Dưa chuột bị đắng: Nên cắt bỏ hay bỏ cả quả?

Dưa chuột (dưa leo) có vị thanh mát, nhiều nước nên thường được sử dụng trong những ngày thời tiết nóng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, loại quả này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng nên ăn tùy ý.

Ảnh minh họa

Một cốc khoảng 142 g dưa chuột sống, cắt nhỏ, cung cấp khoảng 17 kcal và chứa nhiều nước cùng các chất dinh dưỡng như chất xơ, kali, magiê, phốt pho, vitamin C, vitamin K, folate, beta-carotene, lutein và zeaxanthin.

Với hàm lượng nước khoảng 95%, dưa chuột góp phần bổ sung nước cho cơ thể. Loại quả này cũng thường được sử dụng trong chế độ ăn nhằm tạo cảm giác thanh mát, nhẹ bụng.

Một số hợp chất thực vật trong dưa chuột còn được cho là có lợi cho sức khỏe. Chẳng hạn, nhai hoặc ngậm một lát dưa chuột trong thời gian ngắn có thể giúp làm sạch khoang miệng và giảm mùi khó chịu.

Dưa chuột cũng chứa vitamin nhóm B và các chất điện giải, vì vậy có thể góp phần bổ sung một số dưỡng chất sau khi uống rượu. Tuy nhiên, không nên xem dưa chuột là biện pháp điều trị tình trạng say rượu.

Dưa chuột thường có vị thanh mát, chứa nhiều nước và được sử dụng phổ biến trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, nếu dưa chuột có vị đắng bất thường, người dùng không nên chủ quan. Nguyên nhân có thể liên quan đến cucurbitacin hợp chất tự nhiên có trong các loại cây thuộc họ bầu bí.

Dưa chuột là thực phẩm quen thuộc, có thể ăn trực tiếp hoặc dùng để chế biến salad, món trộn, đồ muối… Nhờ hàm lượng nước cao và năng lượng thấp, dưa chuột thường được lựa chọn trong những ngày nóng hoặc các chế độ ăn nhiều rau quả.

Tuy nhiên, đôi khi một quả dưa chuột có thể xuất hiện vị đắng, nhất là ở khu vực gần cuống. Không ít người có thói quen chỉ cắt bỏ phần đầu rồi tiếp tục ăn phần còn lại.

Vị đắng của dưa chuột chủ yếu liên quan đến nhóm hợp chất có tên cucurbitacin. Đây là những hợp chất tự nhiên được cây thuộc họ bầu bí tạo ra như một cơ chế bảo vệ trước sâu bệnh và các điều kiện môi trường bất lợi. Thông thường, hàm lượng cucurbitacin trong các giống dưa chuột dùng làm thực phẩm rất thấp nên người ăn không cảm nhận được vị đắng.

Tuy nhiên, trong một số điều kiện, hàm lượng hợp chất này có thể tăng lên. Cây phải chịu các yếu tố bất lợi như nắng nóng, thiếu nước hoặc điều kiện sinh trưởng không thuận lợi có thể làm thay đổi quá trình sản sinh các hợp chất tạo vị đắng. Khi đó, vị đắng có thể xuất hiện rõ ở quả, thường tập trung nhiều hơn ở một số vị trí như phần gần cuống.

Ảnh minh họa

Không phải cứ dưa chuột có vị đắng là sẽ gây ngộ độc. Tuy nhiên, cucurbitacin ở hàm lượng cao có thể gây kích ứng đường tiêu hóa. Sau khi ăn thực phẩm chứa lượng cucurbitacin cao, một số người có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Nếu triệu chứng nặng, người bệnh có thể bị mất nước và cần được chăm sóc y tế.

Không phải mọi người đều cần kiêng dưa chuột. Tuy nhiên, một số nhóm nên thận trọng hơn:

Người mắc bệnh thận, đặc biệt là suy thận, cần chú ý lượng kali trong khẩu phần và nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng dưa chuột phù hợp.

Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm có thể bị đầy hơi, khó tiêu khi ăn nhiều dưa chuột sống.

Người có cơ địa dị ứng cần thận trọng nếu từng xuất hiện ngứa, sưng hoặc khó chịu trong miệng sau khi ăn dưa chuột.

Người đang có bệnh lý cụ thể hoặc phải kiểm soát lượng kali, nước trong chế độ ăn nên hỏi bác sĩ trước khi tăng đáng kể lượng dưa chuột.

Nếu xuất hiện các triệu chứng dị ứng như sưng môi, sưng lưỡi, khó thở hoặc chóng mặt sau khi ăn, cần ngừng sử dụng và đi khám ngay khi cần thiết.

Khi mua dưa chuột, nên ưu tiên những quả:

- Có màu xanh tươi tương đối đồng đều, không có vết thâm hay dấu hiệu úng, hỏng.

- Cầm chắc tay, kích thước tương đối đồng đều.

- Quả thuôn dài, không bị phình bất thường ở giữa.

- Có cuống còn tươi và phần hoa ở đáy quả còn bám thường là dấu hiệu quả mới thu hoạch.

- Vỏ có thể có lớp phấn mỏng hoặc các nốt sần tự nhiên, tùy giống.

- Không nên chọn những quả đã chuyển vàng, mềm nhũn, có nhiều vết dập hoặc có mùi bất thường.

Với dưa chuột có vỏ mỏng, sau khi rửa sạch có thể dùng trực tiếp. Trước khi ăn, nên kiểm tra một phần nhỏ để phát hiện vị đắng bất thường. Nếu cả quả có vị đắng rõ rệt, tốt nhất không nên sử dụng.

Loại rau được bác sĩ tim mạch Mỹ khuyên ăn mỗi ngày, ở Việt Nam ra chợ là thấyĐỌC NGAY

Dưa chuột là thực phẩm giàu nước, ít năng lượng và có thể dễ dàng kết hợp vào khẩu phần ăn hàng ngày. Tuy nhiên, ăn vừa đủ, lựa chọn quả tươi và chú ý phản ứng của cơ thể vẫn là nguyên tắc quan trọng. Đặc biệt, người mắc bệnh thận, có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc từng có biểu hiện dị ứng nên thận trọng hơn thay vì áp dụng các mẹo kiêng kỵ một cách tuyệt đối.

Mặc dù dưa chuột tốt cho sức khỏe khi được sử dụng đúng cách. Một chế độ ăn đa dạng, cân đối nhiều loại rau quả vẫn là lựa chọn tốt hơn việc phụ thuộc quá nhiều vào một thực phẩm duy nhất.

Trúc Chi (t/h Sức khỏe & Đời sống, Dân Trí)