Tìm giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại Bắc Ninh

Phát huy vai trò của Hội Luật gia, đưa pháp luật đến gần người dân

Sáng 12/11, Hội Luật gia Tp.Bắc Ninh phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn thành phố Bắc Ninh".

Hội thảo do ông Lý Đình Đạt - Chủ tịch Hội Luật gia thành phố và ông Vũ Tấn Phú - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố đồng chủ trì.

Tham dự hội thảo có đại diện Hội Luật gia Việt Nam, Ủy ban MTTQ thành phố Bắc Ninh, Hội đồng Tư vấn dân chủ và pháp luật, cùng đại diện các tổ chức hội, chuyên gia, nhà khoa học và hội viên Hội Luật gia.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia pháp lý, nhà khoa học tham dự.

Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại bộ máy ở cơ sở, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đang đặt ra những yêu cầu mới. 

Nội dung, hình thức tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng thiết thực, phù hợp từng nhóm đối tượng, địa bàn; đồng thời chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật của người dân.

Hội thảo là diễn đàn để các nhà quản lý, nhà khoa học và đại diện các cơ quan, đơn vị đánh giá thực trạng, chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện khó khăn, vướng mắc, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương.

Ông Nguyễn Văn Huệ - Trưởng Ban Nghiên cứu, xây dựng và phổ biến pháp luật (Hội Luật gia Việt Nam) trình bày tham luận. 

Trình bày tham luận về vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, ông Nguyễn Văn Huệ - Trưởng Ban Nghiên cứu, xây dựng và phổ biến pháp luật (Hội Luật gia Việt Nam) nhấn mạnh, phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức mà còn phải giúp người dân hiểu, biết cách thực hiện quyền, nghĩa vụ và lựa chọn cách ứng xử phù hợp với quy định pháp luật.

Theo ông Huệ, Hội Luật gia có lợi thế khi tập hợp đội ngũ có kiến thức chuyên môn pháp lý, kinh nghiệm thực tiễn và trách nhiệm xã hội. Đây là nguồn lực quan trọng để chuyển tải các quy định pháp luật thành những nội dung dễ hiểu, gắn với tình huống cụ thể trong đời sống; đồng thời kết nối người dân với hoạt động tư vấn, hỗ trợ pháp lý và phản ánh những bất cập trong quá trình thực thi pháp luật.

Thực tiễn cho thấy, các cấp Hội đã triển khai nhiều hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật như tuyên truyền trực tiếp, biên soạn tài liệu, truyền thông báo chí, tư vấn lưu động, hỗ trợ pháp luật tại cộng đồng và phối hợp với nhà trường, doanh nghiệp.

Theo Báo cáo chính trị Đại hội XV của Hội Luật gia Việt Nam, từ tháng 2/2025 đến tháng 7/2026, các cấp Hội đã chủ trì hơn 10.000 cuộc phổ biến pháp luật cho 511.000 lượt người; phối hợp tổ chức gần 62.000 cuộc với 2,2 triệu lượt người tham dự. Bên cạnh đó, có hơn 54.000 lượt người được tư vấn pháp luật và hơn 18.000 vụ hòa giải thành.

Những kết quả này cho thấy hoạt động phổ biến pháp luật ngày càng được kết nối với nhu cầu cụ thể của người dân thông qua tư vấn, hỗ trợ và hòa giải. Tuy nhiên, hoạt động giữa các cấp Hội chưa đồng đều; việc huy động hội viên, kinh phí, kỹ năng chuyên môn và ứng dụng công nghệ số ở một số nơi còn hạn chế. 

Vì vậy, hiệu quả công tác không thể chỉ đo bằng số cuộc tuyên truyền hay số lượt người tham dự mà cần đánh giá bằng khả năng hiểu, vận dụng và tuân thủ pháp luật của người dân.

Từ thực tiễn đó, ông Huệ đề xuất các cấp Hội cần xây dựng kế hoạch phổ biến pháp luật xuất phát từ nhu cầu thực tế; phát huy phong trào "Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật" bằng những phần việc cụ thể, phù hợp chuyên môn của từng hội viên.

Đồng thời, cần chuẩn hóa nội dung tuyên truyền, kiểm soát chất lượng thông tin và kết nối hoạt động phổ biến pháp luật với tư vấn, hỗ trợ người dân giải quyết những vấn đề phát sinh.

Đối với Bắc Ninh, có thể nghiên cứu các mô hình hỗ trợ pháp luật cộng đồng gắn với những nhóm đối tượng có nhu cầu thiết thực như công nhân, người lao động, người dân tại khu dân cư và học sinh, sinh viên. 

Mỗi mô hình cần có đầu mối phụ trách, lịch hoạt động, tài liệu cập nhật và cơ chế tiếp nhận, giải đáp hoặc chuyển tiếp những vấn đề vượt quá thẩm quyền.

Cùng với đó, Hội cần tăng cường tổng hợp những vướng mắc phát sinh từ cơ sở để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện chính sách, pháp luật. Đây cũng là cách kết nối hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiệm vụ tham gia xây dựng chính sách, pháp luật của tổ chức Hội.

Đổi mới phương thức tuyên truyền, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số

Tại hội thảo, PGS.TS Thân Minh Quế - nguyên Bí thư Đảng ủy Các cơ quan tỉnh Bắc Giang (cũ), đề cập vai trò của cấp ủy, tổ chức Đảng đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn thành phố. 

Ông đề xuất cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và đổi mới tư duy lãnh đạo của cấp ủy đối với nhiệm vụ này; phát huy tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong chấp hành và tuyên truyền pháp luật theo tinh thần "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau".

Ở góc độ bảo đảm an ninh, trật tự, Thượng tá Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Trưởng phòng Tham mưu, Công an thành phố chia sẻ kinh nghiệm đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật gắn với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.

Các chuyên gia tham gia đóng góp ý kiến.

Tham luận cũng đề cập kết quả tham mưu, triển khai Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012; trong đó, Đảng ủy Công an thành phố đã tham mưu cấp ủy ban hành các kế hoạch triển khai, xây dựng 8 đề án về bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng Công an nhân dân.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. 

Các ý kiến cho rằng, chuyển đổi số mở ra khả năng tiếp cận thông tin rộng hơn, song cũng đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ tính chính xác, hiệu lực của văn bản và chất lượng nội dung được cung cấp trên môi trường mạng.

Ông Vũ Tấn Phú cho biết, thời gian qua, Bắc Ninh đã bước đầu ứng dụng các nền tảng số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, với hơn 300 nhóm Zalo kết nối đến các tổ dân phố, khu dân cư; duy trì cổng thông tin điện tử, tổ chức các cuộc thi trực tuyến và số hóa tủ sách pháp luật.

Tuy nhiên, nội dung tuyên truyền trên các nền tảng vẫn còn thiếu tính trực quan, tương tác; việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo chưa được khai thác hiệu quả. Do đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong biên soạn, sản xuất nội dung tuyên truyền.

Đặc biệt, cần nghiên cứu xây dựng trợ lý ảo giải đáp pháp luật, kho dữ liệu số dùng chung; tăng cường phổ biến quy định pháp luật qua VNeID, Zalo và bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở.

Bên cạnh đó, các đại biểu trao đổi kinh nghiệm tuyên truyền pháp luật thông qua hoạt động giải quyết, xét xử các loại án của Tòa án nhân dân thành phố, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong triển khai nhiệm vụ.

Kết luận hội thảo, ông Lý Đình Đạt và ông Vũ Tấn Phú đánh giá cao chất lượng các tham luận, ý kiến trao đổi của đại biểu. Những nội dung được thảo luận có giá trị cả về lý luận và thực tiễn, góp phần cung cấp cơ sở khoa học để các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, vận dụng vào công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn thành phố thời gian tới.