Mỗi năm, vào khoảng cuối xuân đầu hè, khi hoa xoan (Melia azedarach) bắt đầu nở tím, nhiều người lại có cảm giác cơ thể dễ ốm hơn: Khó ngủ, mệt mỏi, dễ dị ứng, thậm chí cảm xúc cũng trở nên nhạy cảm và chùng xuống. Đây không chỉ là cảm nhận chủ quan mà có liên quan đến những thay đổi sinh học rõ rệt trong giai đoạn giao mùa.
Hoa xoan.
Theo bác sĩ Nguyễn Viết Chung - Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E (Hà Nội), mùa hoa xoan trùng với thời điểm cơ thể phải thích nghi với nhiều biến động về môi trường, từ nhiệt độ, độ ẩm đến ánh sáng. Chính những thay đổi này khiến cả thể chất lẫn tinh thần trở nên "mong manh" hơn bình thường.
Giao mùa là lúc cơ thể phải tái điều chỉnh nhịp sinh học. Khi hoa xoan nở, nhiệt độ thường tăng nhanh, độ ẩm thay đổi thất thường, trong khi thời gian chiếu sáng trong ngày kéo dài hơn. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến đồng hồ sinh học, ảnh hưởng đến việc tiết các hormone quan trọng như melatonin (liên quan đến giấc ngủ) và cortisol (liên quan đến stress).
Hệ quả là nhiều người gặp tình trạng khó ngủ, ngủ nông, thức dậy mệt mỏi hoặc tim đập nhanh hơn, mệt mỏi. Đây cũng là lý do họ cảm thấy "mệt mà không rõ nguyên nhân" trong mùa này.
Ngoài ra, bác sĩ Chung cho rằng hoa xoan còn gợi lên yếu tố cảm xúc rất đặc biệt. Mùi hương là một trong những tín hiệu mạnh nhất giúp kích hoạt ký ức. Với nhiều người, hương hoa xoan gắn liền với tuổi thơ, quê nhà hoặc những giai đoạn đã qua trong cuộc sống.
Tuy nhiên, ở những người có tâm lý nhạy cảm, việc ký ức được "đánh thức" có thể kéo theo cảm giác buồn bã, lo âu, cô đơn hoặc trống trải. Đặc biệt, với những người từng mắc các rối loạn như trầm cảm, rối loạn lo âu hay rối loạn cảm xúc, giai đoạn giao mùa có thể khiến khí sắc dao động rõ rệt hơn.
Dù hoa xoan không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh, nhưng cũng là "tín hiệu mùa" khiến tâm trí nhạy cảm hơn đã đến.
Mùa hoa xoan cũng là thời điểm các bệnh lý dị ứng và hô hấp có xu hướng gia tăng. Lượng phấn hoa trong không khí tăng cao, kết hợp với bụi mịn, nấm mốc trong điều kiện ẩm ướt, cùng sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm, tạo điều kiện cho các triệu chứng như viêm mũi dị ứng, ho kéo dài, ngứa mắt hay khó thở xuất hiện. Đặc biệt, những người có cơ địa dị ứng hoặc mắc bệnh hen suyễn thường dễ bị ảnh hưởng hơn.
Không chỉ dừng lại ở sức khỏe thể chất, những thay đổi về cảm xúc trong giai đoạn này cũng cần được lưu tâm. Việc dễ bực bội hoặc mất kiên nhẫn trước những chuyện nhỏ nhặt không nên bị xem nhẹ trong sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh đó, sự thay đổi trong thói quen ăn uống dẫn đến tăng cân bất thường cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo liên quan đến sức khỏe tâm thần. Khi tình trạng mệt mỏi kéo dài, việc chủ động thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa sẽ giúp quá trình thích nghi với thời điểm giao mùa trở nên nhẹ nhàng hơn. Lắng nghe những tín hiệu từ cơ thể chính là cách để mỗi người tìm lại sự cân bằng cần thiết.
Song song với đó, việc duy trì một không gian sống thoáng đãng và hạn chế các yếu tố gây dị ứng sẽ góp phần cải thiện đáng kể thể trạng. Khi sức khỏe thể chất được củng cố, tâm trí cũng trở nên ổn định và vững vàng hơn trước những biến động từ môi trường bên ngoài.
Hiểu rõ quy luật của tự nhiên và cơ thể là chìa khóa để tận hưởng vẻ đẹp của mùa hoa xoan mà không bị những tác động tiêu cực chi phối. Sự kết hợp giữa tư vấn chuyên môn và ý thức tự chăm sóc sẽ giúp mỗi người bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện. Khi đó, hoa xoan sẽ mãi là dấu ấn dịu dàng của mùa xuân, gợi nhắc về sự cân bằng và khả năng thích nghi trong mỗi chúng ta.
H.Giang (theo vietnamnet, thuonghieusanpham)
