1.000 người tạo ra 1.000 tỷ đồng cho dự án
Sáng 22/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Theo đại biểu Quốc hội Phạm Trọng Nhân (đoàn TPHCM), khi bàn về Luật Kinh doanh bất động sản, cần nhìn sâu vào dòng vốn. Nếu một doanh nghiệp bất động sản vay 1.000 tỷ đồng, ngân hàng phải thẩm định dự án, năng lực chủ đầu tư, phương án sử dụng vốn, đồng thời kiểm soát việc giải ngân theo mục đích và tiến độ.
Trong khi đó, 1.000 người dân, mỗi người nộp 1 tỷ đồng để mua nhà hình thành trong tương lai cũng tạo thành 1.000 tỷ đồng vốn cho dự án. Nhưng điểm khác biệt là người mua gần như không có những công cụ kiểm soát tương tự ngân hàng.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân (đoàn TPHCM). Ảnh: Như Ý.
Theo ông Nhân, người dân khó biết khoản tiền mình nộp vào dự án có thực sự được sử dụng để hình thành chính tài sản mà họ mua hay không. Vì vậy, việc kiểm soát tiền của người mua không nên chỉ dừng ở việc ngăn chủ đầu tư huy động vốn trước thời điểm pháp luật cho phép.
Ông Nhân nhấn mạnh, đây không phải là phong tỏa dòng tiền của doanh nghiệp. Tiền huy động từ người mua vẫn phải là nguồn vốn hợp pháp để phát triển dự án, nhưng cần có khả năng nhận diện, đối soát và kiểm soát việc sử dụng tiền phù hợp với tiến độ của chính dự án đó.
Ở góc độ bảo vệ người mua, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) đánh giá cao quy định trần tiền đặt cọc 5% giá bán, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.
Theo bà Nhi, quy định này là cần thiết trong bối cảnh từng có trường hợp chủ đầu tư sử dụng nhiều hình thức như thỏa thuận đặt cọc, hợp đồng góp vốn, đăng ký giữ chỗ để thu của người dân khoản tiền lớn khi dự án chưa đủ điều kiện.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long). Ảnh: Như Ý.
“Trong những năm qua, rất nhiều chủ đầu tư đã lách luật dưới các hình thức như thỏa thuận đặt cọc, hợp đồng góp vốn, hay thỏa thuận đăng ký giữ chỗ để thu của người dân từ 30% đến 80% giá trị căn hộ khi dự án chưa được giải phóng mặt bằng hoặc mới chỉ là những bãi đất trống. Từ đó dẫn đến hàng ngàn người dân bị mất trắng tiền khi chủ đầu tư bỏ trốn hoặc dự án bị đình chỉ”, bà Nhi thông tin.
Nữ đại biểu đề nghị tiền đặt cọc 5% phải được chuyển vào tài khoản phong tỏa tại ngân hàng thương mại và chủ đầu tư chỉ được sử dụng khoản tiền này đúng mục đích chuẩn bị đầu tư xây dựng dự án.
Chặn các hành vi thao túng, thổi giá bất động sản
Đề cập đến các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) viện dẫn Điều 8 của luật hiện hành quy định 8 nhóm hành vi. Tuy nhiên, Điều 6 của dự thảo Luật đã thu hẹp còn 6 nhóm, trong đó bỏ sót 2 hành vi gồm: “Cấp, sử dụng chứng chỉ hành nghề môi giới không đúng quy định” và “thu, quản lý, sử dụng phí, lệ phí trái quy định”.
Theo ông Vũ, đây đều là những hành vi vi phạm phát sinh trên thực tế và tương đối phức tạp. “Tôi cho rằng, việc khôi phục hai nhóm hành vi này là cần thiết, nhằm bảo đảm có đầy đủ cơ sở pháp lý để phòng ngừa và xử lý vi phạm”, ông Vũ nói.
Ngăn chặn các hành vi thao túng, thổi giá bất động sản.
Đặc biệt, theo đại biểu đoàn Quảng Trị, dự thảo luật hiện chưa có quy định cụ thể nhằm ngăn chặn các hành vi thao túng, thổi giá bất động sản - vấn đề đang gây bất ổn nghiêm trọng cho thị trường trong thời gian qua.
“Tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung vào nhóm các hành vi bị nghiêm cấm những hành vi như cung cấp thông tin sai lệch về dự án, quy hoạch, giá cả; dàn xếp hoặc tạo dựng các giao dịch không có thật nhằm thổi giá bất động sản hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trên thị trường”, nam đại biểu kiến nghị.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi cho rằng, việc quy định mã định danh sẽ giúp quản lý bất động sản xuyên suốt từ khi hình thành dự án, mở bán, giao dịch chuyển nhượng đến khi được cấp giấy chứng nhận. Đại biểu đề nghị luật quy định mốc thời gian bắt buộc, muộn nhất đến 31/12/2028, 100% dự án bất động sản mở bán mới trên toàn quốc phải có mã định danh điện tử.
