Vấn đề xăng dầu càng trở nên cấp thiết hơn ở Indonesia khi diễn ra Eid al-Fitr, một trong những lễ hội quan trọng nhất của người Hồi giáo. Lễ hội này được tổ chức để đánh dấu sự kết thúc tháng Ramadan, thời gian tín đồ thực hiện việc nhịn ăn từ bình minh tới hoàng hôn.
Đây cũng là một lễ hội quan trọng ở Indonesia, quốc gia Hồi giáo đông dân thứ tư trên thế giới. Dịp lễ năm nay, khoảng 140 triệu người, tương đương gần một nửa dân số Indonesia, dự kiến di chuyển bằng đường bộ, đường hàng không, đường biển để thăm gia đình, bạn bè. Trên thực tế, kỳ nghỉ lễ Eid al-Fitr thường kéo dài 1 tuần, với dòng người đông đúc từ các thành phố lớn trở về các thị trấn, làng quê.
Tuy nhiên, lễ hội Eid al-Fitr năm nay đang làm gia tăng lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung ở Indonesia, một quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu khí từ Trung Đông, nơi chiến sự đã đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng.
Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Indonesia Bahlil Lahadalia cho biết, dự trữ hiện tại đủ đáp ứng khoảng 25 ngày, kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, tương ứng với thời điểm kết thúc kỳ nghỉ lễ. Thế nhưng, so với các nước trong khu vực Đông Nam Á, mức dự trữ này vẫn còn ở mức khiêm tốn. Cụ thể,Thái Lan có thể duy trì khoảng 95 ngày, Philippines khoảng 60 ngày.
Khoảng 140 triệu người dân Indonesia có nhu cầu di chuyển trong kỳ nghỉ lễ Eid al-Fitr. Ảnh: FT
Trong khi một số quốc gia Đông Nam Á khác đã áp dụng tuần làm việc 4 ngày hoặc làm việc từ xa, Indonesia hiện vẫn chưa chính thức công bố biện pháp tiết kiệm nhiên liệu nào. Do đó, nếu xảy ra thiếu hụt nguồn cung và lạm phát vì giá dầu, tác động có thể lan rộng tới nền kinh tế của Indonesia vốn đang chững lại.
Áp lực về nguồn cung xăng dầu càng tăng cao khi khi nhu cầu đi lại trong dịp Eid al-Fitr thường tăng gấp đôi, hoặc thậm chí gấp ba so với bình thường.
Theo ông Budijanto Ardiansjah, Tổng Thư ký Hiệp hội Lữ hành Indonesia: “Chúng ta chưa thấy thiếu xăng dầu, nhưng Chính phủ nên bắt đầu siết chặt quản lý, nhất là trong giai đoạn về quê dịp nghỉ lễ Eid al-Fitr để tránh tiêu thụ quá mức”.
Ông Budijanto Ardiansjah phân tích thêm rằng, sau thời gian người dân trở về quê hương, nhiên liệu có thể cạn kiệt hoặc trở nên khan hiếm. Đây cũng là điều cần được dự báo trước, bởi vì nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu thường tăng gấp đôi hoặc gấp ba trong giai đoạn này. Thực tế là giá vé máy bay cao cũng khiến nhiều người chuyển sang đi đường bộ.
Trong nhiều năm qua, cô Farah Fauzia và đại gia đình của mình luôn duy trì truyền thống lái xe hàng trăm cây số để sum họp vào dịp Eid al-Fitr. Nhưng năm nay, kế hoạch đã phải thay đổi. Theo đó, thay vì thuê biệt thự ở Bandung, gia đình cô quyết định tổ chức tại nhà người thân gần Bekasi, ngoại ô Jakarta, nhằm tiết kiệm chi phí và hạn chế rủi ro.
Theo Farah, nỗi lo lớn nhất của gia đình cô là nguy cơ thiếu nhiên liệu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông. Thậm chí, gia đình cô luôn giữ xe trong tình trạng đầy bình xăng như một biện pháp phòng ngừa.
Không chỉ người dân, mà ngay cả các doanh nghiệp cũng bắt đầu lo ngại. Theo ông Danang Girindrawardana, Giám đốc điều hành Hiệp hội Dệt may Indonesia, cần có sự can thiệp sớm từ Chính phủ để tránh nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng sau kỳ nghỉ. Bởi việc thiếu nhiên liệu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất và toàn bộ chuỗi cung ứng.
Aji, một tài xế xe ôm công nghệ cho biết, nếu giá xăng tăng, chi tiêu của anh sẽ phải cắt giảm xuống chỉ còn dành cho xăng và thực phẩm. Bởi vì, chỉ cần giá xăng tăng thêm 1.000 rupiah (khoảng 1.550 đồng) cũng đủ khiến tài chính của anh bị bóp nghẹt. Do đó, nếu trợ cấp nhiên liệu bị cắt giảm, Aji tin rằng nhiều người sẽ rơi vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng.
Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á phụ thuộc vào nguồn dầu nhập khẩu
Một cây xăng ở Indonesia. Ảnh: FT
Trên thực tế, Indonesia tiêu thụ khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày. Dù có sản xuất trong nước nhưng không đủ đáp ứng nhu cầu của quốc gia đông dân thứ tư thế giới. Indonesia phải nhập khẩu khoảng 50% nhu cầu dầu. Trong đó, có 1/4 lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz, nơi hoạt động vận tải gần như đình trệ.
Ông Josua Pardede, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng Permata nhận định: “Indonesia có vẻ đủ khả năng đối phó với cú sốc ngắn hạn trong kỳ nghỉ lễ, nhưng lại chưa sẵn sàng hoàn toàn cho tình trạng khan hiếm năng lượng kéo dài”.
Vị chuyên gia này cho rằng, các quốc gia trong khu vực đã hành động nhanh hơn trong việc thực hiện “các biện pháp tiết kiệm nhu cầu rõ rệt”.
Đáng chú ý, cú sốc năng lượng đến vào thời điểm nền kinh tế Indonesia đang đối mặt với nhiều thách thức. Cụ thể, sức mua suy yếu, tầng lớp trung lưu thu hẹp và xu hướng đóng cửa nhà máy đã tạo ra áp lực lớn đối với thị trường lao động. Trong bối cảnh này, giá nhiên liệu tăng có thể khiến tình hình trở nên khó khăn hơn, nhất là đối với những lao động thu nhập thấp.
Giá dầu tăng cao cũng có thể làm gia tăng áp lực ngân sách, trong khi Indonesia đang trợ giá nhiên liệu ở mức lớn.
Bài tham khảo nguồn: Financial Times, SCMP
