Hỗ trợ hơn 14.000 trường hợp, kinh phí gần 500 tỷ đồng
Mới đây, Thanh tra Chính phủ công Kết luận thanh tra số 481 về việc thực hiện chính sách hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà ở tại Tp.Hải Phòng thời kỳ 2008–2019.
Theo kết luận, Tp.Hải Phòng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai chính sách hỗ trợ người có công về nhà ở; đồng thời tổ chức tuyên truyền, công khai chính sách, danh sách đối tượng thụ hưởng và kinh phí hỗ trợ tại địa phương.
Trong giai đoạn 2008–2019, bằng nguồn ngân sách Nhà nước kết hợp huy động nguồn lực xã hội hóa, Tp.Hải Phòng đã hỗ trợ cải thiện nhà ở cho hơn 14.000 trường hợp người có công, với tổng kinh phí hơn 496 tỷ đồng.
UBND Tp.Hải Phòng giai đoạn 2008–2019 đã hỗ trợ cải thiện nhà ở cho hơn 14.000 trường hợp người có công, với tổng kinh phí hơn 496 tỷ đồng (Ảnh: Internet).
Trong đó, 483 trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất với tổng số tiền trên 63 tỷ đồng. Thành phố hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở theo Quyết định 22/2013/QĐ-TTg cho hơn 10.000 hộ, với tổng số tiền 308 tỷ đồng.
Ngoài định mức hỗ trợ chung từ ngân sách Trung ương, giai đoạn 2018–2019, Tp.Hải Phòng còn hỗ trợ bổ sung bằng tiền mặt và vật liệu xây dựng cho hơn 2.300 hộ, với số tiền trên 85 tỷ đồng.
Thành phố cũng hỗ trợ cải tạo, sửa chữa nhà ở bằng tiền mặt từ ngân sách địa phương cho hơn 3.200 hộ, với tổng số tiền trên 13 tỷ đồng; xây dựng 418 căn nhà tình nghĩa cho 418 hộ với kinh phí hơn 26 tỷ đồng từ Quỹ Đền ơn đáp nghĩa.
Tuy nhiên, qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và tổ chức thực hiện chính sách còn nhiều hạn chế.
Đáng chú ý, UBND Tp.Hải Phòng chưa ban hành quy định cụ thể để xác định tiêu chí "có khó khăn về nhà ở" hoặc "đặc biệt khó khăn" phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và từng đối tượng người có công.
Các văn bản hướng dẫn cũng chưa quy định rõ trách nhiệm, quy trình phối hợp giữa các cơ quan trong việc kiến nghị, kiểm tra, xác minh thực trạng nhà ở của người có công để làm căn cứ xem xét hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất.
Thanh tra Chính phủ đồng thời chỉ ra việc thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất chưa được thực hiện đầy đủ. Trong giai đoạn 2008–2019, thành phố và các sở, ngành liên quan không tổ chức các cuộc thanh tra chuyên đề về nội dung này.
Nhiều trường hợp hỗ trợ sai quy định
Qua kiểm tra toàn bộ 483 hồ sơ người có công được hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất, Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều trường hợp thực hiện chưa đúng quy định.
Cụ thể, hồ sơ thể hiện UBND cấp xã xác nhận đối tượng là người có công và có hộ khẩu thường trú tại địa phương; cơ quan thuế xác nhận chưa được miễn, giảm tiền sử dụng đất. Tuy nhiên, cơ quan chức năng chưa thực hiện việc kiến nghị, xác minh thực trạng "có khó khăn về nhà ở" nhưng vẫn trình UBND thành phố xét hỗ trợ.
Có 2 trường hợp không thuộc diện người có công, đã có nhà ở nhưng vẫn được giao đất tại quỹ đất 10% dành cho các hộ gia đình chính sách. Đó là ông Trần Anh Tuấn, nguyên Bí thư Đảng ủy phường Cát Bi và bà Trần Thị Thanh, giáo viên Trường THPT Lê Quý Đôn.
Đáng chú ý, mặc dù trước đó Hội đồng xét duyệt giao đất quận Hải An đã không đồng ý giao đất vì xác định hai trường hợp này không thuộc đối tượng người có công và không khó khăn về nhà ở.
Tuy nhiên, sau đó UBND thành phố có văn bản chỉ đạo UBND quận Hải An giao đất. Mỗi trường hợp được giao 60m2 đất (trị giá tiền sử dụng đất 108 triệu đồng).
Theo kết luận, hai trường hợp này không được miễn, giảm tiền sử dụng đất do không thuộc diện người có công, nhưng việc giao đất tại quỹ đất dành cho đối tượng chính sách là không phù hợp quy định.
Thanh tra Chính phủ còn phát hiện 17/483 hộ được áp dụng chính sách hỗ trợ sai quy định. Trong đó, 15 trường hợp là thân nhân liệt sĩ không hưởng tiền tuất nuôi dưỡng hằng tháng nhưng được miễn, giảm 100% tiền sử dụng đất, trong khi mức hỗ trợ theo quy định là 70%. Số tiền hỗ trợ cao hơn quy định là gần 530 triệu đồng.
Một trường hợp khác là bà Lê Thị Tuyết được miễn, giảm tiền sử dụng đất 3 lần. Hai lần hỗ trợ sau không đúng quy định, với tổng số tiền 311 triệu đồng.
Thanh tra Chính phủ cũng xác định 43 trường hợp đã bị đình chỉ chế độ chính sách người có công do không đủ điều kiện, tiêu chuẩn. Tp.Hải Phòng đã ban hành quyết định thu hồi khoản hỗ trợ cải thiện nhà ở với tổng số tiền gần 1,4 tỷ đồng, song đến thời điểm thanh tra chưa thu hồi triệt để để nộp ngân sách.
Đối với chính sách hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở theo Quyết định 22/2013/QĐ-TTg, công tác rà soát, thống kê tại cơ sở còn thiếu chính xác. Việc lập và điều chỉnh danh sách hỗ trợ nhiều lần khiến tiến độ triển khai bị chậm, không hoàn thành đúng thời gian quy định trong các năm 2013 và 2014.
Thanh tra Chính phủ cho rằng UBND thành phố và Sở Xây dựng cũng chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm kiểm tra, giám sát, dẫn đến một số sai sót trong khâu thống kê, lập danh sách không được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời.
Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và UBND Tp.Hải Phòng tổ chức rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân có liên quan trong từng thời kỳ để xử lý theo quy định.
Ngoài xử lý thu hồi về kinh tế, Tp.Hải Phòng được yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của lãnh đạo các sở, ngành, UBND cấp huyện, cấp xã và các tổ chức, cá nhân liên quan trong giai đoạn 2008–2019 để xảy ra những tồn tại, hạn chế, vi phạm được nêu trong kết luận.
Trường hợp quá trình thực hiện kết luận thanh tra phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Thanh tra Chính phủ yêu cầu chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.
