Trong khi các công ty công nghệ toàn cầu đua nhau tích hợp trí tuệ nhân tạo vào mọi nền tảng, một nghịch lý đang xuất hiện ở góc tối của internet. Chính các hacker và tội phạm mạng cũng bắt đầu phản ứng dữ dội với làn sóng AI tạo sinh.
Từ những bài đăng đầy bực tức trên diễn đàn ngầm cho đến các nghiên cứu học thuật quy mô lớn, nhiều dấu hiệu cho thấy cộng đồng tội phạm mạng đang ngày càng khó chịu với “rác AI” xuất hiện dày đặc trong thế giới của họ.
Không còn chỉ là nỗi lo AI thay thế việc làm hay làm internet ngập nội dung kém chất lượng, giờ đây ngay cả những kẻ lừa đảo trực tuyến cũng đang than phiền rằng công nghệ này khiến các diễn đàn hacker mất đi giá trị thật sự.
Khi diễn đàn hacker ngập “rác AI”
Một người dùng ẩn danh gần đây đã đăng tải thông điệp đầy bực bội trên một diễn đàn tội phạm mạng: “Tôi thất vọng vì các bạn đang cố gắng tích hợp những thứ rác rưởi của AI vào trang web. Không ai yêu cầu điều này cả.”
Nếu chỉ đọc qua, nhiều người có thể tưởng đây là lời than phiền quen thuộc từ một người dùng internet bình thường đang khó chịu vì AI bị nhồi nhét vào mọi ứng dụng. Nhưng thực tế, người này đang phản đối kế hoạch đưa AI tạo sinh vào một diễn đàn chuyên phục vụ hacker và tội phạm mạng.
Theo các nhà nghiên cứu an ninh mạng, đây không còn là trường hợp cá biệt. Trong vài năm qua, cùng với sự bùng nổ của ChatGPT và AI tạo sinh, các cộng đồng hacker ngầm cũng chứng kiến làn sóng nội dung AI xuất hiện dày đặc: từ bài hướng dẫn sơ sài, video giải thích tấn công mạng do AI viết, cho đến những bài đăng gần như được chatbot tạo hoàn toàn.
Ben Collier, giảng viên cao cấp tại Đại học Edinburgh và là nhà nghiên cứu về tội phạm mạng, cho biết phản ứng chống AI đang tăng lên rõ rệt trong các cộng đồng này.
Theo nghiên cứu có sự tham gia của Đại học Cambridge và Đại học Strathclyde, các nhà khoa học đã phân tích tới 97.895 cuộc hội thoại liên quan đến AI trên các diễn đàn tội phạm mạng từ thời điểm ChatGPT ra mắt cuối năm 2022 cho tới cuối năm ngoái.
Nhiều hacker tỏ ra bất mãn khi AI tràn ngập các trang web
Kết quả cho thấy thái độ của cộng đồng hacker đã thay đổi đáng kể. Nếu trước đây nhiều người hào hứng với khả năng AI hỗ trợ hack, thì giờ đây sự hoài nghi và khó chịu ngày càng phổ biến.
Các lời phàn nàn xuất hiện dày đặc quanh ba vấn đề chính. Bao gồm nội dung AI chất lượng thấp tràn lan, những bài “giải thích an ninh mạng” sơ sài do AI tạo ra và lo ngại AI làm giảm chất lượng thảo luận và phá vỡ cộng đồng.
Trên Hack Forums, diễn đàn nổi tiếng dành cho những người quan tâm tới hacking, nhiều thành viên công khai chỉ trích xu hướng này.
Một thành viên phàn nàn: “Mọi người dùng AI để tạo bài đăng thay vì tự viết vài câu đơn giản”. Một người khác gay gắt hơn: “Hãy ngừng đăng những thứ vớ vẩn do AI tạo ra.”
Theo Collier, điều khiến nhiều hacker khó chịu không chỉ là chất lượng nội dung mà còn nằm ở yếu tố xã hội. Các diễn đàn tội phạm mạng, dù hoạt động phi pháp, vẫn vận hành như những cộng đồng thực thụ.
Trong nhiều năm, đây là nơi hacker xây dựng danh tiếng, trao đổi kỹ năng, mua bán dữ liệu đánh cắp, quảng bá dịch vụ tấn công mạng và thậm chí tổ chức cả các cuộc thi viết. Uy tín cá nhân đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong môi trường này.
Collier nói: “Về cơ bản, đây là những không gian mạng xã hội. Họ thực sự ghét việc người khác dùng AI trên diễn đàn.”
Theo ông, nhiều thành viên cảm thấy AI đang làm suy yếu giá trị kỹ năng thật sự. Những người thiếu kinh nghiệm có thể dùng chatbot để tạo ra các bài viết nghe có vẻ chuyên nghiệp, từ đó cố gắng xây dựng uy tín giả tạo trong cộng đồng.
Một số bài đăng được nghiên cứu trích dẫn còn cho thấy nhiều hacker đơn giản chỉ muốn tương tác với con người thay vì chatbot. Một người dùng viết: “Nếu tôi muốn nói chuyện với AI, có rất nhiều nơi khác để làm điều đó. Tôi đến đây để tương tác với con người.”
AI vẫn giúp hacker mạnh hơn, nhưng chưa tạo ra “cuộc cách mạng” như nhiều người lo sợ
Kể từ khi ChatGPT xuất hiện cuối năm 2022, giới an ninh mạng toàn cầu đã liên tục cảnh báo về nguy cơ AI trở thành “vũ khí mới” cho tội phạm mạng.
Các nhóm hacker đã thử dùng AI để viết mã độc, phát hiện lỗ hổng bảo mật, tạo email lừa đảo tinh vi, dịch nội dung kỹ thuật xã hội sang nhiều ngôn ngữ và tạo deepfake và công nghệ hoán đổi khuôn mặt.
Một số nhóm tội phạm có tổ chức thực sự đã tận dụng AI để mở rộng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế hiện vẫn khá lớn. Ian Gray, phó chủ tịch phụ trách tình báo tại công ty bảo mật Flashpoint, cho biết các hacker chuyên nghiệp hiểu rất rõ giới hạn của các mô hình AI thương mại.
Chat GPT trở thành công cụ đắc lực của các hacker
Gray nhận định: “Những kẻ tấn công mạng tinh vi hiểu các điểm yếu của mô hình AI có cơ chế bảo vệ và biết cách vượt qua những rào cản đó”. Tuy nhiên, chính các hacker cũng tỏ ra dè chừng với sản phẩm do AI tạo ra.
Theo Flashpoint, nhiều tội phạm mạng lo ngại các công cụ AI sinh mã độc hoặc tạo hạ tầng tấn công có thể chứa lỗi nghiêm trọng, thậm chí vô tình làm lộ cơ sở hạ tầng phía sau.
Flashpoint gần đây còn ghi nhận các cuộc thảo luận xoay quanh Claude Mythos Preview khiến một số chuyên gia an ninh mạng lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích tấn công.
Dù vậy, nghiên cứu của Collier cho thấy với nhóm tội phạm mạng cấp thấp, AI chưa tạo ra “sự gián đoạn thực sự” như nhiều người dự đoán.
Theo báo cáo, AI không làm giảm đáng kể rào cản kỹ năng để trở thành hacker, không phá vỡ mô hình kinh doanh hiện có của tội phạm mạng và không tạo ra làn sóng hacker mới vượt trội về kỹ thuật. Thay vào đó, tác động rõ nhất hiện nay chủ yếu xuất hiện trong các lĩnh vực vốn đã tự động hóa mạnh.
Tiêu biểu có thể kể đến như gian lận SEO, bot mạng xã hội, lừa đảo tình cảm và spam quy mô lớn. Điều thú vị là ngay cả trong cộng đồng hacker, nhiều người cũng bắt đầu xem việc quá phụ thuộc vào AI là dấu hiệu của sự thiếu năng lực.
Theo Flashpoint, một số nhóm tội phạm mạng đã công khai chế giễu đối thủ vì “chỉ biết dùng AI”. Một nhóm hacker nhận xét về đối thủ của mình: “Tất cả những gì họ có thể làm là sử dụng AI”.
Dù phản ứng tiêu cực đang lan rộng, không phải ai trong giới tội phạm mạng cũng hoàn toàn chống lại AI. Một số thành viên cho biết họ sẵn sàng chấp nhận AI như công cụ hỗ trợ ngữ pháp hoặc giúp cấu trúc bài viết tốt hơn.
Tuy nhiên, ranh giới được đặt ra khá rõ: AI có thể hỗ trợ con người, nhưng không nên thay thế hoàn toàn con người trong giao tiếp cộng đồng. “Một công cụ tạo bài đăng bằng AI sẽ biến diễn đàn này thành nơi toàn AI nói chuyện với nhau.”
*Nguồn bài viết: Wired
