Lịch làm việc bất ổn kết hợp với lối sống sai lầm sau khi thức khuya là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các biến cố tim mạch cấp tính.
Một trường hợp điển hình vừa xảy ra gần đây và cướp đi sinh mạng của ông Trương, 50 tuổi, nhân viên văn phòng tại Sơn Đông (Trung Quốc).
Suốt nhiều năm, ông Trương có thói quen thức đến sau 2h sáng rồi ngủ bù đến tận trưa vì nghĩ rằng ngủ bù đủ số tiếng là cơ thể đã được hồi phục. Cho đến tháng trước, ông đột nhiên cảm thấy cơ thể luôn mệt mỏi dù đã ngủ bù. Thế là ông quyết tâm xây dựng lối sống lành mạnh hơn sau tuổi 50.
Thay vì ngủ qua 11h trưa, ông ép mình dậy sớm dù mới ngủ được chưa đầy 3 - 4 tiếng. Ông cũng học cách từ bỏ thói quen nằm dài trên giường sau khi thức dậy. Chỉ cần chuông báo thức rung lên là mệt đến đâu ông cũng bật dậy rồi tranh thủ chạy bộ, rèn luyện sức khỏe.
Thế nhưng, chính lối sống lành mạnh muộn màng và sai cách này đã đưa ông Trương đến cửa tử.
Một buổi sáng, sau khi hoàn thành xong công việc, ông Trương mới ngủ được hơn 2 tiếng nhưng vẫn dậy sớm để tập thể dục.
Sau khi dậy, vừa định vươn vai để chuẩn bị tinh thần đi tập thể dục thì ông bỗng lên cơn đau tim. Ông chỉ kịp hét lên gọi vợ rồi gục xuống sàn. Dù lập tức được đưa đi cấp cứu, ông Trương vẫn không qua khỏi do tổn thương hệ tim mạch quá nặng.
Các chuyên gia y tế khẳng định, việc ngủ bù vào ban ngày chỉ giúp giảm bớt cảm giác mệt mỏi tạm thời chứ không thể đảo ngược những tổn thương mà mạch máu phải gánh chịu suốt đêm. Thế nhưng, thà nằm ngủ bù còn ít hại hơn nếu bạn làm 5 việc dưới đây sau khi mất ngủ:
Ngồi dậy quá nhanh sau khi thức giấc
Ảnh minh họa.
Sau một đêm mất ngủ hoặc ngủ muộn, cơ thể khi vừa tỉnh giấc sẽ ở trong trạng thái chuyển hóa rất chậm, sức căng của mạch máu tương đối yếu. Việc lập tức đứng dậy để đi tắm rửa hoặc ăn uống sẽ khiến huyết áp biến động cực kỳ dữ dội.
Sự thay đổi tư thế đột ngột này làm cho lượng máu cung cấp cho não và tim bị thiếu hụt nghiêm trọng, dẫn đến hạ huyết áp tư thế và rối loạn nhịp tim. Ở mức độ nhẹ, bạn sẽ cảm thấy chóng mặt, hoa mắt, đánh trống ngực. Ở mức độ nặng, thói quen tai hại này có thể kích hoạt ngay một cơn nhồi máu cơ tim hoặc nhồi máu não cấp tính, dẫn đến hiện tượng tử vong đột ngột ngay bên giường ngủ.
Nhịn tiểu và nhịn đại tiện dù đã thức dậy
Ảnh minh họa.
Sau một đêm mệt mỏi, nhiều người có tâm lý ngại di chuyển nên thường cố nhịn tiểu hoặc nhịn đại tiện để nằm trên giường xem điện thoại. Việc tích tụ nước tiểu trong bàng quang quá lâu sẽ kích thích mạnh mẽ hệ thần kinh giao cảm phản xạ.
Hệ quả là huyết áp tăng vọt, nhịp tim đập nhanh hơn và gánh nặng co bóp của tim bị đẩy lên đỉnh điểm. Đối với những người có nền mạch máu kém bền vững, việc áp lực nội tạng tăng cao đột ngột khi đi vệ sinh sau đó rất dễ dẫn đến tình trạng vỡ mạch máu hoặc ngừng tim.
Tập thể dục cường độ cao khi bụng đói
Sau một đêm thiếu ngủ, cơ tim đã rơi vào tình trạng thiếu máu cục bộ và thiếu oxy nghiêm trọng, trong khi độ nhớt của máu vào buổi sáng tự nhiên luôn tăng cao. Việc bắt cơ thể vận động mạnh ngay lúc này sẽ khiến nhịp tim tăng vọt một cách thụ động. Nhu cầu oxy của cơ tim ngay lập tức vượt ngưỡng chịu đựng của hệ thống mạch máu đang tổn thương, dễ dẫn đến co thắt mạch vành và kích hoạt tình trạng ngừng tim đột ngột ngay trong lúc tập luyện.
Nhịn ăn kéo dài hoặc ăn quá nhiều đồ dầu mỡ vào bữa trưa
Tình trạng thiếu ngủ có tác động tiêu cực rất lớn đến quá trình chuyển hóa đường trong máu. Việc nhịn ăn và cố chịu đựng cơn đói vào buổi sáng sau một đêm trắng khiến lượng đường huyết sụt giảm nghiêm trọng, làm trầm trọng thêm tình trạng co thắt mạch máu ngoại vi để bảo vệ các cơ quan đích, gây ra chứng hồi hộp và tức ngực.
Ngược lại, khi ăn bù vào bữa trưa, nếu bạn nạp một lượng lớn thức ăn nhiều dầu mỡ và muối sẽ bắt hệ tiêu hóa lẫn hệ tuần hoàn phải làm việc kiệt sức cùng một lúc. Huyết áp tăng vọt bất ngờ trong bối cảnh các mạch máu đang tổn thương sẽ tạo ra áp lực khổng lồ lên thành mạch, rất dễ gây ra các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Lạm dụng trà và cà phê đặc để tỉnh ngủ
Ảnh minh họa.
Để đối phó với cơn lờ đờ, uể oải vào ban ngày do thiếu ngủ, nhiều người chọn cách uống cà phê hoặc trà đặc. Việc lạm dụng một lượng lớn caffeine vào thời điểm này rất có hại đối với hệ tim mạch.
Các chất kích thích này bắt ép hệ thần kinh giao cảm và một trái tim vốn đã kiệt quệ sau đêm trắng phải tiếp tục co bóp, làm việc quá sức mà không có cơ hội thư giãn. Khi các tế bào cơ tim bị kích thích quá mức trong trạng thái thiếu oxy, nguy cơ xảy ra các cơn rung thất hoặc rối loạn nhịp tim cấp tính là rất cao, dẫn đến nguy cơ tử vong đột ngột nhanh chóng.
Những điều nên làm sau khi thức dậy
-Giãn cơ nhẹ nhàng, hít thở sâu
Khi chúng ta trong trạng thái ngủ khó tránh khỏi các tư thế không đúng dẫn đến hôm sau thức dậy, thân thể không thoải mái. Lúc này nên duỗi thắt lưng, vươn vai, cử động tay chân, cách này sẽ đẩy nhanh quá trình lưu thông máu, để các khớp, cơ và các bộ phận khác được thư giãn nhất định. Không chỉ như vậy, trong quá trình co duỗi kết hợp với phương pháp hít thở sâu, có thể đả thông kinh mạch, kích hoạt nội tạng, thúc đẩy quá trình trao đổi chất.
-Uống một cốc nước ấm
Trong quá trình ngủ, hoạt động và hô hấp theo thói quen của cơ thể sẽ tiêu hao nước khiến máu đặc lại, nếu không được bổ sung nước thì buổi sáng khi thức dậy huyết áp sẽ dễ dàng tăng cao, không có lợi cho sức khỏe.
Ngoài ra, một số nam giới còn có thói quen hút thuốc, dễ làm tổn thương mạch máu. Vì vậy, chúng ta nên uống một cốc nước ấm sau khi thức dậy sớm, một mặt có thể thúc đẩy nhu động đường tiêu hóa, đẩy nhanh quá trình trao đổi chất, đồng thời pha loãng máu để duy trì lưu thông máu bình thường.
-Nằm trong vài phút
Một số người còn có thói quen thức khuya, buổi sáng sau khi thức dậy thời gian càng vội vã nên có hành vi ngồi dậy ngay. Tuy nhiên, việc ra khỏi giường ngay sau khi thức dậy có tác động rất lớn đến cơ thể.
Bởi vì cơ thể con người đang ở trạng thái ngủ, khi cơ thể nằm thẳng sẽ có một lượng lớn máu chảy lên đầu, nếu não trực tiếp dựng lên, máu không thể về kịp sẽ làm tăng áp lực lên mạch máu của não, làm tăng huyết áp và thậm chí gây chóng mặt, đau đầu. Do đó, sau khi thức dậy vào buổi sáng, chúng ta nên nằm trên giường trong vài phút, sau đó từ từ ngồi dậy, để ngăn ngừa các tình trạng trên xảy ra.
Người đàn ông 30 tuổi tử vong sau khi nôn ói, bác sĩ cảnh báo "chớ ăn 2 món này"ĐỌC NGAY-Ăn sáng
Sau một đêm ngủ dậy, thức ăn đã tiêu hết, nếu chúng ta không ăn sẽ khiến tích tụ axit dịch vị bài tiết có thể làm hỏng niêm mạc dạ dày, từ đó gây viêm dạ dày, loét dạ dày và các bệnh khác. Một bữa ăn cân bằng vào buổi sáng không chỉ giúp no bụng mà còn bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể con người, giúp tăng cường sức đề kháng.
-Tập thể dục vừa phải
Buổi sáng sau khi thức dậy, bạn cũng có thể thực hiện một số bài tập nhẹ nhàng như yoga, đi bộ… Một mặt có tác dụng tiêu hao lượng đường và calo dư thừa, ổn định lượng đường trong máu, đồng thời giúp giảm cân. Chúng ta tốt nhất nên tập thể dục sau bữa ăn sáng để tránh hạ đường huyết.
Minh Hoa (t/h theo Phụ nữ mới, Lao Động)
