Làm mẹ ở mỗi giai đoạn của cuộc đời đều mang đến những cảm xúc, và trải nghiệm riêng. Nếu lần đầu làm mẹ là hành trình của những bỡ ngỡ, lo toan, thì khi đón con thứ hai sau 16 năm, MC, diễn viên Lưu Kỳ Hương lại có thêm cơ hội nhìn nhận thiên chức này bằng sự từng trải và thấu hiểu sâu sắc hơn.
Sinh năm 1988 tại Hải Phòng, cô tái hôn vào năm 2022, cùng con trai riêng sang Đức xây dựng tổ ấm mới bên ông xã. Từ những khó khăn khi sinh con nơi đất khách, sự đồng hành của chồng đến hành trình nuôi dạy hai con giữa hai nền văn hóa, Lưu Kỳ Hương nhận ra rằng làm mẹ không phải là cố gắng trở thành một người hoàn hảo, mà là học cách yêu thương đúng cách, lắng nghe và cùng con trưởng thành qua từng chặng đường.
Làm mẹ 2 con, nữ MC vẫn xinh đẹp rạng rỡ.
Sau 16 năm kể từ lần đầu làm mẹ, chị cảm thấy mình đã bước vào hành trình mang thai và sinh con lần hai với một tâm thế như thế nào?
Sau 16 năm, vợ chồng mình mới chào đón em bé thứ hai. Vì đã chuẩn bị, và lên kế hoạch từ trước nên mọi chuyện diễn ra khá thuận lợi. Mình có một thai kỳ hạnh phúc, vui vẻ, tràn đầy năng lượng. Em bé cũng rất khỏe mạnh, hoạt bát.
Điều bất ngờ nhất khi mang thai ở tuổi 37 là những thay đổi tích cực của cơ thể. Trước đó, mình từng bị suy giãn tĩnh mạch, nhưng trong thai kỳ này, nhờ nghỉ ngơi hợp lý, giữ tinh thần lạc quan và ăn uống lành mạnh, tình trạng đã cải thiện rõ rệt.
Mình còn biết đến hiện tượng vi thể khảm thai nhi (fetal microchimerism), khi một số tế bào có nguồn gốc từ thai nhi đi vào cơ thể mẹ, tồn tại trong các mô và có thể tham gia vào quá trình sửa chữa mô bị tổn thương. Điều này khiến mình cảm thấy hành trình mang thai thật kỳ diệu. Mình càng nhận ra việc chăm sóc bản thân, duy trì lối sống lành mạnh và tinh thần tích cực có ý nghĩa lớn đối với sức khỏe của người mẹ.
Lần vượt cạn thứ hai tại Đức có điều gì khác biệt so với lần sinh con đầu tiên ở Việt Nam? Khoảnh khắc nào trong hành trình sinh nở khiến chị nhớ nhất?
Hai lần sinh con cách nhau 16 năm là hai trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Năm 21 tuổi, mình gần như chưa có sự chuẩn bị nào ngoài bản năng làm mẹ. Khi ấy, người duy nhất đồng hành cùng mình là mẹ ruột.
Lần này, vợ chồng mình đã cùng lên kế hoạch từ sớm. Chồng đồng hành ngay từ khi chuẩn bị mang thai, đưa mình đi khám, tìm hiểu tình trạng sức khỏe để cùng trao đổi với bác sĩ. Đặc biệt, anh ở bên mình suốt quá trình chuyển dạ đến khi em bé chào đời. Đó là điều khác biệt rất lớn so với lần sinh đầu tiên.
Trải nghiệm sinh nở ở Việt Nam và Đức cũng khác nhau. Lần đầu, mình được bác sĩ hỗ trợ trong quá trình chuyển dạ và rạch tầng sinh môn khi em bé đã xuống thấp. Từ lúc bắt đầu chuyển dạ đến khi con chào đời chỉ hơn ba tiếng. Ở Đức, bác sĩ khuyến khích sinh tự nhiên nên mình trải qua 9 tiếng đau chuyển dạ, rất mệt mỏi và kiệt sức. Tầng sinh môn bị rách tự nhiên, sau đó mình còn phải phẫu thuật hút máu tụ vì vết thương không thể khâu theo cách thông thường.
Mình cũng bất ngờ với quá trình hồi phục sau sinh. Mình không sử dụng kháng sinh hay thuốc chống viêm; bác sĩ có đề nghị thuốc giảm đau nếu cần, nhưng vì mong sữa về sớm để cho con bú nên mình không dùng. Cơ thể dần hồi phục, dù thời gian lành thương lâu hơn mình tưởng tượng.
Ban đầu, mình khá sốc trước sự khác biệt về thời gian chuyển dạ, cách xử lý tầng sinh môn và chăm sóc sau sinh. Nhưng sau đó, mình nhận ra cơ thể có khả năng tự phục hồi đáng kinh ngạc. Đây là một trong những điều khiến mình ấn tượng nhất trong lần sinh con thứ hai.
Giai đoạn ở cữ tại Đức, chị có nhận được sự hỗ trợ từ mọi người xung quanh?
Trong thời gian ở cữ, mình nhận được sự chăm sóc chu đáo từ chồng và con trai lớn. Chồng xin nghỉ việc để ở nhà, vừa hỗ trợ con trai học tập, vừa chăm sóc mình và em bé, giúp mình có thời gian nghỉ ngơi, hồi phục. Điều khiến mình cảm động nhất là anh học nấu ăn để chăm sóc vợ sau sinh. Anh tìm hiểu cách chế biến nhiều món khác nhau, chú ý dinh dưỡng để mình ăn ngon miệng, nhanh hồi phục và có đủ sữa cho con.
Từ việc chăm sóc con lớn, lo chuyện học hành đến chuẩn bị từng bữa ăn và chăm em bé, anh cố gắng chu toàn mọi việc. Những hành động giản dị ấy khiến quãng thời gian ở cữ trở thành một trong những giai đoạn hạnh phúc nhất của mình.
Sau những đau đớn, mệt mỏi khi sinh nở, mình được nghỉ ngơi, yêu thương và chăm sóc bởi hai người thân yêu nhất. Mình nhận ra hạnh phúc sau sinh đôi khi không cần điều gì lớn lao, chỉ cần có người chồng sẵn sàng gác lại công việc để đồng hành và người thân cùng chia sẻ việc chăm sóc gia đình. Mình thật sự biết ơn vì lần làm mẹ thứ hai không phải một mình vượt qua những khó khăn ấy.
Chị có rơi vào trầm cảm sau sinh? Ông xã đồng hành với chị ra sao và việc làm nào của anh khiến chị cảm động nhất?
Sau sinh, mình trở nên nhạy cảm, dễ lo âu và bật khóc, đặc biệt khi có vấn đề liên quan đến sức khỏe của con. Chẳng hạn, khi thấy con bị vàng da hoặc máy móc kiểm tra của bác sĩ gặp lỗi dẫn đến kết quả không chính xác, mình vô cùng lo lắng dù sau đó có thể chỉ là nhầm lẫn.
Mình nhận ra cảm xúc của bản thân dễ bị cuốn theo những chuyện nhỏ. Khi tìm hiểu, mình hiểu rằng những thay đổi hormone sau sinh, kết hợp với mệt mỏi, thiếu ngủ và trách nhiệm chăm sóc em bé, có thể khiến người mẹ nhạy cảm hơn bình thường.
Trong những lúc ấy, chồng luôn ở bên an ủi, lắng nghe và trấn an, không trách mình suy nghĩ quá nhiều. Anh còn chủ động hỗ trợ chăm con mỗi khi em bé thức giấc, ọ ẹ hay đau bụng để mình có thời gian nghỉ ngơi, tránh thiếu ngủ kéo dài.
Nhờ vậy, mình dần học cách lắng nghe cảm xúc, chia sẻ lo lắng với chồng và cho bản thân thời gian thích nghi. Nhìn lại, mình hiểu rằng phụ nữ sau sinh không chỉ cần được chăm sóc về thể chất mà còn cần sự quan tâm về tinh thần. Đôi khi, điều mình cần chỉ là một người sẵn sàng lắng nghe, ôm mình khi khóc và giúp mình cảm thấy an toàn. Sự kiên nhẫn, yêu thương và đồng hành của chồng đã giúp mình bình tĩnh hơn trong giai đoạn nhạy cảm ấy.
Con trai riêng của chị hiện đã 16 tuổi - một độ tuổi rất đặc biệt khi trẻ bắt đầu có thế giới riêng và nhu cầu được tôn trọng như một người trưởng thành. Chị đang nuôi dạy con theo cách nào?
Mình đồng hành với con như một người bạn. Khi con bước vào tuổi 16, vợ chồng mình nhận thấy con thay đổi rõ rệt: dễ phản ứng trước lời nói, yêu cầu của bố mẹ và muốn tự quyết định nhiều hơn.
Ban đầu, đây là thử thách với cả hai. Nhưng dần dần, chúng mình hiểu rằng tuổi 16 là giai đoạn trẻ có nhiều thay đổi về thể chất, hormone và tâm lý, đang hình thành bản sắc cá nhân và muốn khẳng định tiếng nói riêng. Vì thế, thay vì xem phản ứng của con là sự ngang bướng, chúng mình học cách nhìn từ góc độ của con, kiên nhẫn lắng nghe và quan tâm đến cảm xúc của con hơn.
Thay vì quyết định thay con, bố mẹ cùng con phân tích các lựa chọn và hệ quả. Chúng mình cho con quyền tự quyết trong giới hạn an toàn, để con chịu trách nhiệm với lựa chọn và học hỏi từ sai lầm. Mục tiêu là giúp con làm chủ cuộc sống, có trách nhiệm và xây dựng tương lai vững vàng.
Tất nhiên, thực hiện không dễ. Có lúc con ương bướng, cả hai bên khó giữ bình tĩnh. Sau những cuộc tranh luận, vợ chồng mình còn phải động viên nhau, nhắc nhau kiên nhẫn. Chúng mình hiểu nuôi dạy con ở tuổi trưởng thành không phải cuộc chiến xem ai đúng, ai sai.
Sau một năm, khi em bé đã được một tuổi, con trai lớn cũng bước sang tuổi 17. Mình hạnh phúc khi thấy con trưởng thành rõ rệt, biết sắp xếp sinh hoạt, đặt mục tiêu và chủ động theo đuổi điều mình lựa chọn. Những mục tiêu từ năm trước dần được con hoàn thành; con cũng tìm ra đam mê và xây dựng chính kiến riêng.
Sau khi cùng con chuyển sang một đất nước mới, điều gì khiến chị lo lắng nhất cho con trong thời gian đầu?
Khi con sang Đức lúc 12-13 tuổi, mình rất lo vì khác biệt văn hóa và ngôn ngữ. Con phải xa những người bạn thân thiết ở Việt Nam, để bắt đầu lại trong môi trường xa lạ. Dù học tiếng Anh tốt, con vẫn phải sử dụng tiếng Đức, trong khi mới bắt đầu học ngôn ngữ này.
Tiếng Đức khó, người bản địa nói nhanh nên có thời gian con cố gắng lắng nghe nhưng vẫn không hiểu. Con dần chán nản, ngại giao tiếp, khó kết bạn và cảm thấy cô đơn. Trong khoảng hai năm đầu, con gần như không có bạn bè và mất hứng thú học tập. Mình rất lo nhưng chọn lắng nghe, chia sẻ thay vì chỉ thúc ép con cố gắng.
Sau hơn hai năm, con dần hòa nhập, tiếng Đức tốt hơn và có bạn bè. Đặc biệt, con tìm thấy niềm đam mê với đàn piano. Âm nhạc trở thành thế giới riêng giúp con thư giãn, nuôi dưỡng tinh thần và tìm lại niềm vui. Vợ chồng mình cũng dành thời gian tìm hiểu sở thích, mong muốn của con. Có lần, khi được hỏi thích đi đâu và ở bên ai nhất, con trả lời rằng thích ở bên bố mẹ. Điều đó khiến chúng mình vô cùng hạnh phúc.
Sau những khó khăn nơi đất khách, mình hiểu rằng trẻ đến một đất nước mới không chỉ cần ngôn ngữ, trường học hay bạn bè, mà còn cần một nơi để trở về, một người sẵn sàng lắng nghe và gia đình đủ kiên nhẫn đồng hành đến khi con tìm được chỗ đứng. Được trở thành nơi bình yên ấy cho con là niềm tự hào lớn của vợ chồng mình.
Mối quan hệ con chung, con riêng trong gia đình chị thế nào?
Vợ chồng mình chưa bao giờ phân biệt con chung hay con riêng, mà luôn yêu thương cả hai như nhau. Chồng thương bé Khang như con ruột, vừa làm cha vừa cố gắng trở thành người bạn để con chia sẻ mọi điều.
Từ khi có em bé thứ hai, hai anh em càng gắn bó. Khang yêu thương, muốn chăm sóc em và dần học cách làm anh. Mình cũng nhận thấy chồng ngày càng thương Khang hơn, hiểu con, bao dung và kiên nhẫn hơn.
Con trai mình rất yêu thương, tôn trọng chồng mình. Với con, anh không chỉ là người cha mà còn là hình mẫu người đàn ông con muốn hướng tới. Khi có quyết định hay công việc cần cân nhắc, con thường tìm đến anh để xin ý kiến và lắng nghe lời khuyên.
Nếu được chấm trên thang điểm 10, chị nghĩ ông xã sẽ được bao nhiêu điểm khi ở vai trò là người chồng và khi ở vai trò là người bố? Vì sao lại có số điểm này?
Mình dành cho chồng 10 điểm ở cả hai vai trò. Điều mình trân trọng nhất là anh luôn nỗ lực học hỏi để trở thành người đàn ông tốt hơn, dù tuổi thơ không có đầy đủ hình mẫu để noi theo.
Bố anh mất sớm, anh lớn lên bên mẹ và ít có cơ hội trải nghiệm sự chăm sóc của người cha hay chứng kiến cách một người đàn ông làm chồng, làm cha. Vì vậy, khi xây dựng gia đình, anh gần như phải tự học mọi thứ: cách làm cha, làm gương cho con, kiểm soát cảm xúc và thấu hiểu người thân.
Anh không bao giờ cho rằng mình đã biết đủ mà thường hỏi mình cách hiểu con hơn, làm bố tốt hơn. Khi gặp tình huống chưa biết xử lý hoặc hành động chưa phù hợp, anh sẵn sàng ngồi lại trao đổi, lắng nghe và thay đổi. Mình nghĩ điều đó cần sự khiêm tốn, tinh thần cầu thị và mong muốn hoàn thiện bản thân.
Trong vai trò người chồng, anh cũng luôn cố gắng thấu hiểu tính cách và cảm xúc đôi khi thất thường của mình. Anh biết khi nào mình cần được lắng nghe, an ủi hay có không gian riêng; đồng thời chấp nhận những khác biệt và bao dung với những lúc mình chưa hoàn hảo.
Điều quý giá nhất anh mang lại là cảm giác an toàn. Dù ở bên nhau hay phải đi xa, mình vẫn cảm nhận được sự tin tưởng và yêu thương, chưa bao giờ phải sống trong nghi ngờ hay bất an. Anh luôn đặt mình và các con lên hàng ưu tiên, đôi khi còn trước cả bản thân anh.
Sau thời gian sinh sống ở Đức, chị cảm thấy văn hóa nuôi dạy con nơi đây thế nào, khác với Việt Nam không và hiện tại chị áp dụng nuôi dạy hai con theo nền văn hóa giáo dục nào?
Người Đức coi trọng tính tự lập, tư duy cá nhân và quyền tự quyết của trẻ từ nhỏ. Trẻ được khuyến khích tự làm những việc phù hợp với độ tuổi, đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Mình đã tìm hiểu kiến thức nuôi dạy con từ sớm nên khi sống tại Đức, có cơ hội quan sát và học hỏi nhiều điều. Mình thích cách trẻ được tôn trọng như một cá thể độc lập: người lớn lắng nghe cảm xúc, quan điểm, mong muốn của con thay vì luôn quyết định thay con.
Khi trẻ không đồng ý, bố mẹ có thể hỏi lý do, cùng con tìm giải pháp. Trẻ được khuyến khích tự mặc quần áo, chọn hoạt động phù hợp, làm việc nhỏ trong gia đình và từng bước giải quyết vấn đề. Trẻ cũng được phép mắc những sai lầm phù hợp với độ tuổi để tự trải nghiệm, nhận ra hậu quả và rút kinh nghiệm.
Tuy nhiên, tôn trọng quyền tự quyết không có nghĩa là để trẻ muốn làm gì cũng được. Bố mẹ vẫn cần đặt ra giới hạn an toàn, và giải thích những nguyên tắc cần tuân thủ. Đồng thời, cảm xúc của trẻ cần được lắng nghe thay vì bị gạt đi bằng những lời như “Có thế mà cũng khóc”. Qua đó, trẻ học cách nhận diện cảm xúc, diễn đạt nhu cầu và điều chỉnh hành vi.
Mình muốn kết hợp những điểm tích cực của cả hai nền văn hóa. Mình vẫn giữ sự gắn kết, yêu thương và sẻ chia trong gia đình Việt Nam, đồng thời học cách tôn trọng sự khác biệt, trao cho con không gian riêng và khuyến khích con tự quyết định, chịu trách nhiệm.
Mình không muốn con chỉ trở thành đứa trẻ ngoan theo định nghĩa của người lớn, luôn nghe lời và làm theo mong muốn của bố mẹ. Mình muốn con hiểu bản thân, biết mình thích gì, suy nghĩ độc lập, tôn trọng người khác và đủ bản lĩnh lựa chọn con đường riêng. Với mình, nuôi dạy con là giúp con có kiến thức, kỹ năng và sự tự tin để tự quyết định, đồng thời hiểu rằng mỗi lựa chọn đều đi kèm trách nhiệm.
Sau tất cả những trải nghiệm đã đi qua - làm mẹ đơn thân, nuôi con, chuyển sang nước ngoài, đối diện với khủng hoảng tinh thần và sinh con lần hai, chị nghĩ điều gì đã làm thay đổi sâu sắc nhất trong con người mình?
Điều thay đổi sâu sắc nhất là cách mình nhìn nhận cuộc sống, và lựa chọn cách sống. Mình hiểu rằng không thể kiểm soát mọi chuyện xảy đến, nhưng có thể lựa chọn cách đối diện.
Mình học cách chấp nhận tổn thương, lắng nghe cảm xúc, bao dung với người khác và không để quá khứ quyết định con người hiện tại. Mình cũng hiểu rằng mạnh mẽ không có nghĩa là lúc nào cũng phải gồng mình, còn yêu thương không đồng nghĩa với hy sinh bản thân đến mức quên đi chính mình.
Trải nghiệm làm mẹ và cuộc sống ở Đức giúp mình nhìn nhận việc nuôi dạy con khác đi: yêu thương nhưng không kiểm soát, đồng hành nhưng vẫn tôn trọng sự độc lập và quyền lựa chọn của con. Mình muốn các con vừa giữ được sự gắn kết gia đình, vừa có tư duy riêng và tự tin làm chủ cuộc đời.
Với bản thân, mình chọn tiếp tục phát triển, theo đuổi đam mê và sống ý nghĩa hơn. Mình không chỉ xem biến cố là nỗi đau, mà còn là cơ hội trưởng thành. Điều quan trọng không phải cuộc đời đã khiến mình trải qua những gì, mà là sau tất cả, mình lựa chọn trở thành người như thế nào.
Nếu nhìn lại mình của 16 năm trước, người mẹ lần đầu ôm con trong tay, và người mẹ hiện tại đang bế em bé thứ hai sau rất nhiều biến cố, chị nghĩ hai phiên bản Lưu Kỳ Hương ấy sẽ muốn nói gì với nhau?
Nếu được gặp lại Lưu Kỳ Hương của 16 năm trước, mình muốn ôm cô gái ấy thật chặt và nói: “Em không cần mạnh mẽ mọi lúc hay phải biết hết mọi thứ ngay từ đầu. Hãy cứ trải nghiệm, vấp ngã và trưởng thành. Đừng quên yêu thương chính mình trong hành trình yêu thương con”.
Sau những biến cố, mình hiểu cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra như mong muốn, nhưng mỗi trải nghiệm đều giúp mình hiểu bản thân và những người xung quanh sâu sắc hơn. Nếu cô gái năm ấy đã can đảm bước tiếp để mình có được ngày hôm nay, mình muốn cảm ơn cô ấy vì đã không bỏ cuộc.
Mình không còn mong trở thành người mẹ hoàn hảo, mà muốn là người biết lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng con. Mình cũng muốn sống trọn vẹn hơn với bản thân, tiếp tục theo đuổi đam mê và xây dựng những mối quan hệ dựa trên tình yêu thương, sự tôn trọng và thấu hiểu.
Sau cùng, điều quý giá nhất không phải là chưa từng tổn thương, mà là sau tất cả, chúng ta vẫn lựa chọn yêu thương và sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Cảm ơn chị đã chia sẻ!
