40 năm rồi, ngành dầu khí mới đón tin không vui thế này

Admin

Số mỏ dầu khí mới được phát hiện trên toàn cầu năm 2025 giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1980.

Phát hiện dầu khí mới trên toàn cầu xuống mức thấp nhất hơn 40 năm: Trữ lượng chỉ còn chưa bằng 1/10 đỉnh năm 2013 - Ảnh 1.

Theo dữ liệu của Global Energy Monitor được Nikkei tổng hợp, thế giới chỉ ghi nhận 19 phát hiện dầu khí có ý nghĩa thương mại trong năm 2025, mức thấp nhất kể từ khi tổ chức này bắt đầu thống kê vào năm 1980. Lượng dầu khí được phát hiện cũng giảm mạnh, với trữ lượng ước tính chưa bằng 1/10 mức đỉnh ghi nhận vào năm 2013.

Trung Đông vẫn là khu vực chiếm phần lớn nguồn tài nguyên dầu khí mới được phát hiện. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khu vực này đến năm 2025 cung cấp khoảng 30% sản lượng dầu thô toàn cầu.

Sự suy giảm hoạt động thăm dò diễn ra trong bối cảnh ngành dầu khí phải đối mặt với áp lực giảm phát thải carbon, chi phí đầu tư gia tăng và những khó khăn kỹ thuật ngày càng lớn.

Hoạt động phát triển dầu khí thượng nguồn trải qua các giai đoạn thăm dò, khai thác và sản xuất. Riêng quá trình thăm dò có thể đòi hỏi khoản vốn vượt 100 triệu USD cho một dự án, trong khi tỷ lệ thành công chỉ khoảng 20%.

Từ năm 2020, các tập đoàn dầu khí phương Tây chịu sức ép lớn từ các nhóm môi trường và nhà đầu tư về việc giảm phát thải, khiến một phần vốn được chuyển sang năng lượng tái tạo. Tại Shell, chi tiêu cho hoạt động thăm dò năm 2025 giảm còn 1,1 tỷ USD theo giá trị hợp nhất, tương đương khoảng 1/5 mức của một thập kỷ trước.

Theo IEA và các tổ chức khác, tổng vốn đầu tư vào phát triển dầu khí thượng nguồn năm 2025 đạt khoảng 540 tỷ USD, giảm gần 40% so với một thập kỷ trước.

Phát hiện dầu khí mới trên toàn cầu xuống mức thấp nhất hơn 40 năm: Trữ lượng chỉ còn chưa bằng 1/10 đỉnh năm 2013 - Ảnh 2.

Phát hiện trữ lượng dầu và khí đốt trên toàn thế giới trong 40 năm qua.

Chi phí vật liệu tăng cũng khiến hoạt động thăm dò trở nên đắt đỏ hơn, thúc đẩy các doanh nghiệp ưu tiên mở rộng những mỏ đang khai thác thay vì tìm kiếm các nguồn tài nguyên hoàn toàn mới.

Bên cạnh yếu tố vốn, việc tìm kiếm các mỏ mới cũng trở nên khó khăn hơn về mặt kỹ thuật. IEA ước tính thời gian từ khi một doanh nghiệp mua được quyền thăm dò đến khi mỏ bắt đầu đi vào sản xuất hiện có thể kéo dài khoảng 20 năm.

Một nguyên nhân khác là ngày càng nhiều nguồn tài nguyên được phát hiện ở vùng nước sâu, nơi quá trình phát triển phức tạp và mất nhiều thời gian hơn.

Ông Yuya Akizuki thuộc Tổ chức An ninh Kim loại và Năng lượng Nhật Bản cho rằng diện tích đất liền phù hợp cho các dự án phát triển, vốn có chi phí thấp hơn, đang thu hẹp. Trong những năm gần đây, phần lớn các dự án phát triển tài nguyên truyền thống, ngoại trừ dầu khí đá phiến, tập trung tại các khu vực nước sâu hoặc ngoài khơi.

Việc phát hiện các mỏ mới suy giảm trong thời gian dài có thể đặt ra thách thức đối với khả năng duy trì nguồn cung dầu khí trong tương lai.

Trong khi đó, nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng cùng với dân số tại các nền kinh tế mới nổi và mức tiêu thụ điện tại các quốc gia phát triển, trong đó có tác động từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Trong một báo cáo công bố năm 2025, IEA cảnh báo rằng để duy trì sản lượng dầu khí toàn cầu ổn định theo thời gian, ngành năng lượng sẽ cần phát triển thêm các nguồn tài nguyên mới.

Phát hiện dầu khí mới trên toàn cầu xuống mức thấp nhất hơn 40 năm: Trữ lượng chỉ còn chưa bằng 1/10 đỉnh năm 2013 - Ảnh 3.

Những thay đổi trong chính sách của Mỹ, cùng tác động từ cuộc xung đột Nga - Ukraine cũng đã làm suy yếu quá trình khử carbon và gia tăng sự quan tâm đến vấn đề an ninh năng lượng.

Năm 2025, BP hủy bỏ các mục tiêu dài hạn về giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời dự kiến giảm chi tiêu cho hoạt động khử carbon và dành 10 tỷ USD mỗi năm cho phát triển thượng nguồn, với mục tiêu tăng sản lượng vào năm 2035. Exxon Mobil cũng đặt mục tiêu nâng sản lượng nhiên liệu hóa thạch lên tới 30% so với năm 2024 vào năm 2030.

Các doanh nghiệp dầu khí đồng thời tìm kiếm những khu vực thăm dò mới tại châu Phi và Nam Mỹ. Năm 2015, Exxon phát hiện một mỏ dầu lớn ngoài khơi Guyana và tiếp tục thăm dò các khu vực lân cận. Sản lượng tại khu vực này hiện đạt khoảng 900.000 thùng/ngày. Tháng 8/2025, BP cho biết đã phát hiện mỏ dầu khí lớn nhất của tập đoàn trong 25 năm ngoài khơi Brazil.

Tại Australia, Inpex đang khoan thăm dò gần một dự án khí tự nhiên hóa lỏng trọng điểm. Tháng 3/2026, tập đoàn Nhật Bản thông báo mua cổ phần tại một mỏ dầu khí trên đất liền mới gần khu vực dự án.

Những động thái này cho thấy hoạt động thăm dò dầu khí vẫn tiếp tục được triển khai, nhưng ngành năng lượng đang phải tìm kiếm các nguồn tài nguyên trong điều kiện chi phí cao hơn, thời gian phát triển dài hơn và nguồn tài nguyên dễ khai thác ngày càng hạn chế.