Sau khi giao toàn bộ tiền tiết kiệm và tiền bồi thường cho con trai, hạnh phúc gia đình mà ông Trương từng mong đợi dần biến thành sự im lặng và những lời xã giao trên bàn ăn. Ngay cả một cuộc trò chuyện đúng nghĩa cũng trở nên xa xỉ.
Số liệu từ một cuộc khảo sát cho thấy, gần 30% người cao tuổi rơi vào trạng thái lo âu tâm lý do phụ thuộc kinh tế. Điều đó cho thấy, cho đi tất cả những gì mình có không đồng nghĩa với việc sẽ đổi lại một tuổi già hạnh phúc.
Ảnh minh họa
Sự khác biệt quá lớn giữa người già trao toàn bộ tài sản cho con và người tự quản lý
Trải nghiệm của ông Vương còn đáng sợ hơn. Vì quá tin tưởng con trai, ông giao cả thẻ lương cho con giữ. Kết quả, ông bị chuyển vào viện dưỡng lão với chi phí hơn 4.000 nhân dân tệ mỗi tháng, trong khi con trai lấy lý do viện phí ở đó cao hơn tới 1.000 nhân dân tệ một ngày.
Đáng nói, cùng lúc ấy, người con này lại bỏ ra hơn 600.000 nhân dân tệ để mua một chiếc BMW. Nằm trên giường bệnh, ông Vương thậm chí không còn quyền tự quyết đối với việc điều trị của chính mình, chỉ biết chìm trong hối hận.
Trường hợp của ông Trần cũng điển hình không kém. Ông dành toàn bộ số tiền tích cóp vất vả cả đời cho con trai. Nhưng đến khi tuổi cao, sức yếu và cần được chăm sóc, con trai cùng con dâu lại oán trách, cho rằng ông trở thành gánh nặng. Họ thậm chí từ chối để ông thuê nhà, yêu cầu ông quay về quê.
Mất đi khả năng tự chủ tài chính, ông lão gặp khó khăn ngay cả khi muốn mua cho mình một bộ quần áo mới. Những năm tháng cuối đời của ông vì thế chìm trong thiếu thốn và tủi thân.
Trong khi đó, những người cao tuổi biết giữ quyền chủ động tài chính lại sống rất khác. Dì Lưu kiên quyết tự quản lý tài sản của mình, giữ cả lương hưu lẫn giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất. Dì chỉ hỗ trợ con cái một phần tiền đặt cọc mua nhà, còn lại để các con tự xoay xở trả góp.
Khi cháu trai chào đời, dì thuê người giúp việc nhưng nhất quyết không chuyển đến sống chung. Ban đầu, cách làm này khiến các con cho rằng dì quá tính toán. Thế nhưng vài năm sau, đôi vợ chồng trẻ không chỉ học được cách sống có trách nhiệm mà còn biết trân trọng hơn những dịp cuối tuần quây quần bên mẹ.
Thời điểm và cách cho tiền con cái
Nghiên cứu cho thấy, trong các gia đình thành thị, 72% người cao tuổi kiên quyết tự quản lý tài chính cho biết họ có trạng thái tâm lý ổn định hơn và duy trì mối quan hệ tự nhiên hơn với gia đình. Kiểu tình thân không bị ràng buộc bởi tiền bạc như vậy mang lại cho người cao tuổi cả sự tự tin lẫn cảm giác ấm áp.
Ảnh minh họa
Không phải người lớn tuổi không thể cho con cái tiền, mà điều quan trọng nằm ở thời điểm. Nhiều bậc cha mẹ có kinh nghiệm cho rằng có hai giai đoạn phù hợp nhất để hỗ trợ tài chính cho con.
Thứ nhất là ở những cột mốc quan trọng trong cuộc đời như mua nhà, kết hôn hoặc cho con đi học. Thứ hai là vào lúc con cái phải đối mặt với những biến cố lớn, cần được tiếp sức để vượt qua khó khăn.
Ngược lại, nếu cho tiền một cách tùy tiện ở những thời điểm khác, cha mẹ rất dễ vô tình nuôi dưỡng tâm lý phụ thuộc, khiến con cái mặc nhiên cho rằng tiền của cha mẹ là để mình sử dụng.
Ngoài thời điểm, cách cho cũng rất quan trọng. Một số người cao tuổi lập ra “quỹ tình cảm gia đình”, trích khoảng 10% lương hưu mỗi tháng để hỗ trợ con cái trong những tình huống khẩn cấp, vừa giúp đỡ vừa không tạo ra sự lệ thuộc.
Cũng có những hình thức hỗ trợ mang tính khuyến khích. Chẳng hạn, khi cháu được nhận vào một trường trung học tốt, ông bà hứa sẽ trợ cấp 500 nhân dân tệ mỗi tháng với điều kiện cháu phải đỗ tất cả các môn. Kết quả, thành tích học tập của cháu tăng rõ rệt, từ nhóm cuối lớp vươn lên top 20.
Người già và cách tự quản lý tài sản của mình
Các cố vấn tài chính cũng chỉ ra ba kiểu trợ cấp có rủi ro rất cao, gồm góp vốn khởi nghiệp, trả nợ cờ bạc và chi tiêu xa xỉ. Khởi nghiệp luôn tiềm ẩn nhiều bất trắc, vì vậy người cao tuổi không nên đặt toàn bộ tiền dưỡng già vào một tương lai đầy rủi ro. Cờ bạc lại càng là hố sâu không đáy. Còn việc dùng quỹ hưu trí để mua xe sang cho con cái rất dễ dẫn đến nghịch cảnh: con cái lái BMW, trong khi cha mẹ phải chắt chiu tiền thuốc men tuổi già.
“Quy tắc tách cà phê” là một cách ví von khá sinh động. Theo đó, tiền tiết kiệm hưu trí giống như một tách cà phê: người cao tuổi nên giữ lại khoảng 7/10 để đảm bảo cuộc sống của bản thân, chỉ chia 3/10 cho con cái khi thực sự cần thiết, còn phần đường lắng ở đáy cốc tượng trưng cho khoản dự phòng chăm sóc sức khỏe. Sự cân bằng này giúp người cao tuổi vừa sống thoải mái, vừa có thể hỗ trợ con cái đúng lúc.
Dù có phần thực tế đến phũ phàng, nhưng không thể phủ nhận một điều: người già có tiền tiết kiệm trong tay thường nhận được nhiều sự tôn trọng hơn từ con cái. Không ít trường hợp, con cái giữ thái độ hiếu thuận hơn cũng vì vẫn còn kỳ vọng vào phần tài sản cha mẹ để lại. Ngược lại, những người trao hết tài sản quá sớm rất dễ bị đẩy ra bên lề gia đình, thậm chí bị ghét bỏ.
Ảnh minh họa
Tiền tiết kiệm hưu trí không chỉ là nguồn sống của người cao tuổi trong những năm tháng cuối đời, mà còn là chỗ dựa cho phẩm giá của họ. Giữ gìn khoản tiền ấy cũng chính là giữ cho mình một mạng lưới an toàn, một quyền chủ động tối thiểu khi tuổi già gõ cửa.
Đó không phải là ích kỷ, mà là trách nhiệm với chính bản thân và cũng là với con cái. Chỉ khi người cao tuổi còn độc lập về tài chính, tình cảm gia đình mới có cơ hội thoát khỏi sự ràng buộc của tiền bạc để trở về với giá trị thuần khiết vốn có.
Lối sống thông minh cho tuổi nghỉ hưu
Nếu cha mẹ vẫn cố cho tiền khi con cái lười biếng, hoang phí, vay mượn để ăn chơi hoặc cờ bạc, thì đó không còn là tình yêu thương nữa, mà là sự tiếp tay cho thói xấu. Có những người con chỉ nghĩ đến việc sống dựa vào tiền của cha mẹ, thậm chí vay mượn để đánh bạc và tiêu xài vô độ. Trong hoàn cảnh đó, việc tiếp tục chu cấp không giúp con tốt lên, mà chỉ khiến những thói quen xấu ngày càng ăn sâu, cuối cùng hủy hoại cả tương lai của con lẫn tuổi già của cha mẹ.
Ở tuổi xế chiều, phẩm giá lớn nhất là không trở thành gánh nặng cho con cái và vẫn giữ được khả năng tự chủ. Có tiền trong tay mang lại sự an tâm, giúp người ta sống ổn định hơn, bớt lo toan hơn. Thực tế cho thấy, những người cao tuổi biết gìn giữ quỹ hưu trí của mình thường có cơ hội tận hưởng tình thân ấm áp hơn, bởi họ không bị đặt vào thế phải phụ thuộc hoàn toàn vào con cháu.
Khi đứng trước câu hỏi có nên trao hết tiền tiết kiệm dưỡng già cho con cái hay không, mỗi gia đình chắc chắn sẽ có hoàn cảnh khác nhau. Nhưng khi hơn 70% người cao tuổi từng đưa ra lựa chọn ấy bày tỏ sự hối tiếc, có lẽ câu trả lời cũng đã phần nào hiện rõ.
Trong sự giằng co giữa tình thân và tiền bạc, điều thực sự giúp người cao tuổi giữ được phẩm giá và hạnh phúc có lẽ không phải là cho đi tất cả, mà là biết giữ lại cho mình một giới hạn an toàn.
