Năm 12 tuổi, Tiểu Hà (Trung Quốc) háo hức bước vào cánh cổng trường trung học cơ sở. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa môi trường học tập mới với lịch học dày đặc, ở ký túc xá đông đúc và thiếu những bữa cơm nhà khiến Tiểu Hà rơi vào khủng hoảng. Cậu bé sụt cân nhanh, lúc nào trông cũng mệt mỏi khiến bố mẹ lo lắng.
Sau khi bàn bạc với chồng, mẹ Tiểu Hà quyết định thuê nhà gần trường, tự tay chăm sóc cho con từng bữa ăn giấc ngủ.
Dưới sự chăm sóc chu đáo của mẹ, Tiểu Hà ăn ngon, ngủ đủ, gương mặt rạng rỡ hẳn lên.
Tuy nhiên, đến năm 14 tuổi, Tiểu Hà xuất hiện nhiều biểu hiện lạ. Cậu bé ăn ít hơn, thường xuyên mệt mỏi, uể oải, gương mặt thì xanh tái, mí mắt sưng húp.
Khi được mẹ hỏi han, Tiểu Hà cho biết mình chỉ hơi mệt, cần nghỉ ngơi thêm. Lo lắng, mẹ Tiểu Hà quyết định đưa con trai đến bệnh viện kiểm tra.
Tại đây, bác sĩ nhận thấy làn da Tiểu Hà khô ráp, bong tróc, xuất hiện nhiều vết bầm tím. Đặc biệt, phần chân của bệnh nhi sưng to bất thường.
Kết quả xét nghiệm cho thấy, chức năng thận của cậu bé 14 tuổi suy giảm nghiêm trọng, lượng creatinin trong máu tăng cao. Bác sĩ kết luận Tiểu Hà bị suy thận, cần phải lọc máu ngay lập tức.
Nghe bác sĩ thông báo, mẹ Tiểu Hà không khỏi bàng hoàng. Chị vừa khóc lóc vừa gặng hỏi bác sĩ, liệu có nhầm lẫn gì không vì suy thận là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi.
Bác sĩ khẳng định kết quả chẩn đoán là chính xác, đồng thời giải thích thêm: Suy thận tuy phổ biến ở người lớn tuổi nhưng không có nghĩa người trẻ tuổi không mắc bệnh.
Thói quen thức khuya học bài, ngồi lâu một chỗ của Tiểu Hà là một trong những nguyên nhân làm tăng gánh nặng cho thận. Đặc biệt, chế độ ăn uống thiếu khoa học là tác nhân hàng đầu gây suy thận.
Khi tìm hiểu về chế độ ăn uống của bệnh nhi, bác sĩ chỉ ra 3 món người mẹ này thường xuyên cho con trai ăn để bồi bổ và giảm căng thẳng lại chính là "sát thủ thầm lặng" gây hại thận:
Trứng bắc thảo
Ảnh minh họa.
Trứng bắc thảo có vị hơi đắng, sáp, ngọt, mặn và có tính hàn. Tuy nhiên do ngâm ủ một thời gian dài, trứng bách thảo cũng bị biến chất, các vitamin bị giảm nhiều vì vậy chỉ nên dùng để "ăn chơi" lấy hương vị, chứ không nên ăn thường xuyên số lượng lớn. Ngoài ra, lượng muối và chất kiềm cao trong quá trình ủ trứng cũng bắt thận phải hoạt động quá tải để cân bằng nội môi nên ăn quá nhiều không tốt cho thận.
Nước ngọt có gas
Ảnh minh họa.
Thói quen uống nước ngọt thay nước lọc khiến hệ tiết niệu của trẻ chịu áp lực nặng nề. Axit photphoric và đường fructose trong nước ngọt làm tăng nồng độ photphat cùng axit uric trong nước tiểu, rất dễ kết hợp với canxi để hình thành sỏi thận. Bên cạnh đó, lượng đường đơn quá cao làm gia tăng nguy cơ béo phì, gây tổn thương và xơ hóa các màng lọc cầu thận. Việc thiếu nước lọc còn khiến nước tiểu cô đặc, đẩy nhanh quá trình kết tinh sỏi.
Thịt chế biến sẵn
Ảnh minh họa.
Xúc xích, lạp xưởng hay thịt xông khói đều chứa hàm lượng natri vượt ngưỡng an toàn. Lượng muối quá cao làm tăng huyết áp và thể tích tuần hoàn, gây xơ cứng các mao mạch mỏng manh ở thận. Đặc biệt, các hợp chất photphat vô cơ dùng để tạo độ giòn dai trong thịt chế biến sẵn sẽ hấp thu gần như hoàn toàn vào máu, buộc hệ thống lọc của thận phải căng mình làm việc liên tục để đào thải.
Những cách bảo vệ thận đơn giản
Vị bác sĩ đưa ra lời khuyên, để bảo vệ thận, cha mẹ nên xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh từ thực phẩm tươi sống, hạn chế tối đa đồ chế biến sẵn và duy trì thói quen uống đủ nước lọc mỗi ngày.
Nước giúp cơ thể đào thải độc tố qua nước tiểu, giảm nguy cơ hình thành sỏi thận và hỗ trợ quá trình lọc máu diễn ra thuận lợi. Lượng nước cần thiết phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ vận động và điều kiện thời tiết nhưng nhìn chung nên uống đều trong ngày thay vì đợi đến khi khát mới uống.
Bên cạnh đó, chế độ ăn uống cân bằng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng thận. Mỗi người nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối hoặc nhiều đường.
Việc ăn quá mặn khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và tạo áp lực lên thận. Đồng thời, cần hạn chế rượu bia và tránh hút thuốc lá vì đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu, trong đó có các mạch máu nuôi thận.
Duy trì cân nặng hợp lý và tập luyện thể dục thường xuyên cũng góp phần bảo vệ sức khỏe thận. Hoạt động thể chất giúp kiểm soát huyết áp, đường huyết và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường hoặc tim mạch - những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận. Chỉ cần duy trì khoảng 30 phút vận động mỗi ngày cũng mang lại nhiều lợi ích lâu dài.
Không nên tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau hoặc các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc trong thời gian dài. Một số loại thuốc có thể gây tổn thương thận nếu dùng không đúng chỉ định.
Việc khám sức khỏe định kỳ, kiểm tra huyết áp, đường huyết và chức năng thận cũng giúp phát hiện sớm các bất thường để điều trị kịp thời.
Minh Hoa (t/h)
