của kinh tế vùng cao.




Lặng lẽ học nghề, giữ đàn qua dịch bệnh
Con đường làm giàu của ông Thơ không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có thời điểm đàn ngựa bị bệnh, thiệt hại không nhỏ. “Nhìn ngựa ốm, bỏ ăn, tôi xót ruột lắm. Có lúc tôi tưởng phải bỏ cuộc”, ông nhớ lại.
Thay vì chùn bước, ông quyết tâm học hỏi kinh nghiệm, tìm hiểu thêm tài liệu kỹ thuật, tham gia các buổi tập huấn chăn nuôi. Ông đầu tư nâng cấp chuồng trại theo hướng thông thoáng, sạch sẽ, đảm bảo khô ráo vào mùa mưa và ấm áp khi trời rét. Nguồn thức ăn cũng được chú trọng hơn, ưu tiên cỏ tự nhiên, bổ sung thêm ngô hạt để tăng cường thể lực.
Ông Thơ rất quý ngựa bạch vì đã giúp phát triển kinh tế gia đình, thay đổi diện mạo của quê hương vùng cao. Ảnh: Vũ Hải
Nhờ kiên trì cải thiện quy trình chăn nuôi, đàn ngựa của gia đình ngày càng khỏe mạnh, cho ra những con ngựa trắng thuần chủng chất lượng cao mang thương hiệu của mảnh đất Hữu Kiên.
Theo ông Thơ, chăm sóc ngựa bạch đòi hỏi sự tỉ mỉ và theo sát từng giai đoạn phát triển. Hàng ngày, ông thả ngựa trên các đồi cao để chúng tự do gặm cỏ, vận động tự nhiên. Đến tối, đàn ngựa được dẫn về chuồng và bổ sung thêm ngô để đảm bảo dinh dưỡng. Cách nuôi bán chăn thả này giúp ngựa phát triển tốt, ít bệnh tật và giữ được thể trạng săn chắc.
Căn nhà khang trang của ông Thơ sau nhiều năm chăm chỉ nuôi ngựa bạch. Ảnh: Vũ Hải
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Nguyễn Văn Vui, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Quan Sơn, cho biết, toàn xã hiện có gần 2.800 con ngựa của các hộ dân.
“Nuôi ngựa bạch đã và đang giúp nhiều gia đình phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi diện mạo đời sống nhân dân. Trước đây nhiều hộ còn khó khăn, nay đã xây được nhà mới, mua sắm thêm máy móc, phương tiện sinh hoạt”, ông Vui thông tin.
Ông Vui cho biết thêm, chính quyền địa phương cũng khuyến khích người dân phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, chú trọng phòng chống dịch bệnh và đảm bảo chất lượng con giống.



Nuôi ngựa bạch đang là hướng đi mới để phát triển kinh tế tại vùng cao của tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Vũ Hải