Đột quỵ ngày càng trẻ hóa, số ca tử vong ở Việt Nam tăng gấp đôi sau 4 năm

Trong 5 năm, Việt Nam ghi nhận 109.400 trường hợp tử vong do đột qụy. Số ca tử vong tăng từ 16.000 trường hợp năm 2021 lên 33.100 trường hợp năm 2025, tức tăng hơn 2 lần chỉ sau 4 năm.

Theo báo cáo "Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025", do Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng toàn cầu vừa công bố, các bệnh của hệ tuần hoàn là nguyên nhân gây ra 179.800 ca tử vong trong giai đoạn này, chiếm gần 9,9% tổng số ca tử vong do bệnh tật được đăng ký khai tử.

Các bệnh của hệ tuần hoàn là những trường hợp chết do các bệnh lý của tim và hệ mạch máu, bao gồm: đột quỵ, tâm phế mãn, nhồi máu cơ tim, suy tim, thiếu máu cơ tim cục bộ, tăng huyết áp biến chứng và các bệnh mạch máu não. Đây là nhóm nguyên nhân quan trọng và thường chiếm tỉ lệ cao trong tổng số ca tử vong.

Đột quỵ ngày càng trẻ hóa, số ca tử vong ở Việt Nam tăng gấp đôi sau 4 năm - Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

Trong đó, đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong nhóm bệnh tuần hoàn, với 109.400 trường hợp, chiếm 60,8%. Số ca tử vong do đột quỵ tăng từ 16.000 trường hợp năm 2021 lên 33.100 trường hợp năm 2025, tức tăng hơn gấp đôi sau 4 năm.

Theo báo cáo, từ năm 2021 đến 2025, số trường hợp tử vong do các bệnh của hệ tuần hoàn và tỉ trọng trong tổng số ca tử vong do bệnh tật đều có xu hướng tăng.

Cụ thể, năm 2021, nhóm bệnh này gây ra 29.700 ca tử vong, chiếm 7,7% tổng số ca tử vong do bệnh tật. Đến năm 2025, con số tăng lên 47.300 trường hợp, chiếm 15,4%.

Trong nhóm bệnh của hệ tuần hoàn, đột quỵ (tai biến mạch máu não) chiếm tỉ trọng lớn nhất với 109.400 trường hợp tử vong trong 5 năm, tương đương 60,8%.

Đứng thứ hai là bệnh tim thiếu máu cục bộ, bao gồm nhồi máu cơ tim, với 33.700 ca tử vong. Số ca tử vong do nhóm bệnh này giảm từ 7.236 trường hợp năm 2022 xuống 5.564 trường hợp năm 2024, nhưng tăng trở lại lên 7.659 trường hợp vào năm 2025.

Tử vong do tăng huyết áp, bao gồm tăng huyết áp có suy tim, ghi nhận 4.915 trường hợp trong giai đoạn 2021 - 2025. Số ca tử vong tăng từ 682 trường hợp năm 2021 lên 1.409 trường hợp năm 2025, tương đương hơn gấp đôi.

Đối với viêm cơ tim và tâm phế mạn, dù chiếm tỉ trọng nhỏ trong nhóm bệnh tuần hoàn, số ca tử vong cũng có biến động. Riêng năm 2025 ghi nhận 687 trường hợp tử vong do hai nhóm bệnh này.

Báo cáo cũng ghi nhận sự khác biệt đáng kể về số ca tử vong do đột quỵ giữa nam và nữ. Trong tổng số 109.400 trường hợp giai đoạn 2021-2025, nam giới chiếm khoảng 69%, nữ giới chiếm 31%. Số nam giới tử vong cao gấp 2,2 lần nữ giới.

Khoảng cách này thể hiện rõ nhất ở nhóm tuổi 25-49, khi số nam giới tử vong do đột quỵ cao gấp 5-7 lần nữ giới. Từ 50 tuổi trở lên, số ca tử vong ở cả hai giới đều tăng mạnh, song nam giới vẫn chiếm ưu thế. Chênh lệch dần thu hẹp ở những nhóm tuổi cao, đặc biệt là nhóm 75-79 tuổi.

Đáng chú ý, từ 80 tuổi trở lên, số phụ nữ tử vong do đột quỵ lại cao hơn nam giới. Theo báo cáo, xu hướng này có thể liên quan đến tuổi thọ trung bình của nữ cao hơn, khiến phụ nữ chiếm tỉ trọng lớn trong nhóm dân số rất cao tuổi.

Xét theo độ tuổi, đột quỵ và các bệnh tuần hoàn khác đều có tỉ lệ tử vong tăng dần theo tuổi. Tuy nhiên, đột quỵ có xu hướng gây tử vong ở độ tuổi trẻ hơn. Từ nhóm 30-34 đến 50-54 tuổi, tỷ lệ tử vong do đột quỵ tăng từ 2% lên 9,5%, trong khi các bệnh tuần hoàn khác tăng từ 2,3% lên 7,3%.

Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, khiến một phần não không được cung cấp đủ oxy và tế bào não tổn thương, chết đi. Bệnh có thể khiến người bệnh tử vong nhanh chóng hoặc để lại những di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm nhận thức, mất khả năng tự chăm sóc.

GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), nhận định tốc độ gia tăng bệnh lý tim mạch hiện nay cho thấy sự bùng phát âm thầm của một đại dịch không lây nhiễm. Gánh nặng bệnh tật không chỉ đặt áp lực lên hệ thống y tế mà còn ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng sống của người bệnh và gia đình.

Theo chuyên gia, những yếu tố nguy cơ tim mạch như hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp chưa được kiểm soát hiệu quả. Trong khi đó, thừa cân, béo phì ngày càng phổ biến, kéo theo nguy cơ mắc bệnh ở cả người trẻ và trung niên.

Người đàn ông 39 tuổi đột quỵ não sau khi đi xoa bóp vai gáy

Nhiều người vẫn có tâm lý chủ quan, chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường, bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm. Điều này khiến bệnh lý tim mạch có thể tiến triển âm thầm trước khi gây ra những biến cố nghiêm trọng.

Chuyên gia tim mạch khuyến cáo người dân cần duy trì vận động thể lực, kiểm soát cân nặng, mỡ máu, huyết áp và bỏ thuốc lá. Theo chuyên gia, việc chủ động thay đổi lối sống có thể giúp phòng ngừa tới 80% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Minh Hoa (t/h theo Tuổi Trẻ, VTC News)

Link nội dung: https://phunuvathoidaivn.com/dot-quy-ngay-cang-tre-hoa-so-ca-tu-vong-o-viet-nam-tang-gap-doi-sau-4-nam-a220598.html