Qua quá trình đối thoại với người dân và nghiên cứu cơ sở pháp lý, chính quyền địa phương đã đề xuất cấp thẩm quyền xem xét, vận dụng chính sách để giải quyết dứt điểm vụ việc, song hiện nhiều khó khăn vẫn chưa được tháo gỡ…
Kiến nghị kéo dài của người dân
Theo đại diện 97 hộ dân thuộc Đội sản xuất số 3, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Thịnh, trong giai đoạn 2003-2006, nhiều diện tích đất nông nghiệp của các hộ đã bị thu hồi để triển khai các dự án như Khu nhà ở Phú Thịnh, đường Đinh Tiên Hoàng - Đê Đại Hà, trụ sở UBND phường Phú Thịnh, khu đấu giá quyền sử dụng đất tại cổng Trường Tiểu học Phú Thịnh...
Các hộ dân cho rằng, thời điểm thu hồi đất, Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27-1-2006 của Chính phủ của (về sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và Nghị định số 187/2004/NĐ-CP về việc chuyển công ty nhà nước thành công ty cổ phần) đang có hiệu lực. Khoản 4 Điều 4 nghị định quy định, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp mà không được bồi thường bằng đất nông nghiệp tương ứng thì được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất tại vị trí có thể làm mặt bằng sản xuất hoặc kinh doanh dịch vụ phi nông nghiệp…
Tiếp đó, tháng 5-2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 84/2007/NĐ-CP quy định bổ sung một số nội dung về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Hà Tây (trước đây) ban hành Quyết định số 371/2008/QĐ-UBND, quy định các dự án được áp dụng cơ chế giao đất sản xuất, kinh doanh dịch vụ phi nông nghiệp hoặc đất ở là những dự án triển khai từ ngày 28-6-2007.
Do 97 hộ dân đều bị thu hồi đất trước thời điểm này nên khi áp dụng hệ thống văn bản của tỉnh Hà Tây, các hộ không thuộc diện được hưởng chính sách đất dịch vụ. Đây chính là điểm vướng mắc lớn nhất của vụ việc trong nhiều năm qua.
Đại diện 97 hộ dân cho rằng, trước đây địa phương đã bố trí quỹ đất dịch vụ cho các hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp. Ảnh: Văn TrọngÔng Chu Văn La, đại diện các hộ dân cho rằng, văn bản hướng dẫn thi hành của tỉnh phải căn cứ vào Nghị định của Chính phủ và đối chiếu thời điểm có hiệu lực của Nghị định số 17/2006/NĐ-CP thì các hộ thuộc đối tượng được xem xét hưởng chính sách đất dịch vụ. Trước đây địa phương cũng đã chuẩn bị quỹ đất dịch vụ cho các hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp và quỹ đất này hiện vẫn còn. Kiến nghị của các hộ dân kéo dài đã 20 năm, đề nghị cấp thẩm quyền nghiên cứu, có hướng giải quyết phù hợp.
Địa phương đề xuất hướng tháo gỡ
Với ý kiến của các hộ dân, UBND thị xã Sơn Tây trước đây đã nhiều lần trả lời và nội dung này cũng được phản ánh tại các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND thành phố Hà Nội.
Qua xem xét sự khác nhau giữa thời điểm có hiệu lực của Nghị định số 17/2006/NĐ-CP với các quy định do UBND tỉnh Hà Tây ban hành về chính sách giao đất dịch vụ, UBND thị xã Sơn Tây đã có Văn bản số 1064/UBND-PTQĐ ngày 17-5-2024 báo cáo UBND thành phố Hà Nội, đề nghị xem xét chính sách giao đất dịch vụ đối với các hộ dân theo quy định của Nghị định số 17/2006/NĐ-CP.
Sau đó, UBND thành phố đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) kiểm tra, xem xét đề xuất của địa phương và Sở cũng đã đề nghị phường Sơn Tây rà soát hồ sơ để làm cơ sở xem xét. Song do quá trình sáp nhập đơn vị hành chính và hạn chế trong việc lưu giữ hồ sơ qua các thời kỳ nên việc rà soát hồ sơ đang gặp nhiều khó khăn.
Gần đây nhất, ngày 20-4-2026, UBND phường Sơn Tây tiếp tục có văn bản số 744/UBND-KTHTĐT gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố xem xét cho ý kiến đối với nội dung UBND phường Sơn Tây đã kiến nghị: “UBND thành phố Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét, cho phép vận dụng chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm gắn với giao đất dịch vụ theo quy định tại Khoản 4, Điều 4 Nghị định số 17/2006/NĐ-CP đối với 97 hộ gia đình”.
Theo Phó Trưởng Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Sơn Tây Phan Thị Minh Hạnh, đến nay, UBND phường Sơn Tây chưa nhận được hướng dẫn mới của thành phố. Nếu chủ trương trên được chấp thuận, UBND phường sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện danh sách đối tượng được hưởng chính sách; chủ động rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp để giải phóng mặt bằng xây dựng hạ tầng kỹ thuật; tổ chức thực hiện giao đất cho các hộ gia đình theo đúng quy định của pháp luật và chỉ đạo của UBND thành phố.
Tại vị trí đất nông nghiệp của các hộ dân bị thu hồi cách đây 20 năm, nay đã là các công trình phục vụ sự phát triển của doanh nghiệp và địa phương. Ảnh: Văn TrọngCó thể thấy, sau nhiều năm kiến nghị, vụ việc đã có chuyển biến tích cực khi chính quyền cơ sở chủ động rà soát hồ sơ, đối thoại với người dân và đề xuất cấp thẩm quyền xem xét vận dụng chính sách. Đây là cơ sở quan trọng để các sở, ngành và thành phố tiếp tục nghiên cứu toàn diện cả khía cạnh pháp lý và thực tiễn nhằm đưa ra phương án xử lý phù hợp.
Trong bối cảnh hồ sơ còn thiếu, việc hoàn thiện căn cứ pháp lý sẽ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương. Cùng với đó, quá trình hướng dẫn, thẩm định cũng cần được thực hiện đồng bộ, thống nhất ngay từ đầu, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ sở trong việc bổ sung hồ sơ, tránh kéo dài thời gian hoặc phải thực hiện nhiều lần.
Với những kiến nghị đã kéo dài hai thập kỷ, việc sớm có kết luận của cấp thẩm quyền không chỉ góp phần giải quyết dứt điểm vụ việc theo đúng quy định mà còn đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân, đồng thời tiếp tục củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo, chỉ đạo và tinh thần trách nhiệm của chính quyền các cấp trong giải quyết những tồn tại phát sinh từ lịch sử.
