Dấu ấn tiên phong của giáo dục TP.HCM

Học sinh TP.HCM tại triển lãm 50 năm đổi mới giáo dục: Dấu ấn khát vọng tương lai, tháng 11/2025. Ảnh: Khương Nguyễn.

TP.HCM hiện là địa phương có quy mô ngành giáo dục lớn nhất nước với khoảng 2,6 triệu học sinh, trẻ mầm non ở hơn 3.500 trường học.

Kể từ khi Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (năm 1976), ngành giáo dục TP.HCM đã ghi nhiều dấu ấn, trở thành một trong những đầu tàu tri thức của cả nước.

Tiên phong trong chuyển đổi số

Trong những năm qua, ngành giáo dục TP.HCM đã khẳng định vị thế tiên phong trong cả nước về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Sở GD&ĐT TP.HCM đã cụ thể hóa chiến lược phát triển giáo dục gắn liền với chuyển đổi số thông qua nhiều chương trình, đề án và mô hình tiên phong, hướng tới xây dựng "Trường học số - Học sinh số - Giáo viên số".

Việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ dừng lại ở công tác quản lý hành chính mà còn lan tỏa đến từng lớp học, từng hoạt động dạy và học.

Toàn ngành đã triển khai đồng bộ nền tảng cơ sở dữ liệu giáo dục, kết nối thống nhất giữa các cơ sở giáo dục, hỗ trợ quản lý hồ sơ học sinh, kết quả học tập, chuyên môn của giáo viên và hoạt động nhà trường.

TP.HCM cũng là một trong những địa phương đi đầu trong việc triển khai hệ thống học tập và kiểm tra, đánh giá trực tuyến quy mô lớn, được đồng bộ từ cấp tiểu học đến THPT.

Đặc biệt, TP.HCM còn là địa phương tiên phong trong việc đưa chuẩn kỹ năng số quốc tế ICDL (International Computer Driving License) vào giảng dạy chính khóa. Hàng nghìn học sinh tại TP.HCM được tiếp cận và đạt chứng chỉ này, khẳng định năng lực công nghệ thông tin ngang tầm quốc tế.

Tiên phong dạy tiếng Anh từ lớp 1

TP.HCM là địa phương được xem là tiên phong trong dạy và học tiếng Anh trên cả nước.

Từ những năm 1998, thành phố đã sớm đưa tiếng Anh vào giảng dạy trong các trường tiểu học, theo hình thức xã hội hóa, thông qua Đề án Dạy học tiếng Anh tăng cường và triển khai đề án dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Tới năm 2012, TP.HCM đã ban hành Đề án Phổ cập và nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổ thông và chuyên nghiệp thành phố. Đề án hướng tới mục tiêu đổi mới toàn diện việc dạy và học tiếng Anh, triển khai chương trình dạy và học tiếng Anh mới ở các cấp học, trình độ đào tạo...

Từ năm học 2015-2016, 100% học sinh lớp 1 TP.HCM đã được học tiếng Anh trong các trường tiểu học trên toàn thành phố, thay vì đợi đến lớp 3 hay lớp 6 như yêu cầu của Bộ GD&ĐT.

TP.HCM là địa phương được xem là tiên phong trong dạy và học tiếng Anh trên cả nước. Ảnh: Duy Hiệu.

Tiếp tục tới năm 2014, thành phố bắt đầu triển khai Đề án 5695 ở 18 trường thuộc 3 quận, huyện với 600 học sinh. Đây là chương trình dạy và học các môn Toán, Khoa học và Tiếng Anh tích hợp chương trình Anh và Việt Nam.

Nếu việc triển khai chương trình tăng cường tiếng Anh được xem là bước đi mạnh dạn, thì việc thực hiện đề án 5695 được xem là bước đột phá. Sau 10 năm (năm 2024), đã có hơn 30.000 học sinh thuộc 160 trường ở 20 quận, huyện theo học chương trình tiếng Anh tích hợp.

Kết quả học tập của học sinh tham gia đề án 5695 luôn đạt mức cao, đặc biệt là ở các môn Toán và Khoa học. Tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi trong các bài kiểm tra định kỳ và cuối kỳ môn toán và khoa học bằng tiếng Anh luôn đạt từ 85-90%.

Những kết quả trên chính là cơ sở để thành phố tiếp tục mở rộng áp dụng, hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Tuyển sinh theo bản đồ GIS

Năm học 2023-2024, bản đồ GIS lần đầu được TP.HCM áp dụng thí điểm vào tuyển sinh đầu cấp với học sinh ở TP Thủ Đức (cũ), quận 8 (cũ) và quận Tân Bình (cũ). Nhờ công cụ hỗ trợ này, việc phân bổ chỗ học sát với nhu cầu thực tế của người dân.

Trên cơ sở đó, từ năm học 2024-2025 đến nay, bản đồ GIS mở rộng phạm vi áp dụng trên toàn TP.HCM. Hệ thống bản đồ số được sử dụng để tính toán quãng đường, qua đó ưu tiên tối đa việc học sinh được học gần nhà. Với các khu vực giáp ranh, chính quyền địa phương sẽ phối hợp điều tiết chỉ tiêu để giảm áp lực cho từng trường.

Từ hiệu quả của TP.HCM, năm 2026, Hà Nội cũng áp dụng bản đồ GIS nhằm theo nguyên tắc gần nhà, thay vì theo tuyến như trước đây.

Bên cạnh những thành tựu trên, TP.HCM cũng là địa phương tiên phong trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, triển khai giáo dục STEM, STEAM, giáo dục thể chất, giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng thích ứng xã hội...

Thành phố cũng mở rộng mô hình trường học thông minh, trường học hạnh phúc, góp phần phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, đồng thời lan tỏa ra các địa phương khác.