Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về trường hợp bé gái 14 tuổi ở Điện Biên mắc sốt mò, diễn biến nặng với sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan, phải thở máy và lọc máu.
Bệnh nhi là M.H.T., 14 tuổi, người dân tộc, sinh sống tại Điện Biên. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, trẻ xuất hiện sốt, đau họng và được đưa đến cơ sở y tế gần nhà điều trị. Tuy nhiên, tình trạng bệnh không cải thiện mà nhanh chóng diễn biến nặng, xuất hiện tụt huyết áp, sốc và tổn thương nhiều cơ quan.
Bệnh nhi sau đó được chuyển đến bệnh viện tuyến tỉnh và được chẩn đoán nhiễm trùng huyết, kèm viêm phổi, suy thận cấp, tổn thương gan và sốc nặng. Do các chỉ số viêm tiếp tục tăng, chức năng thận phục hồi chậm, trẻ tiểu ít và tổn thương phổi tiến triển, bệnh nhi được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại đây, các bác sĩ ghi nhận trẻ vẫn sốt liên tục, phải thở máy với nồng độ oxy hỗ trợ cao, sử dụng thuốc vận mạch và tiếp tục lọc máu. Tình trạng sốc nhiễm khuẩn và tổn thương đa cơ quan gồm viêm phổi, suy thận cấp, tổn thương gan vẫn ở mức nặng.
Trong quá trình thăm khám, các bác sĩ phát hiện một tổn thương da nghi do mò đốt ở vùng dưới ngực. Đây là chi tiết quan trọng giúp định hướng căn nguyên trong bối cảnh bệnh nhi đang có biểu hiện nhiễm trùng nặng.
Kết quả xét nghiệm chuyên sâu sau đó xác định bệnh nhi nhiễm Rickettsia, phù hợp với chẩn đoán sốt mò. Trẻ được tiếp tục hồi sức tích cực, thở máy, lọc máu và sử dụng kháng sinh phù hợp.
Sau những giờ đầu điều trị tại Trung tâm Hồi sức tích cực, nhu cầu hỗ trợ oxy và liều thuốc vận mạch của bệnh nhi có xu hướng giảm. Tuy nhiên trẻ vẫn còn sốt, chức năng các cơ quan phục hồi chậm nên tiên lượng vẫn nặng và cần tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.
Bé gái 14 tuổi đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Ảnh: BVCC).
Theo BS Nguyễn Hồng Kỳ - Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương sốt mò là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi gây ra, lây truyền sang người qua vết đốt của ấu trùng mò mang mầm bệnh.
Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể; một số trường hợp có thể xuất hiện phát ban. Đặc biệt tại vị trí mò đốt có thể xuất hiện vết loét đặc trưng, được gọi là Eschar.
Vết loét này thường không gây đau và có thể nằm ở những vị trí kín đáo như nách, bẹn, dưới ngực, quanh thắt lưng hoặc các vùng được quần áo che phủ. Do đó, người bệnh và gia đình có thể không nhận biết hoặc bỏ qua. Trong trường hợp bé gái 14 tuổi, tổn thương ở vùng dưới ngực là dữ kiện quan trọng giúp các bác sĩ định hướng chẩn đoán.
Theo bác sĩ, khó khăn trong chẩn đoán sốt mò là ở giai đoạn đầu, bệnh thường chỉ biểu hiện bằng sốt và những triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh nhiễm trùng khác. Nếu không khai thác kỹ yếu tố dịch tễ hoặc không tìm thấy tổn thương da đặc trưng, bệnh có thể bị bỏ sót.
Khi diễn biến nặng, sốt mò có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như viêm phổi, suy hô hấp, tổn thương gan, suy thận, rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu, tổn thương thần kinh trung ương, viêm cơ tim và sốc. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy đa tạng, đe dọa tính mạng người bệnh.
Trường hợp bé gái 14 tuổi là một minh chứng rõ ràng cho diễn biến này. Từ những triệu chứng ban đầu khá thông thường như sốt, đau họng, bệnh đã tiến triển nhanh thành sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, buộc phải thở máy, lọc máu và sử dụng thuốc vận mạch.
BS Nguyễn Hồng Kỳ cho biết, sốt mò có thuốc điều trị đặc hiệu bằng kháng sinh và người bệnh có khả năng đáp ứng tốt nếu được nhận diện và điều trị kịp thời.
Ngược lại, việc chậm chẩn đoán có thể khiến bệnh tiếp tục tiến triển, làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ khuyến cáo, khi sốt cao kéo dài chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt ở những người có yếu tố phơi nhiễm như đi rừng, làm nương rẫy, làm vườn, ngồi hoặc nằm trên bãi cỏ, bụi cây hay sinh hoạt tại những khu vực có nhiều cây cối, cần thông tin đầy đủ cho bác sĩ khi đi khám.
Người dân cũng không nên chỉ tìm kiếm tổn thương da ở những vị trí dễ quan sát. Vết mò đốt có thể nằm ở vùng kín đáo, ít gây đau nên dễ bị bỏ qua. Vì vậy, việc thăm khám toàn thân kỹ lưỡng trong những trường hợp sốt chưa rõ căn nguyên có ý nghĩa quan trọng trong định hướng chẩn đoán.
BS Nguyễn Hồng Kỳ khuyến cáo, người dân không nên chủ quan khi sốt cao kéo dài, đặc biệt khi kèm theo các dấu hiệu như mệt nhiều, phát ban, khó thở, đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, tiểu ít, chảy máu hoặc tình trạng toàn thân xấu đi. Người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và điều trị sớm, không nên tự điều trị kéo dài tại nhà.
"Ở giai đoạn đầu, sốt mò có thể không có biểu hiện đặc hiệu ngoài sốt nên rất dễ bị bỏ sót. Trong khi đó, nếu không được điều trị phù hợp, bệnh có thể tiến triển nặng, gây sốc và tổn thương nhiều cơ quan. Việc nghĩ đến bệnh từ yếu tố dịch tễ, tìm kỹ vết đốt hoặc vết loét đặc trưng và điều trị sớm có ý nghĩa rất quan trọng đối với tiên lượng người bệnh", BS Kỳ nhấn mạnh.
