“Tôi nhớ rõ ngày cuối năm 2024, một người phụ nữ luống tuổi tìm đến văn phòng, run rẩy nhờ giúp đỡ”, luật sư Bích Hảo cho hay.
Luật sư Phạm Thị Bích Hảo, Đoàn Luật sư TP Hà Nội
Bà N.T.H (70 tuổi, quê Tiền Hải, Thái Bình cũ) kể, thời trẻ, bà bươn chải đủ nghề để kiếm sống. Nhà nghèo, chồng tàn tật, bà chỉ biết ra biển nhặt nhạnh từng con cá, con mực mà thuyền chài rơi vãi hoặc mò ngao, ốc đem bán. Nghe người quen nói thủ đô nhiều cơ hội, bà để chồng và con gái lại rồi một mình lên Hà Nội tìm cách kiếm tiền.
Tại nơi đất khách, bà H. bắt đầu chuỗi ngày kham khổ đủ đường. Số vốn ít ỏi mang theo không dám tiêu, bà nhận bốc vác, gánh nước thuê... để trang trải cuộc sống trước mắt. Mãi sau này, nhờ đồng hương kết nối, bà H. mới đưa hải sản từ quê lên bán, dần tích góp được chút tiền.
Luật sư Bích Hảo cho biết, đến khi chồng mắc bệnh qua đời, bà H. về quê, đưa con gái lên Hà Nội nuôi nấng. Tuy được cho đi học nhưng chị V.T.L (SN 1980) chỉ nhận biết mặt chữ rồi nghỉ hẳn, theo mẹ ra chợ bán hàng.
“Bà H. nói điều hối tiếc nhất là vì mải làm ăn mà không quan tâm, dạy bảo con cẩn thận”, chị Hảo kể.
Một ngày, chị L. thông báo đã mang bầu 3 tháng, còn người yêu thì "cao chạy xa bay". Bà H. đành chăm sóc đến ngày con hạ sinh một bé trai kháu khỉnh.
Cuối năm 2010, bà H. cùng con gái góp tiền mua một mảnh đất rộng 54m2 ở quận Hoàng Mai (cũ). Dù góp phần hơn nhưng bà vẫn để con đứng tên chung. Bà còn bỏ tiền xây nhà làm chỗ an cư.
Thương con, bà H. cũng dành nhiều tình cảm cho đứa cháu ngoại - V.M.K (SN 1999). Bởi bà và mẹ mải mê buôn bán, kinh tế gia đình dần khấm khá lại được nuông chiều nên K. gần như muốn gì được nấy. Mải chơi rồi bỏ bê việc học, đến khi trưởng thành, K. chẳng kiếm được việc làm.
“Dù không nuôi nổi bản thân, anh này vẫn đòi lấy vợ, đòi mẹ phải góp với thông gia mua nhà chung cư cho 2 vợ chồng. Hằng tháng, K. đều xin mẹ tiền chi tiêu, mua sắm”, luật sư thuật lại lời của bà H.
Tháng 4/2024, chị L. đột ngột qua đời do tai nạn giao thông. Ngoài 2 cây vàng và một ít tiền mặt, chị L. còn tài sản là mảnh đất đứng tên chung trên sổ đỏ với mẹ mình. Lúc này, K. đòi bà ngoại phải làm di chúc, để lại toàn bộ quyền sử dụng đất và căn nhà trên đất cho mình.
K. cho rằng, bà H. chỉ có duy nhất K. là cháu, K. cũng sẽ là người thờ cúng nên cứ làm di chúc luôn, thuận tiện cho việc khai nhận thừa kế về sau. Bà H. không đồng ý thì K. liên tiếp ép buộc, làm mọi cách gây khó dễ, thái độ hằn học ra mặt. Tình cảm bà cháu cũng vì thế mà rạn nứt nghiêm trọng.
Quá bức xúc trước thái độ của cháu, bà H. không đồng ý nên đã tìm luật sư soạn đơn kiện, yêu cầu chia 1/2 căn nhà là di sản thừa kế theo đúng quy định của pháp luật.
Câu chuyện chia tài sản giữa hai bà cháu khiến nhiều người phải suy ngẫm. Ảnh minh hoạ: FP
“Vụ việc được khởi kiện tại toà án quận, nay là toà án nhân dân khu vực. Trước sự hoà giải của toà, hai bà cháu cùng thống nhất sẽ bán căn nhà và chia theo luật. Theo đó, bà được hưởng 3/4 tổng giá trị, cháu được phần còn lại”, luật sư Hảo nói.
Tại toà án, luật sư cùng thừa phát lại và công chứng lập các biên bản, ghi nhận thoả thuận phân chia di sản và tiến hành thủ tục sang tên cho bên mua theo đúng quy định. K. được nhận phần giá trị tương đương với phần thừa kế của cháu.
“Theo quy định của Bộ luật Dân sự, sở dĩ bà H. được hưởng 3/4 là vì bà có quyền sở hữu một nửa giá trị nhà đất. Nửa còn lại thuộc về chị H. tiếp tục được chia đôi cho đồng thừa kế là cháu và bà ngoại”, luật sư Hảo giải thích.
Được biết, sau khi việc phân chia kết thúc, bà H. tiếp tục nhờ luật sư thực hiện các thủ tục để lập di chúc, một phần tài sản tặng cho những người đã giúp đỡ bà lúc khó khăn, một phần làm từ thiện trao đến quỹ trẻ em mồ côi, chỉ một phần nhỏ là để lại cho cháu ngoại.
“Có lẽ với bà H., tình cảm gia đình rất quý giá nhưng những giá trị đạo đức trong xã hội mới là điều đáng tôn trọng.
Ngoài ra, khi có tranh chấp chia thừa kế, các bên nên nhờ luật sư tư vấn và giải quyết tranh chấp tại toà án thì vụ việc sẽ được giải quyết theo quy định pháp luật, góp phần hài hoà lợi ích các bên", luật sư Hảo kết luận.
* Một số thông tin cá nhân trong bài đã được thay đổi
