Trong bối cảnh giao thương hàng hóa phát triển mạnh, cảng Cát Lái (TPHCM) - điểm trung chuyển container quan trọng nhất khu vực phía Nam từ lâu đối mặt tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng do cơ sở hạ tầng xung quanh chưa tương xứng nhu cầu. Trước thực tế này, TPHCM cùng các địa phương lân cận đã và đang triển khai đồng loạt các dự án trọng điểm nhằm “tháo gỡ” điểm nghẽn hạ tầng, đưa cửa ngõ cảng vào quỹ đạo phát triển bền vững.
Cầu Cát Lái: Đột phá kết nối liên vùng
Dự án cầu Cát Lái (xã Đại Phước, tỉnh Đồng Nai) bắc qua sông Đồng Nai kết nối TPHCM và tỉnh Đồng Nai (thay thế phà Cát Lái hiện hữu) được UBND tỉnh Đồng Nai động thổ ngày 15/1 vừa qua.
Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 18.299 tỷ đồng, tổng chiều dài toàn tuyến hơn 11,6 km, trong đó riêng phần cầu dài khoảng 3 km. Công trình được thiết kế với quy mô 6 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ. Điểm đầu dự án tại phường Cát Lái (TPHCM), điểm cuối giao với cao tốc Bến Lức - Long Thành, thuộc xã Đại Phước (tỉnh Đồng Nai). Thời gian xây dựng dự kiến từ năm 2026 đến 2029.
Phối cảnh cầu Cát Lái.
Cầu Cát Lái không chỉ thay thế phương thức qua sông bằng phà vốn đã quá tải, mà còn đóng vai trò là trục kết nối chiến lược, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng giữa TPHCM - Đồng Nai, kết nối hiệu quả với sân bay Long Thành, hệ thống cảng biển (gồm cảng Cát Lái), khu công nghiệp, khu đô thị và các tuyến vận tải quốc gia.
Công trình được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian lưu thông, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và năng lực cạnh tranh của toàn vùng, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị - công nghiệp - dịch vụ, tạo động lực thu hút đầu tư, tạo việc làm và nâng cao đời sống người dân.
Mở rộng đường Nguyễn Thị Định - khơi thông “mạch máu” cửa ngõ
Để chuẩn bị cho việc khai thác cầu Cát Lái trong tương lai và nâng cao năng lực vận tải khu vực cảng, TPHCM đang đẩy nhanh phương án mở rộng đường Nguyễn Thị Định - trục giao thông huyết mạch dẫn vào cảng Cát Lái. Ban Giao thông TPHCM đã báo cáo Sở Xây dựng phương án quy mô mặt cắt ngang tuyến đường, đoạn từ nút giao Mỹ Thủy đến phà Cát Lái.
Đường Nguyễn Thị Định từ nút giao Mỹ Thủy đến phà Cát Lái. Ảnh: Phạm Nguyễn
Theo đề xuất, tuyến dài gần 2 km sẽ được mở rộng đồng bộ với đường dẫn cầu Cát Lái, trong đó cầu bố trí hai đơn nguyên song song. Mặt đường hiện rộng khoảng 24 m sẽ nâng lên 60-73 m, chia thành ba đoạn. Đoạn 1 dài khoảng 260 m, mặt cắt ngang 60 m, bố trí 12 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp. Đoạn 2 dài khoảng 630 m, rộng nhất 73 m, bố trí hai dải phân cách cho hai đơn nguyên cầu cùng 6 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp chạy dưới cầu. Đoạn 3 dài khoảng 800 m, giữ mặt cắt 60 m, bố trí 6 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp.
Ban Giao thông kiến nghị Sở Xây dựng thống nhất phương án trên làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo. Sau khi được chấp thuận, hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư sẽ được hoàn thiện, dự kiến trình cấp thẩm quyền ngay trong quý I/2026.
Mở đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu
Song song với việc mở rộng các trục chính, TPHCM đang chuẩn bị đầu tư tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu. Sở Xây dựng TPHCM đã báo cáo UBND TP nghiên cứu tiền khả thi dự án, với tổng chiều dài khoảng 5,9 km, đi qua phường Cát Lái và phường Long Trường, điểm đầu giao với đường Nguyễn Thị Định, điểm cuối kết nối cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây và Vành đai 3.
Tổng mức đầu tư của dự án dự kiến khoảng 8.782 tỷ đồng, trong đó chi phí xây lắp và thiết bị gần 6.000 tỷ đồng, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 1.290 tỷ đồng. Giai đoạn 2021–2025 bố trí vốn chuẩn bị đầu tư, giai đoạn 2026–2030 cần khoảng 8.777 tỷ đồng từ ngân sách TP để triển khai.
Tuyến liên cảng Cát Lái - Phú Hữu (màu đỏ).
Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường có mặt cắt ngang 60 m, tốc độ thiết kế 60 km/h. Cầu Bà Cua được xây dựng với 2 đơn nguyên, tổng cộng 10 làn xe. Dự án nhằm tạo thêm hướng tiếp cận cảng mới, giảm tải cho các tuyến hiện hữu, nâng cao năng lực kết nối cụm cảng Cát Lái – Phú Hữu với hệ thống cao tốc và Vành đai 3, qua đó hoàn thiện mạng lưới logistics và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực phía Đông TPHCM.
Hoàn thiện nút giao Mỹ Thủy
Nút giao Mỹ Thủy là mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông cửa ngõ phía Đông TPHCM, kết nối các trục huyết mạch Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống và Vành đai 2 (Võ Chí Công), nơi tập trung mật độ lớn xe container, xe tải phục vụ cảng Cát Lái.
Khởi công từ năm 2016, dự án được chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn 1 và 2 đã hoàn thành (giai đoạn 2019–2021), đưa vào khai thác các hạng mục như cầu Kỳ Hà 3, cầu vượt Vành đai 2, hầm chui rẽ trái về Cát Lái và cầu Mỹ Thủy 3 (6 làn xe), giúp cải thiện đáng kể khả năng thông hành.
Phối cảnh nút giao Mỹ Thủy khi hoàn thiện.
Ngày 14/3/2025, thành phố tiếp tục khởi công các hạng mục cuối của giai đoạn 3, dự kiến thi công trong một năm. Khi hoàn thành toàn bộ, nút giao Mỹ Thủy được kỳ vọng sẽ giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc tại khu vực cảng Cát Lái, tăng kết nối liên vùng và giảm chi phí logistics cho TPHCM.
Sự đồng bộ giữa các dự án cầu Cát Lái, mở rộng đường Nguyễn Thị Định, đường liên cảng Cát Lái – Phú Hữu và nút giao Mỹ Thủy thể hiện chiến lược hạ tầng của TPHCM không chỉ nhằm giảm ùn tắc mà còn xây dựng nền tảng cho logistics và vận tải hiện đại, tương xứng vai trò đầu mối quốc tế của Cảng Cát Lái.
Khi hoàn thành, các công trình sẽ tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và làm thay đổi diện mạo cửa ngõ phía Đông thành phố.
