Tờ SCMP cho hay nền kinh tế thú cưng tại Trung Quốc không còn dừng lại ở những món đồ chơi đơn thuần mà đang chứng kiến một cuộc bùng nổ về hạ tầng công nghệ. Từ máy lọc cát tự động, thiết bị dịch tiếng mèo bằng AI đến hệ sinh thái y tế số hóa, "những đứa con lắm lông" đang trở thành đối tượng phục vụ chính của các startup công nghệ tỷ đô.
Thật vậy, theo dữ liệu từ Market Monitor, thị trường thiết bị thông minh cho thú cưng đã đạt mốc 13,5 tỷ Nhân dân tệ vào năm ngoái. Riêng trong năm 2024, phân khúc này chiếm tới 1/5 tổng ngành hàng đồ dùng thú cưng, cho thấy công nghệ đang trở thành "xương sống" mới của ngành.
Sự bùng nổ này không chỉ đến từ sự tiến bộ kỹ thuật mà còn bắt nguồn từ sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc xã hội. Khi tỷ lệ sinh tại Trung Quốc liên tục giảm và xu hướng sống độc thân tăng cao, thú cưng đang dần trở thành sự thay thế hoàn hảo cho nhu cầu nuôi dưỡng con cái của thế hệ trẻ.
Đối với nhiều người, việc nuôi một "đứa con lắm lông" ít áp lực kinh tế và tự do hơn so với việc lập gia đình, dẫn đến việc họ sẵn sàng chi mạnh tay cho các giải pháp công nghệ để tối ưu hóa trải nghiệm chăm sóc.
Khi AI vào cuộc
Đối với thế hệ Gen Z và Millennials tại các đô thị lớn như Quảng Châu hay Thượng Hải, việc nuôi thú cưng gắn liền với các giải pháp rảnh tay, tiện lợi và đây chính là điểm chạm để công nghệ thâm nhập thị trường tiềm năng này.
Hiện nay, các phân khúc công nghệ nổi bật nhất bao gồm hệ thống nuôi dưỡng thông minh với máy cho ăn tự động định lượng, camera AI nhận diện cảm xúc vật nuôi và thảm nằm điều hòa nhiệt độ.
Bên cạnh đó, các dòng vòng cổ sinh trắc học cho phép theo dõi nhịp tim, mức độ vận động và vị trí thời gian thực, tích hợp dữ liệu trực tiếp vào ứng dụng trên smartphone của chủ nhân. Đặc biệt, các thiết bị tương tác như robot đồng hành tích hợp AI có khả năng chơi đùa cùng thú cưng khi chủ vắng nhà đang giúp giải quyết triệt để bài toán "cô đơn" của vật nuôi trong các căn hộ đô thị chật hẹp.
Báo cáo từ iResearch chỉ ra rằng, phân khúc này đang tăng trưởng với tốc độ phi mã. Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng cảnh báo về tình trạng "ngáo giá" và công nghệ chưa chín muồi.
Ông Yu Wengang, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Thú cưng Quảng Chau, lưu ý rằng dù máy lọc cát tự động đang bán rất chạy, nhưng nhiều sản phẩm vẫn gặp lỗi thiết kế cơ bản như khe hở lớn hoặc cảm biến kém nhạy, dẫn đến trải nghiệm người dùng chưa trọn vẹn.
Công nghệ không chỉ dừng lại ở đồ gia dụng mà còn lấn sân sang lĩnh vực y tế chuyên sâu. Tại Quảng Châu, một "Cộng đồng Thú cưng Quốc tế" rộng 10.000 m2 đã được ra mắt, tích hợp từ xét nghiệm phòng thí nghiệm đến y tế cao cấp.
Tuy nhiên, giới chuyên gia công nghệ tại Trung Quốc vẫn hoài nghi về các ứng dụng chẩn đoán bằng trí tuệ nhân tạo hay dịch tiếng mèo. Về thực trạng của các phần mềm dịch thuật, các ứng dụng phân tích cao độ và tần số âm thanh của vật nuôi hiện nay phần lớn vẫn chỉ dừng lại ở mức đồ chơi giải trí thay vì một công cụ khoa học chính thống.
Để đạt được sự thấu hiểu thực sự, thị trường cần một sự kết hợp chuyên sâu giữa tập tính học, dữ liệu sinh học thô và khả năng xử lý của các mô hình ngôn ngữ lớn.
Đối với bài toán chẩn đoán y tế, ông Yu Wengang khẳng định AI hiện chỉ có khả năng xử lý các triệu chứng nhẹ như cảm lạnh hay rối loạn tiêu hóa nhẹ, trong khi các ca bệnh phức tạp như viêm phúc mạc truyền nhiễm vẫn đòi hỏi sự can thiệp trực tiếp từ bác sĩ thú y thông qua các xét nghiệm lâm sàng thay vì chỉ dựa vào tư vấn trực tuyến.
Nhận thấy tiềm năng từ dữ liệu và tiêu dùng công nghệ, các chính quyền địa phương đang đua nhau xây dựng các "Trung tâm công nghệ thú cưng” (Pet Tech Hub).
Tại tỉnh Giang Tô, chính quyền không chỉ xây công viên mà còn tích hợp các khái niệm "thân thiện với thú cưng" vào hạ tầng số đô thị. Trong khi đó, Quảng Châu đang thí điểm cơ chế cho phép các loại thuốc và thiết bị y tế thú y tiên tiến từ Hong Kong được tiếp cận thị trường nội địa nhanh hơn.
Theo SixthTone, hiện nay Trung Quốc đã hình thành 27 cụm công nghiệp thú cưng tại 25 thành phố thuộc 16 tỉnh. Đây không chỉ là nơi sản xuất thức ăn mà còn là trung tâm R&D cho các giải pháp phần mềm và phần cứng chuyên dụng cho ngành thú cưng.
Dù thị trường đang cực kỳ sôi động, ngành công nghệ thú cưng Trung Quốc vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức do tình trạng sản phẩm đồng nhất, sao chép lẫn nhau.
Theo bà Chen Chen, nhà phân tích cấp cao tại Analysys, các doanh nghiệp muốn tồn tại phải vượt qua rào cản về nghiên cứu cơ bản: từ đột phá trong công thức dinh dưỡng dựa trên dữ liệu lớn đến độ giúp chính xác của các cảm biến phần cứng.
Dẫu vậy với quy mô dự kiến đạt 405 tỷ Nhân dân tệ vào năm 2028, đây vẫn là mảnh đất màu mỡ cho các startup công nghệ biết tận dụng "điểm tựa cảm xúc" để chuyển hóa thành những giải pháp kỹ thuật có giá trị thực tế.
*Nguồn: SCMP, SixthTone
