Hội quán Ôn Lăng là công trình tâm linh nổi tiếng tại TPHCM. Ảnh: Hà Nguyễn
Cổ tự gần 300 tuổi
Những ngày cuối năm, Ôn Lăng hội quán hay còn gọi là chùa Bà Ôn Lăng (phường Chợ Lớn, TPHCM) đông nghẹt khách thập phương. Đây là một trong những ngôi chùa có tuổi đời lớn tại thành phố.
Đại diện Ban quản trị hội quán Ôn Lăng cho biết, căn cứ vào nội dung trên bia đá lập năm 1869 còn giữ ở hội quán, công trình được xây dựng năm 1740.
Đây là công trình tâm linh, do nhóm thương nhân người Phước Kiến (Trung Quốc) di cư đến Việt Nam xây dựng.
Công trình được xây dựng theo kiểu đền miếu cổ Trung Hoa. Ảnh: Hà Nguyễn
Hội quán được xây dựng với khuôn viên 1.800m2, theo kiểu đền miếu cổ Trung Hoa với bộ khung chịu lực bằng gỗ, mái lợp ngói ống.
Chân mái công trình mang đậm nét phong cách kiến trúc của người Phước Kiến với đường bờ nóc uốn cong, đầu đao cong vút gắn các mô hình tòa thành bằng gốm.
Nóc mái hội quán trang trí các họa tiết tạo hình lưỡng long tranh châu, lân, phượng và mô hình tòa thành cùng các tượng gốm người, vật... tinh xảo, đẹp mắt.
Tài liệu tại hội quán cho thấy, các tượng rồng, phù điêu bằng gốm hoặc ghép bằng các mảnh gốm gắn trên đỉnh mái, đầu đao... là những trang trí đặc biệt chỉ thấy ở hội quán Ôn Lăng.
Công trình gần 300 tuổi này thờ nhiều vị thần tiên theo tín ngưỡng Trung Hoa gồm: Thiên Hậu Thánh Mẫu, Phước Đức chính thần, bà chúa Thai Sinh, Bồ Tát Quan Âm, Quan Công, Bao Công, Thành Hoàng, Tương Đàn Lão gia, Tề Thiên Đại Thánh…
Trong đó, Thiên Hậu Thánh Mẫu là vị phù hộ cho những người đi sông nước và làm ăn xa. Vị thần này được thờ tại chính điện.
Vì thờ nhiều vị thần tiên, hội quán thu hút đông đảo khách thập phương đến cầu tài lộc, tình duyên, bình an, sức khỏe…
Đặc biệt, những ngày cuối năm, nơi đây tập trung nhiều người đến thực hiện tục “đánh kẻ tiểu nhân”, một trong những tập tục truyền thống lâu đời của người Hoa.
“Đánh kẻ tiểu nhân”
Du khách dùng giấy tiền vàng mã quạt xung quanh hình nhân. Ảnh: Hà Nguyễn
Sau khi thắp hương tại điện thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, người phụ nữ khoảng 60 đến trước bàn thờ Ông Hổ khấn vái. Sau đó, bà thảy một mảnh giấy nhỏ lên nền gạch tàu rồi cầm chiếc giày đập liên tục lên mảnh giấy.
Cách đó không xa, hai người phụ nữ khác cũng liên tục dùng chân dẫm mạnh lên mảnh giấy nhỏ dưới nền gạch trước điện thờ Thần Tài. Nhiều người khác còn dùng sức chà mạnh mảnh giấy lên nền gạch.
Sau đó, người cúng bỏ hình nhân xuống đất, dùng giày, dép đập liên tục để thực hiện tục "đánh kẻ tiểu nhân". Ảnh: Hà Nguyễn
Một khách thập phương cho biết, đây là nghi thức thực hiện tục “đánh kẻ tiểu nhân”. Tập tục này trước đây rất phổ biến trong cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn.
“Khi đến làm lễ, người ta thường cúng nhang, đèn, giấy tiền, hình nhân… Hành lễ xong, họ dùng giấy tiền vàng mã quạt xung quanh hình nhân rồi bỏ hình nhân tượng trưng cho những 'kẻ tiểu nhân' xuống nền đất.
Sau đó, người cúng dùng giày, dép đập liên tiếp lên hình nhân. Vừa đánh, người thực hiện nghi thức vừa cầu khấn thần Bạch Hổ.
Có người đánh nhiều đến khi hình nhân rách, nát mới dừng. Cũng có người chỉ đánh một vài cái tượng trưng.
Tuy vậy, ai cũng tin rằng, cách này sẽ giúp 'kẻ tiểu nhân' sẽ không dám theo để gây hại, quấy rối mình nữa”, người này chia sẻ.
Ban quản trị hội quán Ôn Lăng thông tin, những năm trước, hội quán thu hút đông đảo cả người Hoa lẫn người Việt đến tham quan, cầu tài lộc, bình an và thực hiện tục “đánh kẻ tiểu nhân”.
Tuy nhiên theo thời gian, tập tục này dần biến tướng, bị một số người xấu lợi dụng để trục lợi, trở nên mê tín dị đoan. Do đó, hội quán dù không nghiêm cấm nhưng cũng không khuyến khích người dân thực hiện tập tục này.
