Trẻ tự hành hạ bản thân để cảm thấy thoải mái hơn
Mới đây, trên mạng xã hội chia sẻ video một bé gái trong quá trình học-đọc bài, mỗi khi đọc vấp hoặc không thuộc lại tự tát mạnh vào mặt mình nhưng mẹ em bé thì lại coi nó như chuyện thường nhật. Người mẹ tự đăng đoạn clip lên mạng xã hội kèm lời khoe: "Hôm nay mẹ cháu check cam xem con ở nhà học hành thế nào mà nhìn giật cả mình, hai cái bụp không biết sau này có nên cơm cháo gì không đây. Các bác đã học qua rồi thấy giống cháu không"
Theo chia sẻ, đây không phải là lần đầu bé gái có hành động như vậy, mà tần suất xảy ra ngày càng nhiều. Sau khi video được đăng tải, có rất nhiều bình luận trái chiều, đa số mọi người đều khuyên gia đình nên đưa bé gái đi thăm khám.
Đồng thời xem lại cách giáo dục, vì đây là biểu hiện tâm lý bất thường, chứ không phải đơn thuần là sự tự trách mắng bản thân.
Cái mình để ý là 12 giờ đêm rồi mà vẫn còn học bài
Không hiểu phụ huynh kiểu gì. Như thế này mà coi là bình thường
Đây không phải trò cười đâu. Cha mẹ tạo áp lực cho con kiểu này thì cẩn thận hậu quả khôn lường lúc đấy lại khóc ròng
Không biết mọi người như thế nào nhưng chưa bao giờ mình tạo áp lực cho con nư thế này. Trông nó tự đánh nhìn mà xót. Không biết con bé đã trải qua những gì?
Thấy mẹ phản ứng thế thì vô tâm quá.
....là những bình luận phẫn nộ của các bậc phụ huynh dành cho bà mẹ này.
TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội) cho rằng, đây là biểu hiện của sự tự ngược đãi bản thân. Theo bác sĩ Thu, với trẻ khi tự ngược đãi bản thân thường các con sẽ không cảm thấy đau, ngược lại tạo được cảm giác thoải mái, giảm bớt đau khổ và căng thẳng.
“Hội chứng tự ngược đãi bản thân (Self-Harm) là một dạng rối loạn tâm thần, biểu hiện thông qua các hành vi tiêu cực. Hành động điển hình nhất là dùng vật sắc nhọn để rạch lên cơ thể, nhịn ăn, cào cấu gây tổn thương, tự nhổ tóc, đập đầu vào tường, tự đánh và tát bản thân…”, bác sĩ Thu cảnh báo.
Chú thích: TS.BS Trần Thị Hồng Thu cho rằng, hội chứng tự ngược đãi bản thân (Self-Harm) là một dạng rối loạn tâm thần nên cần được phát hiện và can thiệp sớm.
Hội chứng xuất phát từ tình trạng rối loạn lo âu, trầm cảm đang âm thầm, lẩn khuất trong cuộc sống, nhất là đối với người trẻ. Theo bác sĩ Thu, đây là đối tượng chưa có nhiều kinh nghiệm sống, thường tự gây tổn thương, tự hủy hoại cơ thể để trốn tránh hoặc giải tỏa cảm xúc của mình.
TS.BS Dương Minh Tâm, Trưởng Phòng Điều trị các rối loạn liên quan đến stress, (Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) phân tích thêm rằng, hội chứng bệnh tự ngược đãi bản thân có thể gặp ở bất cứ lứa tuổi nào nhưng trẻ vị thành niên là đối tượng hay gặp nhiều nhất.
Sở dĩ hội chứng tự ngược đãi bản thân hay gặp ở lứa tuổi học đường, vì trẻ đang ở trong giai đoạn phát triển về tâm sinh lý, dễ bị tác động bởi yếu tố bên ngoài. Ngoài ra, ở lứa tuổi này khi đi học, nhà trường chủ yếu là giáo dục về tri thức và vẫn nặng về kỷ luật. Còn ở gia đình, cha mẹ dùng quyền uy gây sức ép, áp lực để uốn nắn con theo ý mình. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ tới sở thích, đam mê hoặc lối sống của trẻ với những suy nghĩ lệch lạc, bi quan, bế tắc. Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hội chứng bệnh tự ngược đãi bản thân ở tuổi vị thành niên.
Cha mẹ đừng kỳ vọng, áp đặt quá sức con
PGS.TS Trần Thành Nam – Phó Hiệu trưởng trường Đại học giáo dục (Đại học Quốc gia), chuyên gia tâm lý học cho rằng, thực tế hiện nay cho thấy, cha mẹ đang ngày càng ích kỷ hơn, nói như vậy không phải là họ không yêu thương con cái, mà cách yêu thương của họ đang càng đẩy xa trẻ ra khỏi vòng tay mình. Đó là kiểu yêu thương, kèm theo những áp đặt càng khiến cho trẻ áp lực hơn trong cả cuộc sống và học tập. Trong khi các con ở tuổi vị thành niên rất cần sự chia sẻ, động viên và quan tâm của phụ huynh.
Ảnh minh họa
Hay sự ích kỷ của phụ huynh còn được thể hiện qua sự kỳ vọng quá lớn với con. Không ít phụ huynh cho rằng, bố mẹ kiếm tiền, cho tiền để con học thêm nên áp đặt thành tích, sự kỳ vọng quá lớn đến với con. Điều này khiến trẻ phải căng mình học tập, lo sợ không đáp ứng được sự kỳ vọng của bố mẹ, từ đó dễ dẫn tới stress, lo âu, trầm cảm… Khi rơi vào tình trạng như vậy, bố mẹ thiếu sự quan tâm đúng cách và đúng lúc, khi đó trẻ phải tự ngược đãi bản thân nhằm giải tỏa những căng thẳng đó.
Từ những phân tích trên, các chuyên gia đều chung nhận định rằng, gia đình là gốc rễ của vấn đề. Trẻ có bị những áp lực tâm lý hay không phần lớn cũng là từ gia đình mà ra. Vì thế, phụ huynh cần trang bị, tự nhìn nhận lại cách quan tâm, chăm sóc trẻ của bản thân mình, từ đó có sự thay đổi cho phù hợp với truyền thống, văn hóa nhưng vẫn theo kịp được sự tiến bộ của xã hội mới là quan trọng.
“Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu tự ngược đãi bản thân cần đưa đi khám tâm lý càng sớm, càng tốt. Trong cuộc sống, cách tốt nhất để hạn chế trẻ gặp phải hội chứng này đó là hãy thường xuyên chia sẻ, động viên trẻ. Không kỳ vọng quá cao hay tạo áp lực, nhất là trong học tập với trẻ. Việc thay đổi phương pháp giáo dục và tăng cường quan tâm đối với cảm xúc và suy nghĩ của con cái rất quan trọng để ngăn chặn và cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả”, TS.BS Trần Thị Hồng Thu nhấn mạnh.
