Vĩnh Hưng cách Hồ Gươm khoảng 4 km, giữ vai trò khu vực nội đô mở rộng, kết nối trung tâm với hướng phát triển phía Nam và Đông Nam Thủ đô. Hiện trạng khu vực còn phát triển manh mún, thiếu quy chế quản lý trật tự xây dựng. Dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng được kỳ vọng giải quyết triệt để những điểm nghẽn này.
Theo quy hoạch 1/500 Dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng đang được lấy ý kiến cư dân, tổng diện tích lập quy hoạch khoảng 447 ha, bao trọn địa giới hành chính phường, chia thành hai phân vùng chức năng rõ rệt: khu vực cải tạo, tái thiết đô thị quy mô 206,1 ha (chiếm 46,08%) và khu vực cải tạo, chỉnh trang 240,9 ha (chiếm 53,92%). Tiến độ thực hiện dự kiến từ quý III/2026 đến quý IV/2030.
Phường Vĩnh Hưng hiện có khoảng 80.000 dân, trong đó 20.000 người (7.250 hộ), tương đương 25% dân số, bị ảnh hưởng bởi dự án. Trong số người bị ảnh hưởng, 70% liên quan đến mở rộng đường, ngõ xóm, xây dựng công viên, cảnh quan và hạ tầng công cộng; khoảng 30% liên quan đến xây dựng các công trình cao tầng phục vụ chỉnh trang đô thị.
Theo cơ cấu sử dụng đất dự kiến, quỹ đất dành cho hạ tầng xã hội, tăng gấp 3,5 lần so với hiện trạng (từ 23,88 ha lên 83,68ha). Diện tích công viên cây xanh, mặt nước và thể dục thể thao tăng khoảng 22 lần ( từ 1,89 ha lên tới 42,5ha).
Người dân bắt đầu góp ý Dự thảo quy hoạch chi tiết 1/500 Dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng.
Theo cơ cấu sử dụng đất dự kiến, quỹ đất dành cho hạ tầng xã hội đạt khoảng 83,68 ha, tăng gấp 3,5 lần so với hiện trạng 23,88 ha
Hiện phường chỉ có công viên Hồ Cần khoảng 1,6 ha. Quy hoạch định hướng bổ sung 3 công viên công cộng lớn với tổng quy mô khoảng 18,5 ha (bao gồm mặt nước), bố trí tại khu vực trung tâm, kết hợp quảng trường, phố đi bộ, nhạc nước, sân chơi và khu thể dục thể thao.
Quy hoạch định hướng bổ sung 3 công viên công cộng lớn với tổng quy mô khoảng 18,5 ha (bao gồm mặt nước).
Ngoài ra, hệ thống công viên nội khu, sân chơi và không gian thư giãn được bố trí phân tán, đảm bảo 100% cư dân tiếp cận công viên, sân chơi trong bán kính đi bộ 300–500 m. Dải cây xanh sinh thái ven sông Hồng cũng được dẫn sâu vào lòng đô thị.
Diện tích công viên cây xanh, mặt nước và thể dục thể thao lên tới 42,5 ha, tăng khoảng 22 lần so với con số hiện nay chỉ 1,89 ha.
Về giáo dục, tổng diện tích đất trường học dự kiến bổ sung thêm 20,3 ha lên khoảng 34,3 ha (gấp gần 2,5 lần con số hiện hữu). Hạ tầng y tế tăng từ 4 lên 10 công trình. Hệ thống bãi đỗ xe được định hướng bố trí ngầm dưới không gian cây xanh và công trình công cộng, đồng thời khai thác không gian ngầm cho hệ thống kỹ thuật và khu thương mại gắn với ga đường sắt đô thị.
Tổng diện tích đất trường học dự kiến khoảng 34,3 ha (13,9 ha hiện hữu và 20,3 ha bổ sung mới). Hạ tầng y tế tăng từ 4 lên 10 công trình.
Mạng lưới giao thông được tổ chức lại với các trục chính có mặt cắt lớn: trục Bắc – Nam 60 m (10 làn xe), trục Đông – Tây 40 m (6 làn xe); các trục khác 21,5–25 m (4 làn xe). Đường ngõ xóm được chỉnh trang với lộ giới 7–13,5 m, liên thông để đảm bảo xe phòng cháy chữa cháy tiếp cận.
Dự án tích hợp với các tuyến đường sắt đô thị số 4, 8, 10 và 15, áp dụng mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Không gian ngầm được khai thác đa chức năng (bãi đỗ xe, tuynel kỹ thuật, ga metro) nhằm giải phóng mặt đất cho không gian xanh và tiện ích cộng đồng.
Dự án tích hợp với các tuyến đường sắt đô thị số 4, 8, 10 và 15, áp dụng mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Định hướng "đô thị 15 phút" giúp người dân tiếp cận công viên, cây xanh và các dịch vụ xã hội (học tập, y tế, mua sắm, vui chơi) chỉ trong khoảng 15 phút đi bộ. Về kết nối đối ngoại, cầu Cự Khối được định hướng xây dựng vượt sông Hồng sang khu vực Long Biên – Cự Khối, góp phần giảm tải cho cầu Vĩnh Tuy và cầu Thanh Trì.
Đặc biệt, quy mô dân số toàn phường sau quy hoạch dự kiến khoảng 186.896 người. Khoảng 7.250 hộ dân (tương đương gần 20.000 người – chiếm khoảng 1/4 dân số hiện nay gần 80.000 người) thuộc diện ảnh hưởng trực tiếp. Theo tính toán dựa trên dự thảo QH 1/500, gần 70% diện tích đất trong phạm vi ảnh hưởng đến các hộ dân được định hướng dành cho giao thông, cây xanh và công trình công cộng.
Các hộ dân bị ảnh hưởng được tái định cư ngay trên địa bàn phường, trên quỹ đất khoảng 14,39 ha dành cho tái định cư và nhà ở xã hội.
Phương án bố trí các hộ dân bị ảnh hưởng tái định cư ngay trên địa bàn phường, trên quỹ đất khoảng 14,39 ha dành cho tái định cư và nhà ở xã hội. Người dân chuyển lên các tổ hợp chung cư cao tầng đồng bộ.
Tại khối đế các công trình, không gian thương mại và cộng đồng linh hoạt được ưu tiên bố trí cho các hộ kinh doanh mặt tiền cũ với cơ chế thuê hoặc sở hữu ưu đãi, nhằm duy trì sinh kế và hạn chế xáo trộn đời sống kinh tế. Số đông còn lại chủ yếu hưởng lợi từ việc chỉnh trang, nâng cấp hạ tầng mà không phải di dời.
Dự án tại Vĩnh Hưng được kỳ vọng trở thành một trong những mô hình điển hình về cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị của Thủ đô.
Tại lễ khởi công, khánh thành 17 dự án, công trình tiêu biểu của Hà Nội chào mừng kỷ niệm Quốc khánh 2/9, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, tái thiết đô thị không đơn thuần là xây dựng lại. Điều quan trọng là thông qua quá trình này phải cải thiện thực chất hạ tầng và điều kiện sống của người dân; tổ chức lại không gian đô thị hợp lý; bổ sung các công trình công cộng, hạ tầng xã hội còn thiếu và khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai.
"Vĩnh Hưng vì vậy là một dự án quan trọng để Thành phố từng bước hình thành cách tiếp cận và kinh nghiệm đối với công tác cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị khác trong thời gian tới", ông Vũ Đại Thắng nói.
Với các chỉ số tăng trưởng rõ ràng về hạ tầng xã hội và không gian xanh, mô hình đô thị 15 phút gắn TOD, cùng phương án tái định cư tại chỗ và hỗ trợ sinh kế cụ thể, dự án tái thiết Vĩnh Hưng được kỳ vọng trở thành một trong những mô hình điển hình về nâng cấp khu vực hiện hữu của Thủ đô, lấy chất lượng sống của cộng đồng đang sinh sống làm mục tiêu cuối cùng.
Đánh giá về quy hoạch dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng, TS Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) kiêm Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) khẳng định dự án cho thấy một tư duy kiến tạo bài bản và văn minh. Có ba điểm nhấn mang tính đột phá đáng ghi nhận. Quy hoạch tái thiết Vĩnh Hưng định hướng gia tăng hạ tầng xã hội, mở rộng không gian xanh và nâng cao chất lượng sống cho cư dân.
Thứ nhất là sự bứt phá về hạ tầng xã hội: Diện tích dành cho các công trình hạ tầng xã hội như giáo dục, y tế, trung tâm hành chính – văn hóa sẽ tăng gấp 3 đến 3,5 lần so với hiện trạng.
Thứ hai là không gian xanh và mặt nước vượt trội. Diện tích công viên cây xanh, mặt nước và không gian thể thao được nâng từ mức vỏn vẹn 1,89 ha lên tới 42,5 ha, tức tăng khoảng 22 lần. Cần nói thêm rằng, quy hoạch đã khéo léo tận dụng hệ thống đầm hồ tự nhiên và lợi thế ven sông Hồng để biến một vùng trũng thấp trước đây thành một quần thể sinh thái chuẩn mực.
Thứ ba là cuộc cách mạng hạ tầng giao thông. Toàn bộ hệ thống đường ngõ ngách chật hẹp 3–4m hiện nay sẽ được mở rộng lên 7–13,5m, đồng thời bổ sung các trục giao thông đối ngoại lớn với lộ giới từ 40m đến 60m. Việc giải quyết dứt điểm các "điểm nghẽn" giao thông nội vùng và tăng cường kết nối với đường Vành đai 2.5, Vành đai 3, Quốc lộ 1 cùng các cầu lớn bắc qua sông Hồng như cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2, cầu Trần Hưng Đạo,…sắp tới có thể là cầu Cự Khối (nằm giữa Vĩnh Tuy và Thanh Trì) sẽ tạo ra lực đẩy lan tỏa mạnh mẽ.
"Bản chất đây là dự án mở các tuyến đại lộ giao thông lớn và cải tạo chỉnh trang đô thị toàn diện. Câu chuyện Vĩnh Hưng thành công sẽ mang đến bài học về chỉnh trang, tái thiết cho các khu vực khác của Hà Nội", ông Đính khẳng định.
