Tác dụng từ loài cỏ dại
Theo các tài liệu Đông y, cỏ mần trầu (tên khoa học Eleusine indica) còn có tên gọi là ngưu cân thảo, tiên ngưu cân… Đây là loại thuốc có vị ngọt nhạt, hơi đắng, tính mát, đi vào các kinh can, đởm. Loại cỏ này là loài thực vật mọc hoang rất phổ biến ở Việt Nam. Người dân dễ dàng bắt gặp loại cỏ này ở bờ ruộng, ven đường, sân vườn hay những khu đất bỏ hoang.
Cỏ mần trầu được nghiên cứu là có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Ảnh minh họa.
Cỏ mần trầu là loại thuốc Nam có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lương huyết chỉ huyết, bình can tức phong, lợi tiểu tiện. Trong thực tế, cỏ mần trầu thường được ứng dụng trong điều trị các trường hợp tang huyết áp do can hỏa vượng, sốt nóng do nhiệt độc, cảm mạo phong nhiệt, điều trị tiểu tiện khó, tiểu buốt, tiểu rắt, phối hợp cùng các loại thảo dược khác trong hỗ trợ điều trị chảy máu cam, băng huyết, hỗ trợ điều trị viêm gan, viêm gan virus…
Các nghiên cứu hiện đại cũng chỉ ra trong cỏ mần trầu có chứa nhiều hoạt tính sinh học như: các flavonoid, sterol, các alkaloid, saponin, glycosid, terpenoid… và ghi nhận nhiều tác dụng dược lý của cỏ mần trầu.
Ảnh minh họa.
Chiết xuất ethanol cỏ mần trầu thể hiện khả năng quét gốc tự do DPPH và NO đáng kể, cho thấy tiềm năng chống oxy và hoạt tính kháng khuẩn mạnh, đặc biệt chống lại trực khuẩn mủ xanh pseudomonas aeruginosa cùng tác dụng kháng nhiều loại virus gây bệnh.
Bên cạnh đó, các nghiên cứu cũng chứng minh cỏ mần trầu có tác dụng chống viêm và hạ huyết áp nhờ các thành phần flavonoid, alkaloid. Các nghiên cứu trên động vật cũng chỉ ra cỏ mần trầu có tác dụng bảo vệ gan, chống ung thư...
Với các tác dụng dược lý đã được chứng minh, cỏ mần trầu đang được nghiên cứu và ứng dụng trong hỗ trợ điều trị viêm gan, điều trị các tổn thương gan do độc tố, điều trị nhiễm trùng, hỗ trợ điều trị ung thư, tăng huyết áp…
Cách sử dụng phổ biến
Cách sử dụng phổ biến nhất là nấu nước uống từ toàn cây mần trầu, có thể dùng tươi hoặc phơi khô. Người dùng thường đun lấy nước uống trong ngày, khoảng 1-2 ấm, thay cho nước lọc.
Cỏ mần trầu sắc nước uống. Ảnh minh họa.
Ngoài ra, mần trầu còn có thể kết hợp với một số nguyên liệu quen thuộc như râu ngô, mã đề để tạo thành các bài nước mát tăng hiệu quả thanh nhiệt, lợi tiểu.
Ở một số vùng quê, ngọn non của cây còn được dùng như một loại rau, chế biến trong bữa ăn hằng ngày. Ngoài là một thức uống nhiều tác dụng, ở một số địa phương, nước nấu từ mần trầu còn được dùng để gội đầu làm sạch da đầu, giảm rụng tóc và mang lại cảm giác mát mẻ.
Lưu ý:
Cỏ mần trầu (cây dại) chỉ có tác dụng hỗ trợ không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa trong các bệnh lý gan, thận nặng. Khi sử dụng cỏ mần trầu cần đặc biệt lưu ý rửa sạch kỹ để loại bỏ đất cát và thuốc trừ cỏ. Nên chọn nguồn dược liệu sạch, không lạm dụng dùng liên tục thời gian dài và tham khảo ý kiến bác sĩ/thầy thuốc khi dùng điều trị, đặc biệt với người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc trẻ nhỏ.
Hương Giang (theo vietnamnet, suckhoedoisong)
