Thời gian gần đây, nhiều người dân hoang mang khi nhận được các cuộc gọi lừa đảo mà đối tượng ở đầu dây bên kia có thể đọc vanh vách họ tên, số CCCD, thậm chí cả số tài khoản ngân hàng và số dư hiện có của nạn nhân.
Theo thông tin từ Công an tỉnh Cà Mau, tình trạng rò rỉ dữ liệu cá nhân thường không xuất phát từ việc hệ thống ngân hàng bị tấn công, mà chủ yếu đến từ sự chủ quan của người dùng trên không gian mạng.
Một nguyên nhân phổ biến là việc nhiều người công khai thông tin cá nhân trên mạng xã hội như hình ảnh CCCD, bằng lái xe hoặc biên lai chuyển khoản. Những dữ liệu này có thể bị kẻ xấu thu thập và lợi dụng cho các hành vi lừa đảo.
Việc tham gia các giao dịch trực tuyến thiếu an toàn cũng làm gia tăng nguy cơ lộ lọt thông tin. Không ít người vô tình cung cấp dữ liệu cá nhân khi đăng ký tại các website mua sắm không chính thống, tham gia chương trình trúng thưởng ảo hoặc điền vào những biểu mẫu khảo sát không rõ nguồn gốc.
Người dùng cũng có thể trở thành nạn nhân của mã độc khi nhấp vào đường link lạ hoặc tải các ứng dụng giả mạo như ứng dụng Dịch vụ công, Thuế hay phần mềm cập nhật sinh trắc học. Sau khi xâm nhập điện thoại, các mã độc này sẽ âm thầm đánh cắp dữ liệu, hình ảnh và danh bạ của người dùng.
Kẻ lừa đào dùng dữ liệu của bạn để làm gì?
CCCD và số tài khoản ngân hàng được xem là “chìa khóa vàng” để tội phạm thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật.
Từ những thông tin bị lộ, các đối tượng có thể mở tài khoản ngân hàng “ảo” nhằm phục vụ hoạt động rửa tiền hoặc trung chuyển dòng tiền lừa đảo, khiến người bị đánh cắp dữ liệu có nguy cơ vô tình liên quan đến các vụ việc vi phạm pháp luật. Trong nhiều trường hợp, nạn nhân thậm chí không biết tên mình đang bị sử dụng cho các giao dịch bất hợp pháp.
Ảnh CCCD cũng có thể bị lợi dụng để đăng ký vay tiền qua các ứng dụng tín dụng trực tuyến. Do quy trình xét duyệt của một số nền tảng còn lỏng lẻo, kẻ xấu dễ dàng dùng thông tin của người khác để vay nợ, khiến nạn nhân bất ngờ bị đòi tiền hoặc liên tục nhận các cuộc gọi gây áp lực tinh thần.
Đáng chú ý, dữ liệu cá nhân bị rò rỉ còn trở thành công cụ để các đối tượng xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi. Chúng giả danh Công an, Viện kiểm sát hoặc nhân viên ngân hàng, sau đó sử dụng chính xác thông tin cá nhân của nạn nhân để tạo lòng tin và gây hoang mang. Khi mất cảnh giác, nhiều người đã làm theo yêu cầu chuyển tiền của các đối tượng lừa đảo.
Trước thực trạng này, Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân trên môi trường số:
Tuyệt đối không đăng tải hình ảnh hai mặt CCCD hoặc thẻ ngân hàng lên mạng xã hội, đồng thời hạn chế cung cấp thông tin cá nhân cho các dịch vụ không cần thiết.
Người dùng cũng cần cẩn trọng với các đường link lạ, không tải ứng dụng ngoài các kho chính thức như CH Play hoặc App Store.
Khi nhận được cuộc gọi đe dọa liên quan đến pháp luật hoặc tài khoản ngân hàng, tuyệt đối không chuyển khoản và không cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai.
Cơ quan chức năng khẳng định lực lượng Công an, Viện kiểm sát hay ngân hàng không làm việc qua điện thoại và không yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản “tạm giữ”.
Trong bối cảnh các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi, sự tỉnh táo và kiến thức bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là “lá chắn” quan trọng giúp mỗi người tự bảo vệ tài sản và thông tin của mình.
