Một mùa thu mang tên Phú Quang
Có những mùa thu đi qua Hà Nội bằng sắc vàng của lá, bằng cơn gió heo may chạm khẽ vào vai áo, bằng mùi hoa sữa thoảng qua một góc phố. Và cũng có một mùa thu đi vào lòng người bằng âm nhạc. Đó là mùa thu của Phú Quang.
Không biết từ bao giờ, cứ khi Hà Nội chớm vào mùa, người ta lại muốn nghe một giai điệu quen thuộc. Có thể là Đâu phải bởi mùa thu, Khúc mùa thu, Hà Nội và em khi thu chớm đông sang… hoặc chỉ một câu hát bất chợt vang lên đâu đó, cũng đủ để một miền ký ức mở ra.
Phú Quang đã rời cõi tạm nhưng những mùa thu ông từng viết vẫn ở lại. Có lẽ đó là một trong những điều đẹp đẽ nhất mà âm nhạc có thể làm được: lưu giữ những điều thời gian không thể giữ nguyên.
Một người có thể đi xa. Một con phố có thể đổi thay. Một mối tình có thể khép lại. Nhưng chỉ cần một giai điệu cũ vang lên, những gì tưởng đã ngủ yên trong ký ức đôi khi lại trở về.
Phú Quang có cách rất riêng để nhìn mùa thu. Trong âm nhạc của ông, mùa thu không chỉ là một mùa của đất trời mà còn là thời khắc con người dễ chậm lại giữa những tất bật của đời sống.
Đó là lúc người ta dễ nhớ một người đã xa, một con đường cũ, một cuộc tình đã đi qua hay đôi khi là chính mình của những năm tháng tuổi trẻ.
Ông từng nói về khoảnh khắc cuối thu, đầu đông như một thời điểm đặc biệt của mùa thu Hà Nội, khi heo may chạm vào phố, cái lạnh bắt đầu len vào từng khoảng không và con người cũng trở nên nhạy cảm hơn với những rung động bên trong mình.
Bởi thế, mùa thu trong nhạc Phú Quang không quá rực rỡ mà bàng bạc, man mác, mơ hồ, lãng đãng. Ở đó thường có một chút se lạnh, một chút cô đơn, một chút xa xôi và một nỗi buồn rất đẹp.
Nhưng phía sau nỗi buồn ấy luôn là tình yêu. Có những điều người ta từng nghĩ sẽ giữ được cả đời, cuối cùng chỉ còn có thể giữ bằng ký ức. Có những người đã rời khỏi cuộc đời nhau từ rất lâu nhưng chỉ cần một câu hát, họ lại trở về trong tâm trí, nguyên vẹn như một mùa thu chưa đi qua.
Khi Hà Nội trở thành một miền nhớ
Có nhiều nhạc sĩ viết về Hà Nội nhưng Hà Nội trong âm nhạc Phú Quang có một vẻ riêng.
Đó không chỉ là những địa danh, những mùa hoa hay những con phố mà còn là Hà Nội của những con người từng sống, từng yêu, từng chia xa và đi qua những đổi thay của thời gian.
Trong Em ơi, Hà Nội phố, phổ thơ Phan Vũ, thành phố hiện ra qua những hình ảnh rất đỗi thân thuộc: một mùi hoa, một hàng cây, mái phố, mặt hồ, tiếng dương cầm… Nhưng khi những hình ảnh ấy đi vào âm nhạc, Hà Nội không còn chỉ là một không gian để nhìn... Hà Nội trở thành một miền để nhớ.
Trong Hà Nội và em khi thu chớm đông sang phổ thơ Chu Hoạch, mùa thu lại đứng ở một ranh giới khác: giữa ở lại và ra đi, giữa tình yêu và chia xa, giữa những gì đang có và những gì sắp trở thành kỷ niệm.
Có lẽ vì thế, người ta nghe Phú Quang không chỉ để nghe câu chuyện của ông. Mỗi người lại nghe thấy một câu chuyện của riêng mình.
Một người từng yêu sẽ nhớ một người. Một người từng xa sẽ nhớ một nơi. Một người đã đi qua tuổi trẻ đôi khi gặp lại chính mình trong một câu hát cũ. Đó là lúc âm nhạc vượt khỏi câu chuyện của người viết để trở thành ký ức của người nghe.
Và mùa thu lại về...
Hà Nội đang bước vào những ngày mà chỉ một cơn gió nhẹ cũng đủ khiến người ta nhận ra thời tiết đã khác.
Buổi chiều dịu hơn. Những hàng cây bắt đầu có tiếng xao xác riêng. Phố dường như chậm lại. Và đâu đó, trong một căn phòng, một quán cà phê hay trên chiếc xe đi qua phố cũ, một giai điệu Phú Quang có thể bất chợt vang lên. Rồi người ta nhớ.
Không cần cố nhớ, ký ức tự tìm về. Một người. Một con phố. Một mùa thu. Một thời tuổi trẻ. Và có thể, cả một Hà Nội đã từng rất gần.
Phú Quang đã đi xa nhưng âm nhạc của ông vẫn tiếp tục đi qua những mùa thu Hà Nội. Có lẽ bởi vậy, cứ mỗi độ thu về, thành phố này lại có thêm một lý do để nhớ ông. Một mùa thu mang tên Phú Quang.
