Đề xuất thu phí lưu trú 30.000 đồng/người/đêm
UBND tỉnh Tuyên Quang đang lấy ý kiến về đề án thu phí phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Mức thu dự kiến là 30.000 đồng/người/đêm đối với khách lưu trú trong khu vực.
Địa phương tiếp nhận ý kiến góp ý từ ngày 9 đến hết ngày 18/11/2026. Dự kiến, khoản tiền được thu thông qua các cơ sở lưu trú thay vì lập trạm thu phí trên quốc lộ.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang, lượng khách đến cao nguyên đá Đồng Văn tăng trưởng khoảng 15 đến 20% mỗi năm. Sự gia tăng này kéo theo nhu cầu đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo tồn những giá trị đặc sắc của vùng di sản.
Điều đáng chú ý là phạm vi Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn không chỉ giới hạn ở khu phố cổ Đồng Văn, nơi tập trung nhiều khách sạn, nhà nghỉ và hàng quán. Theo Quyết định 27/2026/QĐ-UBND của tỉnh Tuyên Quang, công viên địa chất có diện tích 2.345km², trải rộng trên địa bàn 23 xã thuộc khu vực bốn huyện cũ Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn và Mèo Vạc.
Trong số này có nhiều điểm đến quen thuộc như Lũng Cú, Sà Phìn, Phố Bảng, Mèo Vạc, Khâu Vai và Du Già. Như vậy, người đặt phòng tại những địa phương này cũng nằm trong phạm vi khu vực dự kiến thu phí qua đêm, chứ không riêng khách nghỉ tại trung tâm Đồng Văn.
Ngược lại, người lưu trú tại các phường thuộc thành phố Hà Giang cũ, Hoàng Su Phì, Xín Mần hoặc những điểm đến khác ngoài ranh giới công viên địa chất không thuộc phạm vi khoản thu đang được đề xuất. Khách chỉ đến tham quan rồi rời khỏi khu vực trong ngày cũng không thuộc nhóm khách lưu trú qua đêm được đề cập trong phương án.
Bên cạnh đó, thông tin được báo Thanh Niên đăng tải ngày 13/11 cho thấy đề xuất có tính đến việc miễn, giảm cho một số nhóm như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người có công và các đối tượng ưu tiên khác. Tuy nhiên, điều kiện và mức ưu đãi cụ thể vẫn cần chờ phương án hoàn chỉnh.
Nếu áp dụng mức thu dự kiến, một người nghỉ hai đêm sẽ phải trả thêm 60.000 đồng. Gia đình bốn thành viên ở hai đêm phát sinh 240.000 đồng trong trường hợp cả bốn người đều phải nộp đủ mức phí. Đây là khoản tiền tính riêng với giá phòng và vé tham quan tại những điểm có bán vé.
Công viên địa chất trải dài 23 xã, nên lưu trú ở khu vực nào?
Được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu vào năm 2010, cao nguyên đá Đồng Văn nổi tiếng với những dãy núi đá vôi, thung lũng sâu và các cung đường đèo uốn lượn. Khu vực này còn lưu giữ dấu tích địa chất có lịch sử hàng trăm triệu năm cùng không gian văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Mỗi địa phương trên hành trình mang đến một trải nghiệm khác nhau, từ khám phá thiên nhiên đến sinh hoạt tại các bản làng.
Với du khách khởi hành từ khu vực trung tâm Hà Giang cũ, Quản Bạ thường là một trong những chặng dừng chân đầu tiên. Nơi đây có Cổng trời Quản Bạ, núi Đôi Cô Tiên và thôn Nặm Đăm, điểm du lịch cộng đồng của người Dao. Đến Nặm Đăm, khách có thể nghỉ trong những ngôi nhà trình tường, thưởng thức món ăn bản địa và tìm hiểu nghề thủ công, phong tục truyền thống.
Theo Báo Tuyên Quang tháng 10/2026, thôn Nặm Đăm có 70 hộ dân, trong đó 36 hộ tham gia kinh doanh homestay. Đây là lựa chọn cho những người muốn chia nhỏ hành trình, nghỉ ngơi trước khi tiếp tục vượt các cung đường đèo núi. Tuy nhiên, xã Quản Bạ nằm trong phạm vi công viên địa chất, nên khách lưu trú tại đây vẫn thuộc khu vực dự kiến áp dụng khoản phí mới.
Đặc biệt, trên hành trình qua Quản Bạ, du khách có thể ghé Tráng Kìm thưởng thức món phở nổi tiếng. Bánh phở được tráng thủ công, hong trên những sào nứa trước khi cho vào bát cùng nước dùng nóng và thịt gà đồi. Hình ảnh những trành bánh phở phơi trước hiên nhà trở thành nét đặc trưng của vùng đất này, được nhiều người dừng lại chụp ảnh và tìm hiểu cách làm.
Đi sâu hơn về phía Đồng Văn, du khách đi qua Yên Minh, dốc Thẩm Mã và những ngôi làng có hàng rào đá bao quanh nhà trình tường. Một địa điểm đáng cân nhắc là Phố Bảng, nơi từng giữ vai trò trung tâm hành chính của huyện Đồng Văn cũ. Khu phố còn lưu giữ nhiều ngôi nhà trình tường màu vàng, những mái ngói cũ và nhịp sống tương đối yên tĩnh so với các điểm du lịch đông khách.
Trong khi đó, xã Đồng Văn phù hợp với người muốn dành thời gian tham quan phố cổ, ẩm thực và chợ phiên. Buổi sáng, bánh cuốn trứng ăn cùng nước dùng nóng là món được nhiều du khách lựa chọn. Những ai muốn tìm hiểu bữa ăn truyền thống của đồng bào Mông có thể thưởng thức mèn mén, món làm từ bột ngô hấp, thường ăn cùng các món mặn hoặc canh.
Khi đêm xuống, phố cổ còn hấp dẫn bởi các quán ăn phục vụ cháo ấu tẩu, thắng dền và thắng cố. Cháo ấu tẩu có vị đắng đặc trưng, được nấu từ củ ấu tẩu đã xử lý độc tính và các nguyên liệu khác. Do củ sống chứa độc tố mạnh, du khách chỉ nên thưởng thức món này tại cơ sở chế biến đáng tin cậy, tuyệt đối không tự nấu theo kinh nghiệm truyền miệng. Trong khi đó, thắng dền làm từ bột nếp, ăn cùng nước đường gừng nóng, là món quà vặt phù hợp với tiết trời se lạnh.
Rượu ngô men lá cũng là sản vật truyền thống gắn với đời sống của nhiều cộng đồng dân tộc trên cao nguyên đá. Loại rượu này được làm từ ngô địa phương và men lá rừng, sử dụng trong các dịp lễ, Tết, sinh hoạt cộng đồng và được nhiều du khách biết đến. Tuy nhiên, việc uống rượu không phải trải nghiệm được khuyến khích trong hành trình du lịch, đặc biệt với người điều khiển phương tiện trên những cung đường đèo dốc.
Từ Đồng Văn, du khách có thể tiếp tục tới Lũng Cú để tham quan Cột cờ quốc gia và thôn Lô Lô Chải. Ngôi làng của đồng bào Lô Lô được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc vinh danh là một trong những Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025. Những ngôi nhà trình tường, bếp lửa và sinh hoạt truyền thống là lý do nhiều người lựa chọn nghỉ qua đêm tại đây thay vì chỉ ghé chụp ảnh rồi rời đi.
Du khách có ý định đến Lô Lô Chải bằng ô tô cần lưu ý phương án hạn chế xe chở khách vào thôn đang được áp dụng đến hết ngày 28/2/2027. Khách phải sử dụng những điểm dừng, đỗ được bố trí rồi di chuyển vào làng theo hướng dẫn tại chỗ. Với gia đình có người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc nhiều hành lý, việc liên hệ homestay trước khi đến sẽ giúp chủ động hơn.
Một lựa chọn khác là Mèo Vạc, nơi có đèo Mã Pì Lèng, dòng Nho Quế và hẻm Tu Sản nổi tiếng. Tại làng văn hóa du lịch cộng đồng Pả Vi Hạ, khách có thể nghỉ trong những căn nhà mang dáng dấp kiến trúc truyền thống của người Mông. Bên cạnh cảnh quan núi đá, nơi đây còn có các hoạt động trải nghiệm ẩm thực, tìm hiểu nghề dệt lanh, thổ cẩm và sinh hoạt cộng đồng.
Nếu muốn tiếp tục khám phá những điểm đến ít đông đúc hơn, du khách có thể đi từ Mèo Vạc qua Mậu Duệ đến Du Già. Đây là tuyến du lịch trải nghiệm số 4 của công viên địa chất, có các điểm như cua chữ M, chợ phiên Lũng Phìn, những vùng chè Shan tuyết và cảnh quan núi rừng. Du Già còn được biết đến với các homestay giữa bản làng và những khu vực suối, thác, phù hợp với người thích nghỉ ngơi gần thiên nhiên.
Du lịch cuối năm cần lưu ý gì?
Theo thông tin được Báo Tuyên Quang đăng ngày 22/10/2026, giá phòng tham khảo trong mùa lễ hội tại những khu vực như Đồng Văn, Mèo Vạc và Lũng Cú khá đa dạng. Homestay thường có mức giá từ 200.000 đến 500.000 đồng/đêm, nhà nghỉ khoảng 400.000 đến 800.000 đồng, trong khi khách sạn dao động từ 700.000 đồng đến 1,5 triệu đồng/đêm tùy chất lượng dịch vụ.
Với một chuyến đi hai đêm, du khách có thể dành đêm đầu tại Đồng Văn để khám phá phố cổ, chợ phiên và những ngôi làng xung quanh. Đêm thứ hai có thể chuyển sang khu vực Mèo Vạc, kết hợp tham quan Mã Pì Lèng, sông Nho Quế và trải nghiệm không gian văn hóa của người Mông tại Pả Vi. Người có nhiều thời gian hơn có thể kéo dài thêm một đêm ở Du Già trước khi quay về.
Lịch trình cần tính đến đặc điểm đường núi, nhiều khúc cua và thời gian di chuyển giữa các điểm tham quan. Quãng đường từ khu vực trung tâm Hà Giang cũ đến Đồng Văn khoảng 150km, thường mất 3 đến 5 giờ tùy phương tiện và điều kiện giao thông. Vì vậy, việc nghỉ ngoài phạm vi công viên địa chất rồi đi về trong ngày không phải lúc nào cũng thuận tiện, nhất là với gia đình có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ.
Thời điểm tháng 11 còn trùng với mùa hoa tam giác mạch, một trong những mùa du lịch được nhiều người yêu thích tại cao nguyên đá. Những địa điểm như dốc Thẩm Mã, Sủng Là, Lũng Cú, khu vực dinh thự họ Vương và Pả Vi thường nằm trong hành trình ngắm hoa. Du khách có thể kết hợp tham quan, chụp ảnh, thưởng thức đặc sản và tìm hiểu đời sống của người dân địa phương.
Một điều cần lưu ý là nhiệt độ ở vùng cao có thể chênh lệch đáng kể giữa ngày và đêm. Ban ngày trời có thể nắng ấm nhưng sáng sớm và buổi tối thường lạnh hơn rõ rệt, nhất là tại Đồng Văn, Lũng Cú và Mèo Vạc. Du khách nên mang theo áo khoác giữ nhiệt, khăn ấm, đồng thời kiểm tra dự báo thời tiết trước chuyến đi, đặc biệt khi có trẻ nhỏ và người cao tuổi đi cùng.
Vào những ngày cuối tuần hoặc dịp lễ hội, giá phòng và lượng khách có thể tăng nhanh. Khi đặt chỗ, du khách nên kiểm tra địa chỉ xã theo đơn vị hành chính mới, giá phòng đã gồm bữa sáng hay chưa, khả năng đỗ xe và các khoản thu phát sinh. Nếu đề xuất 30.000 đồng/đêm được thông qua trong tương lai, việc xác định rõ số tiền phải trả tại cơ sở lưu trú cũng sẽ giúp các gia đình chủ động dự trù kinh phí.