|
|
Anten đường kính 9,3 mét tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Ảnh: Việt Linh. |
Ngành Khoa học vũ trụ là lĩnh vực nghiên cứu về không gian ngoài Trái Đất và các hiện tượng, vật thể trong đó như hành tinh, ngôi sao, thiên hà, vệ tinh, cũng như công nghệ để khám phá và khai thác không gian.
Ngành này thường bao gồm các mảng chính như Thiên văn học, Vật lý thiên văn, Kỹ thuật hàng không vũ trụ, Công nghệ vệ tinh và viễn thám...
Dù còn khá mới mẻ ở Việt Nam, song đã có những cơ sở đào tạo tiên phong ngành Khoa học vũ trụ, xây dựng chương trình bài bản và hợp tác quốc tế mạnh mẽ.
Ngành vũ trụ, vệ tinh học gì?
Tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, ngành Khoa học vũ trụ và Công nghệ vệ tinh có từ năm 2022. Trường đào tạo từ bậc đại học đến tiến sĩ theo 3 định hướng ứng dụng: Viễn thám, Vật lý thiên văn, Công nghệ vệ tinh.
Với bậc đại học, thời gian đào tạo là 36 tháng. Với chương trình có bổ sung năm học tiếng Anh tăng cường, thời gian đào tạo 48 tháng. Chương trình đào tạo hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Năm đầu tiên, sinh viên học các môn đại cương, bao gồm các môn khoa học tự nhiên (Toán học, Vật lý, Hóa học và Sinh học), Tin học và các khóa học tiếng Anh bổ trợ và tăng cường.
Từ năm thứ hai, các môn học tập trung trong lĩnh vực Khoa học Vũ trụ, Công nghệ và ứng dụng, bao gồm Quan sát trái đất và Mô hình hóa, Vật lý thiên văn và Công nghệ vệ tinh.
Trong quá trình học, sinh viên có cơ hội tham gia vào các dự án nghiên cứu, thực tập ở các cơ sở như Đài thiên văn Paris (PSL), Đại học Paris-Est Créteil (UPEC), Paris Cité, Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ quốc gia Pháp (CNES), Trung tâm Vũ trụ Quốc gia, các doanh nghiệp như Viettel, Vegastar.
Trong khi đó, Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) đào tạo ngành Công nghệ Hàng không vũ trụ. Hai định hướng đào tạo bao gồm: Công nghệ thông tin và điện tử hàng không; Động lực học, điều khiển và cơ khí hàng không.
Chương trình đào tạo cung cấp các định hướng nghề nghiệp liên quan đến thiết kế, sản xuất các thiết bị bay không người lái, máy bay có người lái cỡ nhỏ, các hệ thống điều khiển, công nghệ vệ tinh.
Cũng liên quan đến khoa học vũ trụ, Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM) đào tạo ngành Kỹ thuật không gian, chương trình học 4 năm. Sinh viên sẽ được học về lĩnh vực ứng dụng công nghệ vệ tinh, bao gồm xử lý và phân tích tín hiệu, hình ảnh vệ tinh, công nghệ viễn thám, định vị vệ tinh.
Thông tin tuyển sinh các ngành liên quan khoa học vũ trụ, công nghệ vệ tinh năm 2026 cụ thể như sau:
| STT | Trường | Chỉ tiêu | Phương thức xét tuyển | Học phí năm học 2026-2027 |
| 1 | Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội Ngành: Khoa học Vũ trụ và Công nghệ Vệ tinh | - | - Xét kết quả đánh giá năng lực do trường tổ chức - Xét tuyển đánh giá năng lực kết hợp phỏng vấn - Xét tuyển thẳng- Xét điểm thi tốt nghiệp THPT | - Sinh viên Việt Nam: 59 triệu đồng - Sinh viên quốc tế: 78 triệu đồng |
| 2 | Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM) Ngành: Kỹ thuật không gian | 50 | - Xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển; - Xét tuyển tổng hợp | 64 triệu đồng |
| 3 | Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) Ngành: Công nghệ Hàng không vũ trụ | 120 | - Xét tuyển thẳng - Xét điểm thi tốt nghiệp THPT - Xét điểm đánh giá năng lực HSA- Xét tuyển theo chứng chỉ SAT | 44 triệu đồng |
 |
| Một số trường đại học đào tạo ngành Khoa học vũ trụ. Ảnh: Việt Linh. |
Ra trường làm gì, mức lương ra sao?
Sau khi ra trường, sinh viên học ngành Khoa học vũ trụ, Công nghệ vệ tinh có cơ hội làm việc trong các cơ quan nhà nước; các tổ chức kinh doanh dữ liệu vệ tinh và các ứng dụng liên quan; làm việc và nghiên cứu tại các viện và trung tâm lớn của quốc gia.
Các vị trí việc làm có thể kể đến như chuyên viên thiết kế, điều khiển, lắp ráp vệ tinh và tín hiệu vệ tinh; chuyên gia phân tích GIS, chuyên viên nghiên cứu; giảng viên giảng dạy trong các trường; tham gia các dự án nghiên cứu về môi trường và biến đổi khí hậu tại các tổ chức phi chính phủ...
Theo ThS Lê Tiến Dung, kỹ sư tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC), công nghệ vệ tinh tại Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, được xác định là một trong những lĩnh vực chiến lược ưu tiên. Bên cạnh các cơ quan nghiên cứu, nhiều doanh nghiệp và start-up cũng bắt đầu tham gia vào lĩnh vực này, mở ra cơ hội việc làm cho các kỹ sư trẻ.
Hiện nay, các trường đại học ở Việt Nam chưa có nhiều chương trình đào tạo chuyên biệt về công nghệ vệ tinh. Tuy nhiên, anh Dung cho biết lĩnh vực này là kết hợp của cơ khí, điện tử, điều khiển, viễn thông, vật liệu… Vì vậy, sinh viên học các ngành kỹ thuật liên quan vẫn có thể tham gia vào lĩnh vực.
“Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các bạn hãy rèn luyện sự kiên trì, cẩn trọng và tinh thần kỷ luật. Đó là những phẩm chất rất quan trọng nếu muốn theo đuổi lâu dài lĩnh vực công nghệ vũ trụ”, anh Dung khuyên.
Về thu nhập, anh Dung cho biết tùy theo vị trí việc làm. Ví dụ, với những người làm việc trong môi trường nhà nước, lương thưởng và chế độ tuân theo quy định chung. Với các vị trí tại công ty tư nhân hoặc khởi nghiệp, mức thu nhập không thua kém các ngành "hot" khác trên thị trường.
Xin được nói thẳng (GS Hoàng Tụy) và Ước vọng cho học đường (GS Huỳnh Như Phương): Cuốn sách của hai nhà giáo tiên phong tại Việt Nam với nhiều suy nghĩ và những trăn trở của hai ông về tương lai nền giáo dục nước nhà.
