Sáng 02/10/2026, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã tổ chức Lễ tôn vinh “Nhà khoa học của Nhà nông” lần thứ VII, trao giải Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật Nhà nông” toàn quốc lần thứ XI, kết hợp Chuỗi đối thoại Nông dân năm 2026.
Sự kiện nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, là bước đi thiết thực để khơi dậy tiềm năng sáng tạo trong các cấp hội và cộng đồng, đặt nền móng vững chắc cho tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp, nông dân, nông thôn (tam nông).
Từ tư duy chiến lược và hệ sinh thái dữ liệu
Đánh giá về vai trò của công nghệ, bà Bùi Thị Thơm, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, nhấn mạnh chính phủ luôn xác định nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp phát triển đất nước. Trong đó, khoa học và công nghệ giữ vai trò then chốt, là nền tảng và động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế-xã hội. Nghị quyết số 57-NQ/TW tiếp tục khẳng định đây là yếu tố tạo nền tảng và bước đột phá để đất nước phát triển nhanh, bền vững, đặc biệt là trong việc đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và gia tăng giá trị nông sản.
Theo đó, bà Bùi Thị Thơm cho biết Hội Nông dân Việt Nam xác định việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tam nông là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các cấp hội.
Với chức năng nghiên cứu, tư vấn và kết nối trong lĩnh vực quản trị chính sách, Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển-Chiến lược Dữ liệu Quốc gia đã phối hợp nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái chuyên gia, khoa học chính sách. Mục tiêu đặt ra là thúc đẩy Chiến lược dữ liệu nông nghiệp-nông dân-nông thôn nằm trong tổng thể Chiến lược Dữ liệu Quốc gia, nhằm lan tỏa các công trình nghiên cứu, giải pháp sáng tạo và sản phẩm công nghệ có giá trị thực tiễn cao.
Nguồn ảnh: Mai Mai
Chia sẻ về định hướng này, bà Lê Nguyễn Thiên Nga, Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách, Nghiên cứu trưởng Chuỗi Chiến lược Dữ liệu quốc gia, cho biết Chương trình hướng tới liên kết chiến lược, liên thông dữ liệu các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nông, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức có công trình nghiên cứu, sáng kiến, sáng chế, giải pháp kỹ thuật, công nghệ và dữ liệu có giá trị, được ứng dụng trong thực tiễn và tạo ra những đóng góp thiết thực cho nền nông nghiệp Việt Nam.
Mục tiêu tổng quát của chiến lược là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp liên thông, tin cậy, bảo mật và trí tuệ; hình thành Kho dữ liệu dùng chung (Data Lake) tích hợp toàn diện từ sản xuất, truy xuất nguồn gốc đến thị trường tiêu thụ nhằm phục vụ hoạch định chính sách, tối ưu hóa chuỗi giá trị và gia tăng thu nhập cho người nông dân.
Cụ thể hóa đến năm 2030, Chương trình đặt ra các chỉ tiêu hoàn thiện 100% cơ sở dữ liệu cốt lõi gồm mã số vùng trồng, mã số vùng nuôi, đất đai nông nghiệp, quy hoạch thủy lợi và dữ liệu hợp tác xã/nông dân xuất sắc trên toàn quốc; Kết nối 100% dữ liệu từ 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về Trung tâm Dữ liệu Nông nghiệp Quốc gia; Đồng thời hướng tới việc có 80% hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng nền tảng phân tích dữ liệu AI/Big Data trong dự báo thị trường, thời tiết và quản trị rủi ro.
Theo bà Lê Nguyễn Thiên Nga, dữ liệu chính là một kho tàng để mọi người cùng khai thác và việc phổ biến chuyển đổi số đến bà con nông dân là vô cùng cấp thiết.
“Hội Nông dân trong nhiều thời gian gần đây đã có những hoạt động vô cùng đột phá với bề dày lịch sử trong việc lựa chọn những nhà khoa học là nhà nông đồng thời ghi nhận nhiều danh hiệu xuất sắc. Với những sáng tạo phát sinh từ nhu cầu thực tiễn đời sống của bà con, nếu được nhân rộng, liên kết hệ thống dữ liệu và lan tỏa ra các địa phương, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng sự phát triển đột phá trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia,” bà nhấn mạnh.
Bên cạnh hạ tầng dữ liệu và công nghệ, bài toán nguồn vốn đầu tư luôn là vấn đề cốt lõi để hiện thực hóa các mô hình sản xuất tiên tiến. Theo ghi nhận, các nhà đầu tư hiện nay vẫn tham gia với tỷ lệ khá khiêm tốn trong toàn lĩnh vực nông nghiệp tại Việt Nam. Do đó, việc huy động các nguồn lực xã hội và thiết kế chính sách tài chính chuyên biệt cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn là yêu cầu cấp bách.
Nguồn ảnh: Mai Mai
Bà Lê Nguyễn Thiên Nga chia sẻ trong chiến lược phát triển chung, các ngân hàng thương mại chủ lực như VietinBank đã chủ động đáp ứng vốn, thiết kế nhiều sản phẩm đặc thù để tạo cơ chế linh hoạt, tài trợ cho phát triển bền vững trong các lĩnh vực như năng lượng sạch, nông nghiệp xanh, lâm nghiệp bền vững, quản lý nước và xử lý chất thải. Trên cơ sở đó, Chương trình cũng thiết lập cơ chế liên kết với ngân hàng và các tổ chức tài chính nhằm đề xuất xây dựng các gói tín dụng phù hợp, tiếp sức cho nông dân và nhà khoa học hiện thực hóa ý tưởng.
Cụ thể, VietinBank cung cấp các giải pháp về tài khoản thanh toán, quản lý dòng tiền, thanh toán trong nước và quốc tế, ngoại hối, tín dụng, ngân hàng số và các dịch vụ tài chính chuyên biệt, trong đó có Gói dịch vụ thanh toán 2026 dành cho doanh nghiệp. Thông qua nền tảng ngân hàng số VietinBank eFAST và khả năng kết nối với hệ thống ERP của doanh nghiệp, ngân hàng hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp số hóa hoạt động thanh toán, quản lý dòng tiền và nâng cao hiệu quả vận hành.
Sự thành công của Lễ tôn vinh “Nhà khoa học của Nhà nông” lần thứ VII, Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật Nhà nông” cùng chiến lược dữ liệu đồng bộ đang tạo ra một luồng sinh khí mới cho tiến trình đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tam nông. Khi các sáng kiến xuất phát từ thực tiễn được kết nối với dữ liệu, công nghệ, nguồn vốn và hệ sinh thái chuyên gia, những giá trị này không chỉ dừng lại ở từng mô hình hay địa phương mà có thể được nhân rộng trên quy mô lớn hơn, góp phần hình thành nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch và bền vững, trong đó người nông dân trở thành một chủ thể quan trọng của quá trình chuyển đổi số.
