Một ngày 'sống ba cuộc đời' của kiện tướng trượt băng 21 tuổi

Tôi là Chiêu Linh, tên thật là Trần Khánh Linh, sinh năm 2005, đến từ Hà Nội. Hiện tại, tôi là kiện tướng trượt băng nghệ thuật Việt Nam, đồng thời là huấn luyện viên trực thuộc Liên đoàn Trượt Băng Việt Nam.

Hành trình của tôi với trượt băng bắt đầu từ năm 9 tuổi. Trước đó, tôi từng thử nhiều bộ môn nhưng không thực sự gắn bó, cho đến khi mẹ nhắc đến trượt băng nghệ thuật và tôi biết đây là điều mình muốn theo đuổi lâu dài. Với tôi, trượt băng không chỉ là một môn thể thao, mà còn là nơi tôi được sống trọn vẹn - vừa là vận động viên, vừa là người làm nghệ thuật.

Trước khi bước lên sân băng, tôi phải chuẩn bị rất kỹ cả về thể chất lẫn tinh thần. Tôi khởi động để làm nóng toàn bộ cơ thể, từ những nhóm cơ lớn như chân, lưng đến những nhóm cơ nhỏ hơn ở cổ chân và bàn chân - những phần quyết định trực tiếp đến chất lượng đường trượt.

Ngoài khởi động, tôi luôn kiểm tra giày trượt của mình. Với tôi, đôi giày không chỉ là dụng cụ mà còn là “bạn đồng hành” quyết định rất lớn đến cảm giác và độ an toàn. Tôi luôn chú ý độ chắc của dây, độ ôm của giày và đặc biệt là lưỡi dao - phải đủ sắc để bám băng, nhưng cũng phải đúng độ để kiểm soát được từng cạnh trượt.

Chỉ cần một chi tiết nhỏ không ổn, toàn bộ cảm giác trượt có thể bị ảnh hưởng, từ đó kéo theo sai lệch trong kỹ thuật. Việc kiểm tra này đã trở thành thói quen không thể thiếu. Nó giúp tôi bước vào buổi tập hay bài thi với trạng thái tự tin hơn.

Trước đây, tôi theo đuổi nội dung đơn. Cách đây 8 tháng, sau 4 năm tạm nghỉ do chấn thương và trở lại thi đấu, tôi chuyển sang Ice Dance (khiêu vũ trên băng). Hiện tại, tôi duy trì khoảng 2-3 giờ tập luyện trên băng mỗi ngày. Ở những giai đoạn cao điểm, thời lượng này có thể tăng lên tới 5 giờ.

Trong Ice Dance, việc vừa đảm bảo kỹ thuật, vừa truyền tải cảm xúc không phải là điều có thể làm tự nhiên khi bước lên sân, mà là thứ phải được luyện tập một cách có ý thức và lặp lại rất nhiều lần.

Không chỉ kỹ thuật, cùng lúc tôi phải chú ý cả biểu cảm, cách cảm nhạc, cách thể hiện. Đây là một trong những điều khó nhất của bộ môn này, bởi khi thi đấu, bạn không nhiều thời gian để nghĩ. Do đó, quá trình tập luyện phải lặp đi lặp lại đến mức mọi thứ trở thành phản xạ, để khi vào sân chỉ còn lại cảm giác và sự tự nhiên trong từng chuyển động.

Đặc thù của Ice Dance là giám khảo bắt đầu đánh giá ngay từ khi vận động viên bước ra khởi động, nên chất lượng trượt phải được duy trì liên tục, không có khoảng bật - tắt. Từng bước trượt, từng cạnh lưỡi dao, từng cú đẩy, từng chuyển động nhỏ nhất đều phải giữ được độ chính xác và kiểm soát.

Dù trên sân tập hay thi đấu, tôi luôn ở hai trạng thái song song - một vận động viên tập trung cao độ với tinh thần cạnh tranh rõ ràng, và một người nghệ sĩ sống trong cảm xúc của bài nhạc. Từ lúc khởi động, tôi đã bước vào trạng thái trình diễn, tương tác với không gian, âm nhạc và khán giả để nuôi cảm xúc cho bài thi.

Thực tế, điều kiện tập luyện trượt băng ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, khi phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực xã hội hóa và thiếu huấn luyện viên chuyên sâu. Vừa là vận động viên kiêm huấn viên, tôi thường phải ra nước ngoài tập huấn hoặc học trực tuyến với chuyên gia để được điều chỉnh kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế.

Ngoài tập luyện trên sân, tôi duy trì tập thể lực đều đặn để tăng sức bền, độ ổn định và khả năng kiểm soát cơ thể. Tôi cũng tập ballet và dancesport như một phần không thể thiếu, giúp cải thiện tư thế, độ mềm mại và khả năng cảm nhạc.

Ngay sau giờ tập luyện của mình, tôi bước vào quá trình huấn luyện cho học sinh. Công việc này, tôi đã bắt đầu từ năm 2020, khi mới 15 tuổi. Hiện tại, tôi trực tiếp dạy 17 học sinh, độ tuổi từ 5 đến 9. Lịch dạy kéo dài 6 ngày/tuần, từ 3 đến 5 giờ với ngày trong tuần và 6-8 giờ vào ngày cuối tuần.

Trước khi làm huấn luyện viên, tôi đã hoàn thành chứng chỉ đào tạo của Liên đoàn Trượt băng Việt Nam, đồng thời tham gia các khóa tập huấn trong và ngoài nước. Tôi cũng gói ghém những kinh nghiệm xương máu từ đấu trường vào từng bài giảng, mong muốn thế hệ tiếp theo được học bài bản hơn, có hệ thống hơn ngay trong nước.

Huấn luyện, với tôi, không chỉ là truyền đạt kỹ thuật, mà là hành trình đồng hành cùng học sinh trên con đường phát triển. Mỗi học sinh có thể lực, tốc độ tiếp thu và tâm lý khác nhau, nên cách tôi sửa kỹ thuật hay phân bổ bài tập cũng khác. Có em cần được thúc đẩy, có em cần được chậm lại để làm chắc từng bước.

Có những kỹ thuật các em phải mất rất nhiều thời gian để chinh phục. Khoảnh khắc các em làm được, niềm vui hiện lên rất rõ ràng và chân thật. Đó cũng là lúc tôi chắc chắn rằng mình chọn đúng con đường, công việc của tôi có ý nghĩa - tôi đang giúp một người khác chạm đến điều họ mong muốn.

Bên cạnh vai trò vận động viên, huấn luyện viên, tôi còn là sinh viên khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân. Tôi có mục tiêu rõ ràng là xây dựng hệ thống đào tạo trượt băng bài bản tại Việt Nam, thậm chí là một học viện riêng. Để làm được điều đó, tôi cần nền tảng về kinh tế và tư duy quản lý.

Mỗi kỳ, tôi học khoảng 6 môn, lịch học do khoa sắp xếp. Do đó, kế hoạch học tập hay huấn luyện đều được sắp xếp trước cả tháng để đảm bảo thời gian cho việc học. Dù vậy, việc cân bằng giữa các hoạt động không hề dễ dàng. Có những giai đoạn, tôi phải chấp nhận chỉ hoàn thành học tập ở mức cơ bản.